Лукашенко 250 нафар сиёсий маҳбусни озод қилди

Беларус раҳбари Александр Лукашенко Америка санкцияларини янада юмшатиш эвазига 250 нафар маҳбусни озод қилди. Бу ҳақда 19 март, пайшанба куни АҚШнинг Вилнюсдаги элчихонаси маълум қилди. Унинг маълумотига кўра, 235 нафар киши Беларусда қолган, қолганлари эса Литвага юборилган.

Озод қилишлар Лукашенко Вашингтон билан муносабатларни нормаллаштириш ва санкцияларни бекор қилдириш мақсадида, сиёсатни юмшатиш эвазига олиб бораётган музокаралар жараёни натижаси бўлди. Сиёсий маҳбусларнинг янги гуруҳи озод қилингани ҳақида Лукашенко билан АҚШ президентининг махсус вакили Жон Коул ўртасида Минскда бўлиб ўтган музокаралардан кейин эълон қилинди. Коул сиёсий маҳбусларнинг озод қилинишини “муҳим ҳуманитар босқич” ва Доналд Трампнинг “тўғридан тўғри, қатъий дипломатия”га содиқлигининг белгиси деб атади.

Бундан олдинги сафар, яъни декабр ойида, америкалик расмийлар Лукашенко билан учрашган эди — ўшанда Вашингтон айрим санкцияларни юмшатганини эълон қилган, 123 нафар маҳбус эса озод қилиниб, Украина ва Литвага олиб ўтилган эди. Беларус ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилоти “Вясна” маълумотларига кўра, 19 март кунги озод қилишлар эълон қилинишидан олдин мамлакатда 1100 нафардан ортиқ сиёсий маҳбус бор эди.

Озод этилганлар орасида “Вясна” волонтёрлар тармоғи координатори Марфа Рабкова ҳам бор. У 2020 йил сентябрида ҳибсга олинган ва ўзи рад этган “экстремизм” ҳамда бошқа моддалар бўйича айбловлар билан 14 йил 9 ой қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди. Унинг тарафдорлари Рабкова қамоқда бўлган пайтда соғлиғи билан жиддий муаммоларга дуч келганини хабар қилган.

Вашингтон янги гуруҳ сиёсий маҳбуслар озод қилинганига жавобан Беларус молия секторига нисбатан чеклов чораларини юмшатишга рози бўлди. Жумладан, Белинвестбанк, Тараққиёт банки ва Беларус Молия вазирлиги санкциялардан чиқарилди. Шунингдек, “Беларускалий”, Беларус калий компанияси, “Агророзквит” калий компаниялари ҳамда мамлакат Молия вазирлигига нисбатан қолган барча санкциялар ҳам тўлиқ бекор қилинди.

Коулнинг айтишича, Лукашенко яқин орада АҚШга ташриф буюриши мумкин — бу кўп йиллик раҳбар учун катта ютуқ бўлади, чунки у узоқ йиллик яккаланишдан сўнг ғарб билан муносабатларни тиклашга интилмоқда. Лукашенко Россия президенти Владимир Путиннинг яқин иттифоқчиси ҳисобланади ва Россиянинг Украинага бостириб киришини қўллаб-қувватлаган, бироқ Беларус қўшинларини жанг ҳаракатларида иштирок этиш учун юбормаган.