Трампга импичмент ҳақида гапираётган демократлар, Атлантика тубида рус жосуслик кемалари ва Исроил-Ливан музокаралари – кун дайжести

Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.

Демократлар импичмент масаласини кўтармоқда

9 апрель куни АҚШ Вакиллар палатасидаги республикачилар демократларнинг Эронга қарши ҳужумларни тўхтатишга уринишини тўсиб қўйди. Республикачи конгрессмен Крис Смит – бир гуруҳ демократлар АҚШ ҳарбий операциясини тўхтатишга чақирувчи резолюцияни қабул қилишга уринишдан аввал мажлисни якунлади.

Трампнинг маслакдошлари бўлган республикачилар Сенатда ҳам, Вакиллар палатасида ҳам кичик фарқ билан кўпчиликни ташкил этади ва деярли бир овоздан унинг барча сиёсатларини қўллаб келмоқда.

Пайшанба кунги бу ҳаракат асосан рамзий маънога эга. Шунга қарамай, келаси ҳафтада демократлар ҳарбий ваколатларни яна кун тартибига қўймоқчи.

Трампнинг шу ҳафта бошидаги «бутун бир цивилизация ҳалок бўлади» деган таҳдиди демократлар орасида хавотирни кучайтирди. Ўнлаб демократлар Трампни лавозимидан четлатишга чақирмоқда.

«Геноцид билан таҳдид қилиш – бу музокара тактикаси эмас», деди демократ конгрессмен Сара Жейкобс.

Оқ уйнинг билдиришича, Трампнинг ҳаракатлари қонуний бўлиб, чекланган ҳарбий операциялар орқали АҚШни ҳимоя қилиш Олий қўмондон сифатидаги ҳуқуқлари доирасига киради.

Трампнинг биринчи президентлиги даврида Вакиллар палатаси уни икки марта импичмент қилган, бироқ Сенатдаги республикачилар уни оқлаган эди.

Иккинчи муддатда ҳас демократлар очиқчасига импичмент масаласини кўтармоқда ва Трампни ўз вазифаларидан, ҳеч бўлмаганда вақтинча озод қилиш учун уринмоқда.

«Импичмент бу — виждонсиз ва ўйламасдан иш тутадиган президентни жиловлаш учун конституциявий чорадир», деди демократ конгрессмен Мадлен Дин.

Демократлар Трампни Эрон масаласида жиловлаш ҳаракатларини нарх-наво муаммоси билан боғлашга ҳаракат қилмоқда. Чунки нефт ва табиий газ етказиб беришдаги узилишлар АҚШда бензин ва ўғитлар нархининг ошишига олиб келди. Бу эса аллақачон юқори бўлган бошқа истеъмол товарлари нархлари устига қўшилди.

Атлантика тубидаги рус кемалари

Британия Мудофаа вазирлиги Шимолий Атлантика океанидаги критик сув ости инфратузилмаси устида зарарли ҳаракатларни амалга ошираётган Россиянинг 3 та сув ости кемаси аниқланганини маълум қилди.

Мудофаа вазири Жон Хилининг айтишича, бир неча ҳафта олдин Шимолий Атлантиканинг халқаро сувларида Россиянинг «Шчука-Б» тоифасидаги атом сув ости кемасини аниқлаган.

Ушбу сув ости кемаси Россия Мудофаа вазирлигининг Чуқур денгиз тадқиқотлари бош бошқармаси томонидан бошқарилади. Улар айнан шу ҳудудда ҳаракат қилаётган иккита денгиз кемаси учун чалғитувчи восита вазифасини бажаргани айтилмоқда.

Вазирлик сув ости кемалари критик сув ости инфратузилмаси устида ҳаракатлар олиб борганини билдирди, бироқ ушбу ҳаракатлар айнан нимадан иборат эканини айтмади. Британия кучлари россияликларга улар аниқланганини очиқ-ойдин билдирган, шундан сўнг Россия сув ости кемалари Шимолий Атлантиканинг ушбу қисмини тарк этган.

Хили Россия президентига тўғридан-тўғри мурожаат қилиб, Британия кучлари уларни кўриб турганидан огоҳлантирди.

«Мен ушбу баёнотни Россиянинг бу ҳаракатини фош қилиш учун беряпман ва президент Путинга шуни айтаманки — биз сизни кўриб турибмиз», деди у. Шунингдек, вазир зарар етказишга қаратилган ҳар қандай уриниш жазосиз қолмаслигини ва жиддий оқибатларга олиб келишини таъкидлади.

Британия ташқи дунё билан алоқа ўрнатишда деярли бутунлай сув ости кабелларига таянади, мамлакат интернет-трафигининг 99 фоизи айнан улар орқали ўтади.

Россиянинг Лондондаги элчихонаси Британия томонининг даъволарини рад этгани хабар қилинмоқда.

Исроил Ливан билан музокаралар бошламоқчи

Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу Ливан билан имкон қадар тезроқ тўғридан-тўғри музокараларни бошлаш бўйича хукуматига кўрсатма берганини айтди.

Бироқ, Исроил расмийсига кўра, улар ҳозирча Ливанда ўт очишни тўхтатиш режимига риоя қилмоқчи эмас.

Нетаняҳунинг баёноти президент Доналд Трамп ва Оқ уй вакили Стив Уиткофф билан бўлиб ўтган телефон мулоқотларидан сўнг янгради. АҚШнинг юқори мартабали мулозимларига кўра, Оқ уй Нетаняҳуга Ливандаги зарбаларни «пасайтиришни» ва музокараларни бошлаш бўйича босим ўтказган.

