Гренландияни қўлга киритиш истаги ҳақида гапираркан, у буни «кичик илтимос» деб атаган. Шунингдек, Трамп АҚШнинг НАТО мавжудлигига қўшган ҳиссаси ҳамда Хитойнинг шамол энергетикаси ҳақида гапирган.
Унинг бир соатдан ортиқ давом этган нутқида бир қатор ёлғон даъволар ҳам бор эди. BBC фактчекинг хизмати (BBC Verify) унинг нутқини синчиклаб текшириб, шундай хатоларни келтирди.
АҚШ Иккинчи жаҳон урушидан кейин «Гренландияни Данияга қайтарган»ми?
Сўнгги ҳафталарда Трамп бир неча бор Гренландияни қўлга киритиш истаги ҳақида гапирди – Дания қироллиги таркибига кирувчи мазкур ҳудуд кенг автономияга эга ҳисобланади.
Трамп Гренландия АҚШга миллий хавфсизликни таъминлаш учун кераклигини айтиб келади.
Давосда у Иккинчи жаҳон урушидан кейин АҚШ «Гренландияни Данияга қайтаргани»ни айтиб, шундай қўшиб қўйди: «Бу биз томонимиздан нақадар аҳмоқлик бўлганди».
Аммо Гренландия ҳеч қачон Американики бўлмаган – шундай экан, АҚШ уни «қайтара олмасди».
1933 йилда халқаро суд (БМТ Халқаро судининг ўтмишдоши) Гренландия Данияга тегишли экани ҳақида қарор чиқарган.
1941 йилда – Дания нацистлар Германияси томонидан эгаллаб олинганига бир йил бўлганида – АҚШ ва Дания вакиллари улкан орол нацистлар қўлига ўтишининг олдини олиш учун АҚШ Гренландияни ҳимоя қилишини кўзда тутувчи келишув имзолайди.
Ушбу келишувдан кейин Америка оролда бир қанча ҳарбий базалар қуради ва у ерларга ўз ҳарбийларини жойлаштиради.
Аммо бу келишув суверенитетни топширишни назарда тутмаган, яъни Гренландия ҳеч қачон АҚШ ҳудуди бўлмаган.
АҚШ НАТО мудофаа эҳтиёжларининг «деярли 100 фоизи»ни қоплаганми?
АҚШ президенти НАТОни танқид қилди ва Қўшма Штатлар тўлаётган бадал пуллари Шимолий Атлантика алянси бюджетига тушадиган барча бадал пулларининг деярли 100 фоизини ташкил этишини таъкидлади.
У НАТОга аъзо давлатларнинг улуши минимал даражада бўлгани, «улар илгари 2 фоизни ҳам қопламагани, энди эса 5 фоизини тўлаётгани»ни айтган.
Лекин унинг бу гаплари ҳам ҳақиқатга тўғри келмайди.
Сўнгги йилларда АҚШнинг мудофаа учун харажатлари НАТО мамлакатларининг умумий харажатининг 70 фоизга яқинини ташкил этган.
