Уиткофф АҚШда Путиннинг элчиси Дмитриев билан учрашди

Россия президентининг махсус вакили Кирилл Дмитриев бошчилигидаги Россия делегацияси Флоридада Америка делегацияси билан музокаралар ўтказди. Бу ҳақда 11 март, чоршанба куни АҚШ президентининг Украина бўйича махсус вакили Стивен Уиткофф X ижтимоий тармоғидаги саҳифасида хабар қилди.

Уиткоффнинг сўзларига кўра, Америка томонидан учрашувда у билан бирга АҚШ президентининг куёви Жаред Кушнер ва АҚШ Умумий хизматлар бошқармасининг федерал харидлар хизмати комиссари Жош Грюнбаум ҳам иштирок этган. Сўнггиси 2025 йил охиридан буён Россия ва АҚШ делегациялари учрашувларида қатнашиб келмоқда, аммо унинг музокаралардаги роли ҳақида маълумот берилмаган.

Уиткофф бўлиб ўтган учрашув тафсилотларини келтирмади. “Жамоалар турли мавзуларни муҳокама қилди ва алоқада бўлиб туришга келишиб олди”, — деб ёзди амалдор. Дмитриев ҳам учрашувни “самарали” деб атади, аммо у ҳам тафсилотларни очиқламади.

Дмитриевнинг АҚШга ташрифи олдиндан эълон қилинмаган эди, аммо у АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши фонида Яқин Шарқ мамлакатларидан нефт етказиб бериш инқирози бошланган пайтга тўғри келди. Зарбалaрга жавоб тариқасида Теҳрон жаҳон бозорларига етказиб бериладиган нефтнинг тахминан 20 фоизи ўтадиган Ҳўрмуз бўғозини амалда тўсиб қўйди, бу эса бутун дунё бўйлаб ёнилғи нархининг сезиларли ошишига олиб келди.

Шу вазиятда АҚШ денгиздаги танкерларда турган Россия нефтини Ҳиндистонга вақтинча сотиб олишга рухсат берди. Вашингтонда Россия нефтига қарши санкцияларни бекор қилиш ёки бозорлар беқарорлиги шароитида уларни юмшатиш эҳтимоли ҳақида ишоралар ҳам янграган эди. Дмитриев сафаридан бир оз олдин X ижтимоий тармоғида АҚШ билан айнан шу масалани муҳокама қилаётганини маълум қилган.

Шу билан бирга, Дмитриев билан учрашувдан бир кун олдин Уиткофф Россиянинг Украинага қарши урушини тугатиш бўйича музокараларда “бурилиш нуқтаси” юзага келиши мумкинлигининг белгилари борлигини айтган эди. Украина, Россия ва АҚШ делегацияларининг навбатдаги уч томонлама учрашуви, тахминларга кўра, март ойининг иккинчи ярмида бўлиб ўтади — у Яқин Шарқдаги можаро кескинлашгани сабаб кечиктирилган.

Уиткофф ва Дмитриевнинг Флоридадаги учрашувидан сал олдин Россияга қарши санкцияларни юмшатиш масаласи G7 давлатлари раҳбарларининг видеомажлисида ҳам кўтарилган эди. Унинг якунларига кўра, Франция президенти Эммануэл Макрон “Катта еттилик” давлатлари Форс кўрфази мамлакатларидан нефт етказиб беришдаги муаммолар Россияга қарши санкцияларни, жумладан Россия нефтига қўйилган нарх чегарасини, “ҳеч қайси ҳолатда” бекор қилишни оқламайди, деган хулосага келганини билдирди.

“Катта еттилик” давлатлари етакчилари видеоконференциясида АҚШ президенти Доналд Трамп ҳам иштирок этган, у бундан олдин “айрим давлатлар”га нисбатан нефт санкцияларини бекор қилишга ишора қилган эди. Унинг G7 умумий позициясига қарши чиққан-чиқмагани ҳақида маълумот йўқ. Бироқ АҚШ 2025 йил кузида Россия нефт соҳасига қарши алоҳида санкциялар жорий этган ва уларга амал қилинмаган тақдирда юқори бож тўловлари билан таҳдид қилган.