Axios'нинг ёзишича, бу — Эрон билан келишувдан олдин Нетаняҳуга Ливандаги урушни давом эттиришга «яшил чироқ» ёққан Трамп учун ҳам кескин ўзгариш бўлди.

Исроилнинг юқори мартабали мулозими тўғридан-тўғри музокаралар келаси ҳафта бошланишини айтди. Биринчи учрашув Вашингтонда бўлиб ўтади. Унда Исроил ва Ливаннинг АҚШдаги элчилари қатнашади.

Ливан ҳукуматининг бу ташаббуси – уруш кескинлигини пасайтириш, Исроилнинг Жанубий Ливанни узоқ вақт босиб олишининг олдини олиш ва «Ҳизбуллоҳ»ни қуролсизлантириш учун халқаро босимни ошириш мақсадида илгари сурилган.

«Ҳизбуллоҳ» депутати Али Файёд эса пайшанба кунги баёнотида гуруҳ Исроил билан тўғридан-тўғри музокараларни рад этишини билдирди. У Ливан ҳукумати кейинги қадамларда ўт очишни тўхтатишни талаб қилиши кераклигини айтди.

Исроил сулҳдан кейин Ливан бўйлаб юзлаб зарбалар бериб, бир кунда 250дан ортиқ инсонларни ўлимига сабаб бўлганди. Шундан сўнг Эрон АҚШ ва Исроил келишувни бузаётгани айтиб, оташкесимни тўхтатиш билан таҳдид қилди.

Шарқий Осиёда энергия инқирози

Сингапур расмийлари, Эрондаги уруши туфайли юзага келган энергия нархлари кўтарилиши билан курашиш мақсадида давлат хизматчиларига офислардаги ҳароратни камида 25 даражагача кўтаришни буюрди.

Осиёнинг энг ривожланган давлатларидан бири — Сингапурдаги савдо марказлари, барча автобуслар ва поездлар ҳам тўлиқ кондиционер билан жиҳозланган. Улар кўпчилиги кечаси билан ёниқ қолдирилади. «Ҳар бир кўтарилган даража энергия эҳтиёжини тахминан 10 фоизга камайтиради», деди Сингапур Барқарорлик ва атроф-муҳит вазирлиги.

Шунингдек, ишчилар ва бизнесга вентиляторларга ўтиш ва ёқилғи сарфини камайтириш учун жамоат транспортидан фойдаланиш тавсия этилмоқда.

Форс кўрфази нефтига қарам бўлган Осиёнинг бошқа давлатлари ҳам нархлари таъсирини жиловлаш йўлларини изламоқда.

Нефтининг 98 фоизини Яқин Шарқдан импорт қиладиган Флиппин энергияни тежаш учун давлат идоралари иш ҳафтасини қисқартирди, электр ва ёқилғи сарфини камайтириш буюрилди.

Таиланд давлат идоралари ходимларига масофадан ишлашни жорий қилмоқда, аҳолидан кондиционерни 26-27°C даражада сақлаш ва жамоат транспортидан фойдаланиш сўралди.

Энергиясининг 60 фоиздан кўпроғини Кўрфаздан импорт қиладиган Жанубий Корея эса одамларни қисқароқ душ қабул қилишга ва кир ювиш машиналаридан фақат дам олиш кунлари фойдаланишга ундамоқда.

Мелания Эпштейн билан алоқадорлигини рад қилди

АҚШ биринчи хоними, Доналд Трампнинг рафиқаси Мелания Трамп Жеффри Эпштейн билан алоқадорлигини инкор этиб, бу борадаги ҳар қандай даъволарга «бугуноқ чек қўйилиши кераклигини» айтди.

Ушбу баёнотга нима туртки бўлгани ҳозирча номаълум. Унинг идораси Эпштейн бўйича баёнот берилиши ҳақида аввалдан бирор ишора бермаганди.

Мелания Трамп Эпштейннинг қурбони бўлмаганини, у билан фақат 2000 йилда қисқа вақт «йўллари кесишганини» айтди. Шунингдек, Мелания Эпштейн уни Доналд Трамп билан таништирганлиги ҳақидаги миш-мишларни рад этиб, буни «обрўсига путур етказишга қаратилган ғаразли уринишлар» деб атади.

Мелания, шунингдек, педофил жиноятчининг қамоқда бўлган шериги Гислейн Максвеллни танишини ҳам рад этди. У Эпштейн ҳужжатларида эълон қилинган Максвелл билан электрон ёзишмасига тўхталиб, буни шунчаки «одатий ёзишма» ва «одоб доирасидаги жавоб» деб атади.

Мелания Трамп қонун чиқарувчиларни «ушбу қурбонларга Конгресс олдида қасамёд остида гувоҳлик бериш имкониятини тақдим этишга» чақирди.

BBC нашрининг ёзишича, шундан сўнг қурбонларнинг оилалари Биринчи хонимни — Эпштейн билан боғлиқ тергов ҳужжатларининг ҳаммасини эълон қилмаётган Трамп маъмурияти аъзоларини ҳимоя қилишда айблаган. «Қурбонлар ўз вазифаларини бажаришди. Энди ҳокимиятдагилар ўз вазифасини бажариш вақти келди», дейишди улар.

Меланиянинг Оқ уйдаги баёноти АҚШда Эпштейн иши бўйича тергов ва ҳужжатларнинг кейинги эълон қилиниши бўйича баҳсларни қайта аланга олдириши кутилмоқда.