Ғарб давлатлари Украинага қарши босқинчилик ҳаракати учун жавобгарликка тортиш мақсадида ташкил этишни режалаштираётган Махсус трибунал Владимир Путин Россия президенти лавозимида экан уни сиртдан суд қилмайди. Euronews билан суҳбатда бўлган икки нафар европалик манбанинг маълум қилишича, ушбу қоида Россия бош вазири Михаил Мишустин ва ташқи ишлар вазири Сергей Лавровга ҳам тааллуқли.
Юқори лавозимли мазкур шахсларга нисбатан судлов фақат улар суд залида шахсан иштирок этгандагина амалга оширилиши мумкин — бунинг эса эҳтимоли жуда кам, чунки Россия Украинага нисбатан босқинини жиноят деб тан олмайди ва Ғарб билан ҳамкорлик қилишга қаттиқ қаршилик кўрсатади.
Вариантлардан бирига кўра, Путин президентлик лавозимидан кетгандан кейингина уни сиртдан суд қилиш мумкин.
Бундай шартлар Страсбургда жойлашган Европа Кенгаши доирасида Махсус трибунални яратиш учун ҳуқуқий асос бўладиган келишув лойиҳасида акс этган. Ушбу ташкилот Европа Иттифоқи таркибига кирмайди, аммо блок бу жараёнда фаол иштирок этмоқда.
Техник ишлар март охирида Страсбургда бўлиб ўтган «Асосий гуруҳ» учрашувида якунланган ва учта алоҳида ҳужжат лойиҳаси тайёрланган:
- Украина ва Европа Кенгаши ўртасидаги икки томонлама келишув,
- Махсус трибунал устави,
- ва Махсус трибунални бошқариш тартибини белгилайдиган келишув.
Имзолаш жараёни 9 май куни Киевда бўлиб ўтиши керак, ушбу санада Европа куни нишонланади, бироқ аниқ муддатлар сиёсий келишувларга боғлиқ.
ЕИ вакилига кўра, сиртдан суд қилишга қўйилган чекловлар айрим давлатлар орасидаги муросага асосланган. Бир неча ойлик муҳокамалардан сўнг бу банд «аниқ ҳал этилган масала» сифатида қабул қилинган ва уни ўзгартириш эҳтимоли жуда кам.
«Ахир гап сиёсат ва музокаралар ҳақида кетмоқда», — дейди манба.
Киев келишувни имзолагандан сўнг, у 46 мамлакат вакилларини ўзида жамлаган Европа Кенгаши Парламент ассамблеясида овозга қўйилади. Россия уруш бошланганидан кўп ўтмай ушбу ташкилотдан чиқариб юборилган.
Келишувни ратификация қилиш учун овоз берувчиларнинг учдан икки қисми уни ёқлаши керак, бу эса ташаббус кенг қўллаб-қувватланаётгани туфайли деярли кафолатланган.
Россияга нисбатан илиқ муносабатда бўлган баъзи давлатлар, масалан, Венгрия ва Сербия — бетараф қолиши ёки қарши овоз бериши мумкин, аммо индивидуал вето қўлланилмайди.
