Кўча ўртасига панжара: бу қанчалик тўғри?

“Бунақа тўсиқлар аввал ҳам қилинганди, лекин самара бермагани учун олиб ташланган. Бу ечим бўла олмайди”, – дейди бошқа бир ҳамшаҳар.

Бир нечта респондент айнан тугмали светофорлар билан жиҳозланган пиёдалар ўтиш жойларини кўпайтиришга чақирди. Сўровда, шунингдек, ҳайдовчилар ва пиёдаларнинг йўлда ҳаракатланиш маданиятини оширишга чақирганлар ҳам бўлди.

Пиёдаларнинг белгиланмаган жойлардан ўтишини чеклаш учун йўллар ўртасига тўсиқ ўрнатиш бўйича аввалги тажрибаларни Kun.uz билан суҳбатда шаҳарсоз Темур Аҳмедов ҳам эсга олди.

“Панжара қўйилди, бузилди. Халқ пули исроф бўлганди, десак ҳам бўлади, у пайтда шаҳарнинг бош режаси йўқ эди.

Одамларга ҳар куни кўринадиган нарса қилганда, одамлар тушуниши керак: нима учун бу қилиняпти? Агар бу каттароқ режанинг бир қисми, 25-30 йилга ўйланган режа бўлса, шуни одамларга тўғри етказиб бериш керак”, – дейди у.

Шаҳарсозга кўра, фақат чеклаш билан муаммо ҳал бўлиб қолмайди.

“Одам бекордан бекорга кўчанинг нариги томонига ўтмайди. Дўконга бориши ёки бекатга ўтиши керак. Демак, унга ўтишга имкониятлар яратиб бериш керак, қулай бўлиши керак. Одамлар доим қулайлик қидиради.

Шаҳаршуносликда дизайннинг марказида инсон туриши керак, деган ёндашув бор. Масалан, Оқтепа чорраҳасида пиёдалар ер усти кўприги қилинган, лекин одамлар унинг тагидан югуриб ўтади. Бугун мана, битта одам қоқилди, вақтида турди, улгурди, чунки машина узоқда эди. Одамларга энг қулайи – асфалт юзасидан ўтиш, чунки 3-қаватга чиқиш, пастга тушиш ноқулай. У ерда лифт ёки эскалатор йўқ. Оддийгина “зебра” ташкил қилиб, светофор қўйиб берсангиз бас, одамлар ўтаверди.

Панжаранинг асосий вазифаси – одамларга ноқулайлик яратиш. Нотўғри ишни қилишга ноқулайлик яратиш билан бирга, тўғри йўл тутишга қулайлик яратишингиз ҳам керак. Фақат битта томонини қилсангиз, у ечим бўлмайди. Масалан, Ўрикзор бозори қаршисида одамлар ҳатто қўлида юки билан ҳам кўчадан югуриб ўтишга ҳаракат қилади. У ерга панжара қўйишди, олиб ташлашди, яна қўйишди; одамлар панжарада тешиклар ҳам қилиб олди. Чунки у ерда фақат битта ерости ўтиш жойи бор. У ўтиш жойи қулай бўлгани билан, у битта, шунинг учун узоқлик қилади.

Ёки “Riviera” савдо марказининг қаршисидаги йўл. Кўчанинг нариги томонида жуда кўп аҳоли яшайди. Улар йўлдан ўтиш учун светофоргача юриб бориб, айланиб келиши керак. Одамларнинг кўпи белгиланмаган жойдан, савдо марказининг рўпарасидан шунчаки югуриб ўтади. Мен ҳам югуриб ўтганман. Чунки ноқулай, сиз 400 метр нарига боришингиз керак”, – дейди Темур Аҳмедов.

Ўзбекистон Йўл ҳаракати хавфсизлиги жамияти раиси Шарофиддин Ҳамзаевнинг сўзларига кўра, темир панжаралар ўрганишлар асосида фақат айрим участкаларда қўлланилса, фойдали бўлиши мумкин.

“Айрим кўчаларга керак, лекин айримларига керак эмас. Қарорда эса панжаралар қаерларга ўрнатилиши, ўзи қанақа панжара бўлиши келтирилмаган. Бу нарсалар ҳам очиқланса, мақсадга мувофиқ бўларди”, – дейди Ҳамзаев.

Мутахассис Беруний ва Нурафшон кўчаларини мисол қилиб келтириб, аҳоли гавжумлигига қарамай, бу кўчаларда пиёдалар ўтиш жойлари бир-биридан ҳаддан ташқари узоқлигини айтди.

“Нурафшон кўчасида йўл ўртасига тўсиқ ўрнатилган. Ундан олдин бахтсиз ҳодисалар кўп бўлган. Лекин бундай олиб қарасак, пиёдалар ўтиш жойи бир-биридан узоқ”, – дейди Шарофиддин Ҳамзаев.

Эслатиб ўтамиз, йўл ҳаракати хавфсизлиги соҳасида аҳоли мурожаатларини қабул қилиш учун электрон портал ишга туширилиши кутилмоқда. Бу порталда аҳоли қаерга белги, чизиқ, пиёда йўлаги ва светофор кераклиги борасида таклиф киритиши, киритилган таклифларга овоз бериши, қилинган ишларнинг фото-видеоларини кўриб, баҳо бериши кўзда тутилган.