Эпштейн билан дўстлик тўлови: файллар эълон қилиниши кимларга қимматга тушди?
|17:46 / 24.02.202637 17610 мин
АҚШ Адлия вазирлиги Жеффри Эпштейн билан боғлиқ янги файлларни эълон қилганидан кейин ўндан ортиқ киши ўз лавозими ва жамиятдаги мавқейини йўқотди. Кимдир истеъфога чиқишига тўғри келган, яна кимлардир тергов қилинмоқда.
«Эпштейн файллари» эълон қилиниши айниқса сиёсат ва бизнес оламида кўплаб шов-шувли можароларни келтириб чиқарди. Молиячи ва балоғатга етмаган қизларни зўрлашда айбланган жиноятчи Жеффри Эпштейн ўзини «Давос консержи» деб атаган ва нафақат бизнес ҳамжамияти вакиллари ва сиёсатчилар билан, балки юридик элита билан ҳам алоқада бўлган.
Шу билан бирга, унинг кўплаб таниқли дўстлари, жумладан, унинг жиноятларига шерик бўлганлар фақат обрўси тўкилиши билан қутулиб қолди. Аммо архивдан номи чиққанлар орасида реал оқибатларга дуч келганлар ҳам бор. Қуйида шулар ҳақида.
Эндрю Маунтбеттен-Виндзор
Буюк Британия қироли Чарлз Учинчининг укаси, шаҳзода Эндрю 2025 йил кузида педофил Эпштейн билан алоқалари учун барча титулларидан маҳрум қилинганди. Эпштейннинг энг машҳур қурбони, 2025 йил баҳорида ўз жонига қасд қилган Виржиния Жуффре 17 ёшдалигида Эндрю билан уч марта жинсий алоқага мажбурланганини айтган. 2026 йил февралида Эндрю мансаб ваколатларини суиистеъмол қилишда гумонланиб қўлга олинди ва сўроқ қилиш учун маҳкамага олиб кетилди. У Буюк Британиянинг халқаро савдо ва инвестициялар бўйича махсус вакили лавозимида эканида махфий маълумотларни Эпштейнга тақдим этгани тахмин қилинмоқда. Сўроқдан кейин Эндрю қўйиб юборилган, аммо бу иш бўйича тергов давом этади.
Томас Притцкер
Томас Притцкер меҳмонхоналар ва курортларнинг глобал тармоғини бошқарувчи Hyatt Hotels корпорацияси раҳбари лавозимидан истеъфога чиқишга мажбур бўлган. 2024 йилда Виржиния Жуффре ўз кўрсатмасида Притцкер томонидан жинсий зўравонликка учраганини баён қилганди. Унинг ўзи бу айбловни рад этган, лекин Эпштейн билан яқиндан таниш бўлганини тан олган.
Султон Аҳмад ибн Сулайим
Бирлашган Араб Амирликларидан бўлган тадбиркор, логистика соҳаси гигантларидан бири DP World компанияси директорлар кенгаши раиси ҳамда бош директори бўлган Султон Аҳмад ибн Сулайим Эпштейн билан яқин алоқаларини фош қилган ёзишмалари эълон қилиниши ортидан истеъфо берди. Расмий баёнотда истеъфо сабаби тўғридан тўғри келтирилмаган.
Брэд Карп
1875 йилда ташкил этилган Paul, Weiss, Rifkind, Wharton & Garrison номли йирик юридик фирмани 2008 йилдан буён бошқариб келган Брэд Карп ҳам Эпштейн билан ёзишмалар ошкор бўлганидан кейин ўз лавозимини тарк этди. Истеъфога чиқиш тўғрисидаги аризада «сўнгги янгиликлар Карпни жамоатчилик диққат марказига қўйгани, бу эса компания манфаатларига тўғри келмаслиги» ҳақида гап кетади. Лекин Эпштейннинг номи тилга олинмаган.
