Россия нефт савдосидан кунига 150 млн долларгача қўшимча бюджет даромади оляпти. Бу эса Яқин Шарқдаги урушдан энг катта фойда кўраётган айнан Москва эканини кўрсатади, дея ёзади Financial Times.
Ҳўрмуз бўғозининг амалда ёпилиб қолиши натижасида Ҳиндистон ва Хитойда Россия нефтига талаб ошди. Натижада Москва нефт экспортидан солиқлар орқали 1,3–1,9 миллиард доллар атрофида қўшимча даромад олган деб ҳисобланяпти. Шу билан бирга АҚШ айрим санкцияларни юмшатди ва Ҳиндистонга Россия нефтини сотиб олмаслик бўйича босимни камайтирди. Бу эса кўплаб танкерларнинг Ҳинд океани томон йўл олишига сабаб бўляпти.
Financial Times’нинг саноат ва таҳлилчилар баҳоларига асосланган маълумотларига кўра, март ойининг охиригача Россия ҳукумати 3,3–4,9 миллиард доллар қўшимча даромад олиши мумкин. Бу ҳисоб-китоблар расмий Москванинг Urals маркали нефт нархи ой давомида ўртача 70–80 доллар атрофида бўлади деган прогнозларга асосланган. Аввалги икки ойда эса бу кўрсаткич ўртача 52 доллар атрофида эди.
Бу Кремл учун вазият кескин ўзгаришини англатади. Чунки Эрон билан уруш бошланишидан олдин Россия нефт нархларининг пасайиши ва Вашингтон босими туфайли Ҳиндистон билан савдосининг катта қисмини йўқотиб, қийинчиликларга дуч келаётганди.
Халқаро энергетика агентлиги (IEA) пайшанба куни эълон қилган ҳисоботга кўра, феврал ойида Россиянинг нефт ва нефт маҳсулотлари экспорти 11,4 фоизга камайиб, кунига 6,6 миллион баррелга тушиб кетган. Бу кўрсаткич 2022 йилда Украина уруши бошланганидан бери қайд этилган энг паст даража ҳисобланади.
«Нефт нархининг қимматлашиши Яқин Шарқдаги можаро қанча давом этишига боғлиқ. Ҳозирги юқори нархлар Россияга биринчи чоракда бюджет кўрсаткичларини бажариш ва ҳатто бироз маблағ жамғаришни бошлашга ёрдам беради», дейди Киев Иқтисодиёт мактабининг энергетика ва иқлим тадқиқотлари бўлими раҳбари Борис Додонов.
Санкцияларни юмшатиш ҳақидаги сигналлар
Яқин Шарқдаги ҳарбий ҳаракатлар Россияга энергетика бозорларида ўз таъсирини кучайтириш имконини ҳам беряпти. Чунки Форс кўрфази давлатлари ҳозирча ўз маҳсулотларини экспорт қила олмаяпти. Москва эса ушбу вазиятдан фойдаланишга ҳаракат қиляпти. Владимир Путин душанба куни энергетика бозорларида «янги нарх реаллиги» шаклланаётганини айтиб, Европага энергия экспортини қайта тиклаш ғоясини ҳам илгари сурди.
Бир неча соат ўтиб Кремл Путин билан Трамп ўртасида «жуда самарали суҳбат» бўлиб ўтганини маълум қилди. Кейинроқ Америка президенти нархларни пасайтириш мақсадида айрим номаълум давлатларга нисбатан «санкцияларни олиб ташлаш имконияти» ҳақида ҳам гапирди.
