Россияга сотилмай қолган нефтни сақлаш учун ресурслар етишмаслиги таҳдид солмоқда

Россия нефт омборларида бўш жой тобора камайиб бормоқда, чунки ғарб босими сабаб Россияга нефтни хорижга сотиш қийинлашмоқда. Бу ҳақда душанба куни, 16 февралда Reuters агентлиги реал вақт режимида товар оқимлари, энерго ресурслар ва денгиз ташувларини кузатиш учун таҳлилий маълумотлар ҳамда воситалар тақдим этадиган Kpler компаниясига таяниб хабар берди.

Kpler маълумотига кўра, Россия нефтининг денгиз орқали экспорти кетма-кет учинчи ой пасаймоқда: 2025 йил декабрда суткалик ҳажм 3,8 млн баррел бўлган бўлса, 2026 йил январда — 3,4 млн баррел, ҳозир эса — тахминан 2,8 млн баррел. Шу билан бирга, танкерларда сақланаётган Россия нефти ҳажми рекорд даражага етиб, 150 млн баррелдан ошиб кетган, бундай кемаларнинг ўзи ҳам секинроқ ҳаракатлана бошлаган.

Ҳозирда РФ ҳудудида сақланаётган нефт захиралари тахминан 16 млн баррелга етган — Kpler баҳоси бўйича бу Россия нефт омборлари умумий сиғимининг қарийб 51 фоизини ташкил қилади. Қувурлар ва қўшимча резервуарлардан сақлаш учун фойдаланилса, умумий сиғимни 100 млн баррелгача ошириш мумкин, аммо бу ҳам етарли бўлмаслиги эҳтимоли бор. Россия суткасига тахминан 9,3 млн баррель нефт қазиб олади, шундан тахминан ярми экспорт қилинади. Kpler таҳлилчилари хулосасига кўра, “агар экспорт чекланган ҳолда қолса, бундай суръатда ерусти омборлари тез тўлиб кетиши мумкин ва ишлаб чиқарувчиларда қазиб олишни қисқартиришдан бошқа вариант кам қолади”.

Экспертлар Россия нефти экспорти қисқаришининг асосий сабабларидан бири сифатида АҚШнинг Ҳиндистонга босимини кўрсатмоқда. Август ойида президент Доналд Трамп Россия нефтини сотиб олгани учун Ҳиндистонга 25 фоизлик савдо божлари жорий қилган. Натижада ҳинд нефтни қайта ишлаш заводлари Россия нефтини харид қилишдан воз кеча бошлаган. Hindustan Times газетаси маълумотига кўра, январда Ҳиндистон Россиядан декабрга нисбатан 12 фоиз кам, ноябрга нисбатан эса 22 фоиз кам нефт импорт қилган.

Трамп 7 феврал куни Ҳиндистон РФдан нефт сотиб олишни тўхтатиш мажбуриятини олганини айтган. Шу муносабат билан Вашингтон Ҳиндистон товарларининг АҚШга экспортига қўйилган божларнинг бир қисмини бекор қилишга қарор қилган. Москва эса Ню-Деҳлидан харидларни тўхтатиш ҳақида ҳеч қандай расмий билдиришнома олмаганини айтган.

Яна бир сабаб — Россия нефтидан ишлаб чиқарилган нефт маҳсулотларини Европа Иттифоқига етказиб бериш тақиқланиши. Бу тақиқ олти ойлик ўтиш давридан кейин январ ойида кучга кирган.

Bloomberg агентлиги маълумотларига кўра, январ ойида РФ суткасига ўртача 9,28 млн баррел нефт ишлаб чиқарган — бу декабрга нисбатан 40 минг баррел кам ва ОПЕК аъзоси бўлган давлатлар билан келишувда белгиланган лимитдан 300 минг баррел паст.

Шунингдек, агентлик ҳозир Ҳинд ва Тинч океанларида харидор топа олмаган тахминан 12 млн баррел Россия нефти юкланган танкерлар турганини хабар қилади.