Ўтган ҳафтада Трамп 2021 йилдан бери биринчи АҚШ-Россия саммитини ўтказишга рози бўлди ва унинг махсус вакили Стив Уиткофф Москвадаги музокараларда «сезиларли ютуқлар»га эришганини айтди. Уиткофф Путин билан 6 август куни, Украинадаги ярашув бўйича Америка ултиматуми тугашига бир неча кун қолганда учрашганди.
Жума куни Трамп Алясканинг энг йирик шаҳри – 300 мингга яқин аҳолига эга Анкорижда Путинни қабул қилади.
АҚШ президенти бу унинг Украинадаги урушни тўхтатиш борасидаги саъй-ҳаракатлари доирасида «синов» учрашуви бўлишини таъкидлаган. Оқ уй матбуот котиби Кэролайн Ливитт бўлажак саммитни «тинглаш қобилияти машқи» деб атаган.
Европадагилар ушбу учрашувда АҚШ ва Россия раҳбарлари жиддий оқибатларга олиб келадиган қарорлар қабул қилиши ва ҳатто Украинага босим ўтказиб, уни ноқулай шартларга рози бўлишга мажбур қилишидан хавотирда.
Reuters агентлиги қайд этишича, 13 август куни бўлиб ўтган онлайн учрашувдан мақсад АҚШ президентини Киев манфаатлари эвазига сулҳ тузиш қанчалик таваккалчилик бўлиши ҳақида огоҳлантириш эди.
Европа етакчилари Трампнинг жаҳлини чиқармасликка ҳаракат қилиб, унинг тинчлик ташаббусларини қўллаб-қувватлашларини бир неча бор таъкидлади, шу билан бирга, Украина келажагига оид ҳар қандай келишувлар фақат унинг иштирокида муҳокама қилиниши ва тузилиши кераклигини қайд этишди.
Президент Зеленский чоршанба куни онлайн саммитда иштирок этиш учун шахсан Берлинга учиб келди.
Саммитда Зеленскийдан ташқари Германия, Финландия, Франция, Буюк Британия, Италия, Полша ва Евроиттифоқ етакчилари, шунингдек, НАТО бош котиби Марк Рютте иштирок этди.
Ўзаро видеоконференциядан сўнг, Европа етакчилари ва Зеленский Доналд Трамп ва АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс билан алоҳида онлайн учрашув ўтказди. Шундан сўнг Украинани қўллаб-қувватлаш режаларини ишлаб чиқаётган мамлакатлар гуруҳи – «кўнгиллилар коалицияси»нинг онлайн йиғилиши бўлиб ўтди.
Онлайн-саммит қандай ўтди?
Европаликлар Трамп билан суҳбатга ижобий муносабат билдиришди.
«Украинада тинчлик ўрнатилишига умид бор», – деди саммит якунлари бўйича ўтказилган матбуот анжуманида Фридрих Мерц.
«Тўп энди Путин томонида», – деди НАТО бош котиби Марк Рютте. У Европа ва АҚШ Украинадаги урушни тугатиш истагида бирлашганини таъкидлади.
