26 май куни NetBlocks мониторинг ташкилоти Эронда интернетга кириш тикланганини қайд этди. Мамлакат глобал тармоқдан 88 кун ёки 2093 соат мобайнида узилган ҳолатда қолди. Бу Эрондаги илк шатдаун бўлмади, аммо, NetBlocks баҳоларига кўра, бу замонавий тарихдаги энг узоқ давом этган миллий шатдаун бўлди.

Эронда интернет ўчирилиши 2026 йил 8 январда – ҳукуматга қарши кенг кўламли норозилик намойишлари фонида бошланганди. Бир неча ҳафта ўтиб интернетга кириш қисман тикланди, аммо 28 феврал куни, АҚШ ва Исроил Эронга қарши ҳужум бошлагач, интернетга кириш яна тўлиқ блокланди.

Тахминларга кўра, Эрон ҳукуматини интернетни қайтаришга мажбур қилган асосий сабаблардан бири уруш туфайли заифлашган иқтисодий муаммолардир. Эрон Савдо-саноат палатаси вакили Афшин Колаҳий апрел ойида шатдаундан кўрилган зарар кунига 70-80 миллион долларга етганини айтганди. Эрон алоқа вазири Саттор Ҳошимийнинг сўзларига кўра, мамлакатнинг 90 миллион аҳолисидан 10 миллионга яқинининг иши интернет билан боғлиқ.

Шатдаун ижтимоий тармоқлар орқали сотувга таянган йирик бизнесларни ҳам барбод қилди. Интернетга чекловларни айланиб ўтиш жуда қийин эди: Starlink сунъий йўлдош интернети терминаллари аввалбошдан қийин матоҳ эди, эронликлар аввалдан оммавий равишда фойдаланиб келган VPN-сервисларга кириш ҳам  кескин қимматлашиб кетди. Бундан ташқари, VPN учун ҳам, Starlink учун ҳам ҳибсга олишлари мумкин эди.

Интернетнинг қисман қайтишини (баъзи ижтимоий тармоқлар ва мессенжерлар ҳали ҳам очилмаяпти, фойдаланувчиларнинг бир қисми эса офлайн) эронликлар турлича қабул қилишди. Кўпчилик енгил тортган. Эронликлардан бири BBC мухбирига шундай деди: «Бу уч ойлик қамоқдан сўнг озодликка чиққандек бўлди. Сайтни очиб, юкланганини кўрганимда, бахтдан осмонга учиб кетгудек бўлдим. Telegram ва WhatsApp орқали яна хабар юбора олишимни тушунганимдаги туйғуни сўз билан таърифлаб бўлмайди. Ҳатто ҳозир ҳам бахтиёрлигимдан кўзларимга ёш келяпти».

«Мен сигарет тутатдим, SoundCloud’ни ёқдим ва ўзимизнинг севимли мусиқамизни қўйдим. Биз Али [турмуш ўртоғи] билан кўз ёшларимизни тийиб турдик, аммо кейин барибир йиғлаб юбордик ва ўзимизни бу фақат режим қулагандан кейин келадиган эркинлик ҳисси деб ишонтира бошладик... Ва биз бунга ҳақиқатан ҳам ишонамиз», – дейди Теҳрондан бўлган рассом аёл анонимлик шарти билан The Guardian нашрига.

Бошқаларнинг реакцияси эса алам билан йўғрилган эди. «Ғарб оммавий ахборот воситалари Эронда интернет қисман тикланишини гўё бу режимни мақташга арзийдиган қандайдир ютуқдек нишонлаётганини кўриш кулгили. Интернет бизнинг асосий ҳуқуқимиз», – дейди Эрон пойтахтида яшовчи фотограф. Унинг сўзларига кўра, шатдаун туфайли у олти ҳафта ишламаган, ота-онасидан қарз олишга мажбур бўлган ва ҳозир ҳам мобил интернетга нормал кириш имкониятига эга эмас: «Осонлашган ягона нарса – VPN’га уланиш, шу холос».