Z авлоди (зумерлар) ота-оналарига нисбатан камроқ интеллектуал салоҳиятга эга, деди нейробиолог Жаред Куни Хорват.

Унинг таъкидлашича, 1997 йилдан 2010 йилгача туғилган авлод мактабларда рақамли технологияларга ҳаддан ташқари таяниб қолгани сабабли когнитив жиҳатдан тўхтаб қолган.

Когнитив ривожланиш бўйича маълумотлар 1800 йил охирларидан бошлаб юритиб келинади ва айнан Z авлоди тарихда илк бор ўзидан олдинги авлодга нисбатан паст натижаларни кўрсатди. Уларда диққатни жамлаш, хотира, ўқиш ва математика кўникмалари, муаммоларни ечиш қобилияти ҳамда умумий IQ даражаси бўйича пасайиш намоён бўлган.

Хорватнинг АҚШ Сенати Савдо, фан ва транспорт қўмитасига маълум қилишича, Z авлоди вакиллари XX асрдаги болаларга нисбатан мактабда кўпроқ вақт ўтказишига қарамасдан, интеллектуал даражаси пасайган.

Унинг таъкидлашича, бунинг сабаби таълимда «таълим технологиялари» ёки EdTech деб аталувчи компютер ва планшетлар орқали ўқитиш ҳажмининг кескин ошганидир.

Нейробиологнинг сўзларига кўра, инсон мияси катта китоблар ва мураккаб ғояларни қисқача ифодаловчи лаҳзалик видеолар ёки жумлалар орқали ўрганишга мослашмаган.

«Ўсмир уйғоқ бўлган вақтининг ярмидан кўпини экранга тикилиб ўтказади. Аслида инсонлар биологик жиҳатдан бошқа инсонлардан ва чуқур ўрганиш орқали билим олишга «дастурланган»», — дейди Хорват.

Хорват ва Конгрессда чиқиш қилган бошқа мутахассисларнинг айтишича, инсон эволюция жараёнида энг яхши билимни жонли, юзма-юз мулоқот — ўқитувчилар ва тенгдошлар орқали олишга мослашган, экранлар орқали эмас.

Унинг қўшимча қилишича, экранлар чуқур англаш, хотира ва диққатни шакллантирадиган табиий биологик жараёнларни бузади.

Мутахассисларнинг сўзларига кўра, муаммо технологияларнинг нотўғри жорий этилишида ёки дастурларнинг сифатсизлигида эмас. Аксинча, технологиянинг ўзи инсон миясининг табиий ишлаш, ривожланиш ва ахборотни сақлаб қолиш усулига мос келмайди.

Хорватнинг таъкидлашича, сўнгги маълумотлар когнитив қобилиятлар тахминан 2010-йиллардан бошлаб ривожланишдан тўхтагани ва ҳатто пасайганини яққол кўрсатади.

У сенаторларга мактаблар ўша йилларда деярли ўзгармагани, инсон биологияси эса бу қадар тез ўзгариши мумкин эмаслигини айтди.