Она қорнидаги бола ҳали кўзини очмаган, лекин у атрофдаги товушларни, масалан, онасининг юрак уриши, сўз оҳанги, ҳатто телефонидан чиқаётган овозларни эшитади.

Бу товушлар бола учун биринчи “ахборот оқими” саналади. Онанинг сокин овози унга таскин берса, телефондан чиқаётган кескин сигнал, баланд мусиқалар ёки тез-тез такрорланадиган билдиришнома товушлари ҳомилада стресс гормони ишлаб чиқилишини кучайтириши мумкин. Чунки бола 24–28-ҳафталардан бошлаб ташқи товушларни сеза бошлайди.

Мобил телефонлар чиқарадиган электромагнит тўлқинлар (EMF) ҳомиланинг асаб тизимига сезиларли даражада таъсир кўрсатади. Шу йўналишда олиб борилган тадқиқотларда таъкидланишича, смартфонларни меъёридан ортиқ ишлатган ҳомиладорлар эмбрионларида кейинчалик диққат бузилиши ва уйқу муаммолари кузатилгани аниқланган.

Шифокорлар бунинг сабабини шунчаки “нурланиш” билан эмас, онанинг ҳолати билан ҳам боғлашади. Телефон экрани қаршисида кўп вақт ўтказиш стресс, кўз зўриқиши, уйқу бузилиши ва асабийликни кучайтиради. Буларнинг бари табиийки, ҳомила учун ҳам хавфли. Чунки бола онанинг ҳиссий ҳолатини сезади: она асабий бўлса, ҳомила ҳам тинчлана олмайди.

Уйқу бузилиши

Телефон экранидан тарқаладиган кўк нур организмга “ҳали кун давом этмоқда” деган сигнални юборади. Бу мелатонин гормонининг табиий ишлаб чиқишига тўсқинлик қилади. Мелатонин организмни уйқуга тайёрлайдиган асосий гормон бўлгани учун танада унинг миқдори камайиши ҳомиладор аёлнинг тун бўйи безовталаниб ухлашига сабаб бўлади. Уйқу сифати ёмонлашса, кун давомида чарчоқ, кайфият тушиши, тез асабийлашиш кузатилади. Буларнинг барчаси бачадонда қон айланишига ҳам таъсир кўрсатади. Оқибатда ҳомила кислородни етарлича олмаслиги эҳтимоли ошади, бу эса ривожланиш учун салбий омил ҳисобланади.

Баъзи экспертлар ҳатто телефонни қориннинг яқинида сақламасликни, чақалоқ ухлаётган хонада эса мобил қурилмани “fly mode” режимига қўйишни тавсия этади. Бу электромагнит нурланишни камайтиради ҳамда онани ижтимоий тармоқлар шовқинидан оз бўлса ҳам узоқлаштиради.

Стресс

Телефон тўхтовсиз янгиликлар, билдиришномалар ва ижтимоий тармоқларни жамлаган манбадир. Ҳомиладор аёлнинг маълумотларни қайта-қайта кўриб чиқиши мия фаолиятига зўриқиш беради. Оқибатда организм кортизол