Тулси Габбард АҚШ биолабораториялари ҳақидаги маълумотларни ошкор қилди

АҚШ Миллий разведкасининг истеъфога чиқаётган директори Тулси Габбард Қўшма Штатлар дунёнинг 30 дан ортиқ мамлакатидаги 120 дан ортиқ биологик лабораторияларни молиялаштирганини тасдиқловчи махфийликдан чиқарилган материалларни эълон қилди. Уларнинг 40 дан ортиғи Украина ҳудудида жойлашган.

Фото: Michaal Nigro/ Keystone Press Agency/ Global Look Press

Миллий разведка директори бошқармаси (ODNI) томонидан эълон қилинган расмий пресс-релизга кўра, лабораториялар асосан Пентагон дастурлари, хусусан, Biological Threat Reduction Program орқали молиялаштирилган. 2005 йилдан бери Украина объектларига киритилган инвестицияларнинг умумий ҳажми 200 миллион доллардан ошган.

Махфийликдан чиқарилган ҳужжатлар қуйидагиларни ўз ичига олади:

Лабораториялар ўта хавфли патогенлар, жумладан, куйдирги, ўлат, туляремия, Эбола ва Марбург вируслари билан ишлаган.
Чекланган назорат остидаги тадқиқотлар, шунингдек, эҳтимолий патогенлар функциясини кучайтириш амалиёти ўтказилган бўлиши мумкин.
Украинадаги кўплаб объектлар жанговар ҳаракатлар ҳудудида жойлашган бўлиб, бу материалларнинг сизиб чиқиши ёки қўлга киритилиши хавфини туғдиради.
Асосий объектлар орасида Марказий маълумотнома лабораторияси (CRL) ва мамлакатнинг турли ҳудудларидаги бир қатор диагностика лабораториялари бор.

Тулси Габбарднинг таъкидлашича, илгари бу мавзудаги ҳар қандай маълумот қаттиқ бостирилган ва «Россия пропагандаси» деб эълон қилинган. Махфийликдан чиқариш президент Трампнинг 2025 йил май ойида хорижда потенциал хавфли биологик тадқиқотларни молиялаштиришни тўхтатиш тўғрисидаги фармонини бажариш доирасида амалга оширилди.

«Америка халқи ўз маблағлари нимага сарфланаётганини ва унинг номидан қандай хавфлар яратилаётганини билишга ҳақли», деди Габбард истеъфога чиқишидан олдин.

Махфийликдан чиқарилган слайдлар ва материаллар ODNI расмий веб-сайтида эълон (.pdf) қилинди.

Муносабат ва оқибатлар

Бу маълумот аллақачон Конгресс ва жаҳон оммавий ахборот воситаларида кескин баҳс-мунозараларга сабаб бўлди. Танқидчилар ушбу лабораториялар фаолиятини тўлиқ мустақил текширишни ва биологик қуроллар бўйича халқаро шартномаларнинг эҳтимолий бузилишларини баҳолашни талаб қилмоқда.

Тулси Габбард шахсий сабабларга кўра (турмуш ўртоғининг соғлиғи) лавозимини тарк этяпти, бироқ унинг махфийликни очиш бўйича сўнгги қарорлари охирги йиллардаги энг шов-шувли воқеалардан бири бўлди.