Лукашенко Трампнинг “Тинчлик кенгаши”га қўшилишга рози бўлди

Беларус раҳбари Александр Лукашенко сешанба, 20 январ куни АҚШ президенти Доналд Трамп томонидан Ғазо секторида ва умуман дунёда можароларни ҳал қилиш мақсадида тузилаётган “Тинчлик кенгаши” таркибига кириш тўғрисидаги ҳужжатни имзолади. Бу ҳақда БелТА Беларус давлат агентлиги хабар қилди.

Лукашенко матбуот хизматига яқин бўлган “Пул Первого” Telegram-каналида эълон қилинган ҳужжат фотосуратда, АҚШ давлат котиби Марко Рубиога йўлланган мурожаатда Беларус “Тинчлик кенгаши” низомини қабул қилаётгани айтилган.

Reuters агентлиги бу воқеани кўп йиллик халқаро яккаликдан кейин Минск билан Вашингтон ўртасидаги яқинлашувнинг навбатдаги қадами, деб баҳолади.

2025 йилда Трамп Беларусга нисбатан санкцияларни қисман юмшатишни бошлади — бу бир қатор сиёсий маҳбуслар озод этилгани билан боғлиқ. Оқ уй раҳбари Лукашенкони “жуда ҳурматли президент” деб ҳам атаган.

Reuters эслатишича, АҚШ маъмурияти томонидан тахминан 60 та давлатга юборилган низом лойиҳасида, аъзоликни уч йилдан ортиқ давом эттирмоқчи бўлган мамлакатлар 1 миллиард доллар (853 миллион евро) миқдорида бадал тўлаши имконияти назарда тутилган.

Украина президенти Володимир Зеленский ҳам Трампдан таклиф олганини тасдиқлади ва украин дипломати бу таклифни ўрганмоқда.

“Мен учун Россия билан бирор кенгашда бирга бўлишни тасаввур қилиш жуда қийин. Бу фақат шу кенгашга тааллуқли эмас. Чунки Россия — бу ‘уруш кенгаши’, Беларус ҳам у билан бирга”, — дея Зеленскийнинг сўзларини келтирди “Украинская правда”.

Трамп ташкил қилаётган “Тинчлик кенгаши” аввал бошда Яқин Шарқдаги можарони ҳал қилиш органи сифатида тақдим этилган эди. 2025 йил октябрда у БМТдан тегишли мандат олган.

Бироқ, Трамп бу тузилманинг ваколатларини кенгайтиришни истаяпти. Масалан, 16 январ куни дунё етакчиларига юборилган таъсис хартиясида Ғазо сектори умуман тилга олинмаган. Аммо ҳужжат муқаддимасида барқарор тинчлик учун “кўп бор самарасиз бўлиб келган ёндашувлар ва институтлардан воз кечиш зарур”лиги айтилган.

Ҳужжатда БМТ тўғридан тўғри тилга олинмаган, бироқ Трамп бир неча бор ташкилотни самарасизликда танқид қилган.

Аввалроқ Венгрия бош вазири Виктор Орбан таклифни қабул қилгани маълум қилинган. Бу ҳақда 18 январ куни Венгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто хабар берган.

19 январ куни эса Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев ҳам Трамп таклифини “самимий миннатдорлик билан” қабул қилгани айтилди. Тўқаев Яқин Шарқда барқарор тинчликка, давлатлараро ишончни мустаҳкамлашга ва глобал барқарорликка ҳисса қўшиш истагини билдирган.

Германия ҳукумати ҳам Трампдан таклиф олганини тасдиқлаб, АҚШ ва ҳамкорлар билан бирга Ғазо бўйича узоқ муддатли ечимни муҳокама қилишга тайёр эканини билдирди. 19 январ куни Россия президенти Владимир Путин ҳам шундай таклиф олган, аммо Россия ҳозирча жавоб бермаган.

ОАВ маълумотларига кўра, умумий ҳисобда Трамп тахминан 60 давлатни “Тинчлик кенгаши”га таклиф қилган. Таклиф этилганлар орасида Туркия, Канада, Ўзбекистон раҳбарлари, ЕИнинг бир қатор давлатлари ва Еврокомиссия раиси Урсула фон дер Ляйен ҳам бор.

Шунингдек, кенгаш таркибига АҚШ давлат котиби Марко Рубио, Трампнинг махсус вакили Стивен Уиткофф, унинг куёви Жаред Кушнер, Жаҳон банки раҳбари Ажай Банга ва Буюк Британиянинг собиқ бош вазири Тони Блэр ҳам киритилган. Кенгаш раиси — Доналд Трампнинг ўзи бўлади. Ғазо бўйича олий вакил этиб болгар дипломати Николай Младенов тайинланган.

“Тинчлик кенгаши” тузилиши ҳақидаги хабарлар Ғазо секторида кундалик ҳаётни бошқариш учун 15 кишидан иборат Фаластин технократик маъмурияти тузилгани ҳақидаги баёнотдан кўп ўтмай пайдо бўлди.