Мавзуга оид
Кейси Вассерман
Америкада кўплаб таниқли спортчилар ва мусиқачиларнинг манфаатларини ифода қилувчи энг йирик агентликлардан бирининг асосчиси ва раҳбари бўлган Кейси Вассерман Эпштейн билан алоқалари ҳақидаги маълумотлар ошкор бўлиши фонида ўз бизнесини сотишини эълон қилди. Унинг Эпштейн билан алоқаси ошкор бўлганидан сўнг, юқори мартабали мижозларнинг бир қисми унинг хизматларидан воз кечди. Вассерман 2028 йил Лос-Анжелесда бўлиб ўтадиган Олимпиадага тайёргарлик кўриш қўмитасига раҳбарлик қилади – уни лавозимидан четлатиш тўғрисидаги петицияни аллақачон минглаб одамлар имзолаган.
Кэти Рюммлер
Goldman Sachs банки юридик бошқармаси раҳбари, Барак Обама президентлиги даврида Оқ уйнинг юридик маслаҳатчиси бўлган Кэти Рюммлер истеъфога чиққанини эълон қилди. У Эпштейн билан кўп марта ёзишган ва учрашган, ундан совғалар олган, у жинсий жиноятларда айбланганида уни ҳимоя қилишга уринган.
Ларри Саммерс
АҚШ собиқ молия вазири ва Ҳарварднинг собиқ президенти Эпштейн билан ёзишмалари очиқлангач, таълим соҳасидаги фаолиятини якунлади ва OpenAI директорлар кенгашини тарк этди.
Питер Манделсон
Лейбористлар партиясининг муҳим арбобларидан бири, 72 ёшли лорд Питер Манделсон «Эпштейн файллари» эълон қилингач, Буюк Британиянинг АҚШдаги элчиси лавозимини тарк этди. У 1990-йиллар охирида Британия савдо ва саноат вазири эканида ҳукуматнинг молиявий қарорлари ҳақидаги ёпиқ маълумотларни Эпштейнга етказишда гумонланмоқда. Полиция уни ҳам сўроқ қилиш учун қўлга олган ва кейин гаров эвазига қўйиб юборган. Тергов-суриштирув ишлари давом этмоқда.
Морган Максуини
Буюк Британия бош вазири Кир Стармернинг яқин кишиларидан бири бўлган Морган Максуини Эпштейн билан шахсий алоқаларга эга бўлмаса ҳам Манделсон АҚШдаги элчи лавозимига тайинлагани учун жавобгарликни ўз зиммасига олиб, бош вазир аппаратини тарк этди.
Мирослав Лайчак
Ўз вақтида БМТ Бош Ассамблеясига раислик қилган Мирослав Лайчак Словакия бош вазирининг миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси лавозимидан истеъфога чиқди. Эълон қилинган ҳужжатларда унинг Эпштейн билан ёзишмалари, жумладан, аёллар ҳақидаги ҳазиллари ва Сергей Лавров билан алоқалари ҳақида сўз борган. Лайчак Эпштейн билан муносабатларни сақлаб қолишда хатога йўл қўйганини тан олди, аммо жиноятлар ҳақидаги ҳар қандай айбловларни рад этди.
Питер Аттиа
Узоқ умр кўриш ғоялари тарғиботчиси Питер Аттиа оқсилли батончалар ишлаб чиқарувчи David Protein брендининг фан бўйича директори лавозимидан кетди. Шунингдек, озиқ-овқат қўшимчалари ишлаб чиқарувчи AG1 компанияси у билан маслаҳатчи сифатидаги ҳамкорликни тўхтатди. Аттиа омма олдида узр сўради ва Эпштейннинг жиноятларига алоқаси йўқлигини айтди.
Сара Фергюсон
Собиқ шаҳзода Эндрюнинг собиқ рафиқаси Сара Фергюсон Жеффри Эпштейн педофиллиги учун қамалиб чиққанидан кейин ҳам у билан алоқаларни давом эттиргани ошкор бўлгач, ўз хайрия фондини ёпди.
Турборн Ягланд
Норвегиянинг собиқ бош вазири ва Европа кенгашининг собиқ бош котиби Турборн Ягландга коррупция бўйича жиддий айблов қўйилди. Тергов унинг Эпштейн билан ёзишмаларини, жумладан, Эпштейннинг Ягланд орқали Россия раҳбариятига чиқишга уринишларини ўрганмоқда. Ягланд тергов билан ҳамкорлик қилишга тайёрлигини билдирди.
