Сейсмик фаол зоналарда жойлашган кўп қаватли уйлар ҳар ўн йилда текширувдан ўтказилади

Қуйидагилар бино ва иншоотларнинг зилзилабардошлиги ва сейсмик хавфсизлигини таъминлашда давлат назорати ва бошқарувини янада такомиллаштиришнинг асосий мақсадлари этиб белгиланади:

• республикадаги барча кўп квартирали уй-жойларни инструментал-техник текширув ва мониторинг қилиш бўйича ихтисослашган лойиҳа ташкилотларини тоифалаш ва рейтингини юритиш;
• ноқонуний қурилишларни олдини олиш, уларни эрта аниқлаш ва бартараф этиш механизмларини такомиллаштириш;
• қурилиш-пудрат ташкилотларининг объектлар қурилишида зилзилабардошликни таъминлаш бўйича жавобгарлигини кучайтириш;
• объектларнинг зилзилабардошлигини таъминлаш ва уларни назорат қилиш соҳасидаги мавжуд бўлган коллизия ва коррупцион омилларни бартараф этиш.

Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 1 январдан бошлаб қуйидагиларни жорий этиш таклифига розилик берилади:

• барча икки ва ундан юқори бўлган кўп квартирали уй-жойларни инструментал-техник текширувдан ўтказиш бўйича салоҳиятли лойиҳа ташкилотларини шакллантириш ва “Шаффоф қурилиш” миллий ахборот тизимида уларнинг рейтингини юритиш (дастлабки босқичда – тест режимида).
• Бунда, инструментал-техник текширувдан ўтказиш бўйича лойиҳа ташкилотларини “Шаффоф қурилиш” МАТда уларнинг рейтингини юритишда бино ва иншоотларни инструментал-текширув бўйича муҳандисларнинг сертификатлари асосий мезон ҳисобланади;
• “Шаффоф қурилиш” МАТда инструментал-техник текширув хулосалари асосида бино ва иншоотларнинг техник ҳолати мониторингни юритиш;
• сейсмик фаол зоналарда жойлашган кўп квартирали уй-жойларни ҳар ўн йилда бир маротаба визуал ва унинг хулосасига кўра инструментал-техник текширувдан ўтказиш;
• кўп квартирали уй-жойларнинг қисмларида зилзилабардошликка таъсир қилувчи ўзгаришлар аниқланган тақдирда, уларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирларни белгилаш;
• инструментал-техник текширув хулосалари тавсиявий мазмунда бериш амалиётини тугатиш ҳамда ушбу хулосалар фақат ижобий бўлган тақдирда кўп квартирали уй-жойлардан келгусида фойдаланишга рухсат бериш.
• Бунда, инструментал-техник текширув хулосаларида объектни қайта қуриш ёки реконструкция қилиш бўйича техник-иқтисодий асослантириш бўлими киритилади ва ушбу хулосалар мажбурий равишда шаҳарсозлик экспертизасидан ўтказилади;
• кўп квартирали уй-жойларни бошқариш органларига кўп квартирали уй-жойларни (визуал ва инструментал) техник текширув ўтказиш ишларини ташкил қилиш вазифаси юклатилади. Визуал ва инструментал кўрикдан ўтказиш учун харажатлар маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан амалга оширилади;
• визуал ва инструментал-техник текширув ўтказиш учун сарфланадиган маблағ бино ва иншоотлардан фойдаланувчи жисмоний ва юридик шахслар томонидан қопланади;
• объектларда бир вақтнинг ўзида (параллел равишда) лойиҳалаштирган ҳолда қурилиш-монтаж ишларини амалга ошириш норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида амалга ошириш амалиётини бекор қилиш, бунда, объектларни бир вақтнинг ўзида (параллел равишда) лойиҳалаштирган ҳолда қуриш фақат қонунда белгиланган ҳолларда амалга ошириш.

Шундай тартиб ўрнатиладики, 2025 йил 1 октябрдан бошлаб:

• миллий норматив ҳужжатларга номутаносиб бўлган қисмлар учун компенсацияловчи чораларни таъминлаш бўйича махсус техник шартлар асосида ишлаб чиқилган лойиҳа ҳужжатларини экспертизадан ўтказиш фақатгина “Шаҳарсозлик ҳужжатларини экспертиза қилиш республика маркази” давлат муассасаси томонидан амалга оширилади;
• кўп квартирали турар жой объектларини қуриш учун тайёрланган лойиҳа ҳужжатлари “Шаҳарсозлик ҳужжатларини экспертиза қилиш республика маркази” давлат муассасаси (ёки унинг ҳудудий бошқармалари) томонидан экспертизадан ўтказилади;
• шаҳарсозлик ҳужжатларини экспертиза қилиш фаолияти билан шуғулланувчи хусусий эксперт ташкилотлари томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ объектларнинг лойиҳа-смета ҳужжатларини экспертизадан ўтказишда уларнинг рейтинг кўрсаткичлари инобатга олинади.