Мона Юул ва Тере Рёд-Ларсен
1993 йилда Исроил ва Фаластин Озодлик Ташкилоти ўртасида Осло келишувларини тузишда асосий шахслар қаторида бўлган норвегиялик эр-хотин дипломатлар Мона Юул ва Тере Рёд-Ларсен Эпштейн уларга миллионлаб долларларни васият қилгани маълум бўлгач, коррупцияга қарши терговда айбланган. Юул Норвегиянинг Иордания ва Ироқдаги элчиси лавозимидан айрилди.
Жак Ланг ва Каролин Ланг
Муқаддам Франция маданият вазири ва таълим вазири лавозимларида ишлаган Жак Ланг Париждаги Араб дунёси институти раҳбарлигидан, унинг қизи Каролин эса Франция мустақил кинопродюсерлар иттифоқи раҳбари лавозимидан кетди. «Эпштейн файли» туфайли улар Эпштейн билан бирга битта офшор компаниясига эгалик қилгани маълум бўлган. Жак Ланг ва Каролин Ланг Эпштейннинг жиноятларига алоқадорлигини рад этишган.
Дэвид Росс
Замонавий санъат оламининг нуфузли арбоби ҳисобланган Дэвид Росс Ню Йорк тасвирий санъат мактабининг магистратура дастури раҳбари лавозимини тарк этди. Эълон қилинган ёзишмалардан маълум бўлишича, у кўп йиллар давомида Эпштейн билан дўстона муносабатда бўлган, 2008 йилда биринчи марта судланганидан кейин унга ҳамдардлик билдирган, шунингдек, у билан яланғоч ўсмирлар тасвирлари кўргазмаси ғоясини муҳокама қилган.
Жоанна Рубинштейн
Швециялик хайриячи Жоанна РубинштейнБирлашган Миллатлар Ташкилотининг Қочқинлар бўйича агентлиги учун маблағ йиғувчи жамғарма раҳбари лавозимини тарк этди, у Эпштейн судланганидан кейин унинг оролига ташриф буюргани маълум бўлган. У Эпштейннинг жиноятлари кўламидан кейинроқ хабар топганини айтган.
***
2008 йилда фоҳишаликни ташкил этишда айбини тан олган ва вояга етмаган қизни зўрлагани учун судланган Жеффри Эпштейн 2019 йил ёзида АҚШда қайта ҳибсга олинган ва қизлар, жумладан, 14 ёшли қизлар савдоси ва уларни фоҳишаликка жалб қилишда айбланган эди. Ўша йилнинг август ойида 66 ёшли миллиардер қамоқхонада жонсиз ҳолда топилди. Унинг жазмани ва шериги, Буюк Британия фуқароси Гислейн Максвелл эса жинсий эксплуатация мақсадида одам савдосига ёрдам бергани учун 20 йиллик қамоқ жазосини ўтамоқда.
2026 йил 16 феврал куни АҚШ бош прокурори Пэм Бонди Эпштейн файлларида тилга олинган 300 нафар машҳур ва сиёсатчиларнинг рўйхатини эълон қилди. Улар орасида президент Доналд Трамп, собиқ президент Барак Обама ва унинг рафиқаси Мишел Обама, Microsoft асосчиси Билл Гейтс, актёр Билл Косби, актёр Роберт Де Ниро, собиқ президент Билл Клинтон ва унинг рафиқаси Ҳиллари Клинтон бор.
Шунингдек, ҳужжатларда Британия шаҳзодаси Ҳарри, режиссёр Вуди Аллен, собиқ вице-президент Камала Ҳаррис, Meta асосчиси Марк Цукерберг, хонанда Брюс Спрингстин, тадбиркор Илон Маск, Рим папаси Иоанн Павел II, сиёсатчи Нэнси Пелоси, Вакиллар палатасидаги демократлар етакчиси Ҳаким Жеффрис, ашулачи Боно, хонанда Бейонсе ва бошқалар бор.
Лекин ушбу шахсларнинг исми-шарифи файлларда тилга олиниши ҳеч қандай ноқонуний ҳаракатларни ёки ҳатто Эпштейн билан бевосита алоқани назарда тутмайди. Эпштейн улардан аксарининг номларини бошқалар билан ёзишмаларда тилга олган.
