Украина сўнгги кунларда Россиянинг Азов денгизи ва Қрим йўналишидаги логистикасига кенг кўламли зарбалар бераётганини даъво қилмоқда. Хабарларга кўра, қисқа вақт ичида ўнлаб кемалар шикастланган, нефтни қайта ишлаш заводлари ҳамда ёқилғи инфратузилмаси нишонга олинган.
Натижада Россиянинг айрим ҳудудларида бензин тақчиллиги юзага келиб, ёқилғи савдосига чекловлар жорий этилди. Ушбу воқеаларнинг ҳарбий ва иқтисодий оқибатлари юзасидан таҳлилчилар ўз қарашларини билдирди.
Агар Украина ҳақиқатан ҳам тўрт кун ичида 25 та кемага зарба берган бўлса, бу Россиянинг Қримни назорат қилиш ва логистик имкониятларига қандай таъсир қилади?
Шуҳрат Расул: Агар Россия–Украина урушининг бугунги босқичига назар ташласак, Россия учун вазият тобора мураккаблашиб, инқирозли тус оляпти. Сўнгги бир ҳафта ичида Украина 20 дан ортиқ нефт ташувчи кемага зарба бергани айтилмоқда. Бу ерда бир жиҳатни аниқлаштириш керак, танкерларнинг океан ва дарё турлари мавжуд. Океан танкерлари жуда катта юк сиғимига эга бўлса, дарё танкерлари нисбатан кичикроқ.
Шунга қарамай, уларнинг ҳар бири ўртача 7–8 минг тонна нефт ёки нефт маҳсулотларини таший олади.
Россияда совет давридан қолган ана шундай дарё танкерлари жуда кўп бўлган. Уларнинг бир қисми эскирган, бироқ кейинги йилларда янгилари ҳам қурилди. Масалан, яқинда бир куннинг ўзида чўктирилди, дейилаётган 11 танкердан тўрттаси 2006, 2009 ва 2012 йилларда қурилган нисбатан замонавий кемалар эди. Қрим ойига тахминан 70 минг тонна бензин ва бошқа ёқилғи маҳсулотларини истеъмол қилади.
Дастлаб чўктирилган икки танкернинг ҳар бири қарийб 7 минг тоннадан юк олиб кетаётган бўлган. Шундан сўнг яна тўққизта танкер жўнатилди, бироқ улар ҳам йўқ қилинди. Умуман олганда, зарбага учраган кемалар ташиётган ёқилғи ҳажми Қримнинг бир ойлик эҳтиёжига яқин эди. Гап айнан Азов денгизида ҳаракатланган дарё танкерлари ҳақида кетмоқда. Президент Владимир Путин Қримни ёқилғисиз қолдирмаслик кераклигини таъкидлагач, яна ўндан ортиқ танкер юборилди. Аммо улар ҳам кеча ва бугун яна зарбага учрагани ҳақида хабарлар тарқалмоқда. Агар бу маълумотлар тўғри бўлса, Қримда бензин тақчиллиги кескинлашганини кўриш мумкин.
Россияликларнинг ўзи ижтимоий тармоқларда Симферополдан видеолар жойлаштирмоқда.
Уларда шаҳар марказидаги йўллар одатдагидан анча бўш экани, автомобиллар сони кескин камайгани кўринади. Бу Россиянинг замонавий тарихида кам учрайдиган ҳолат. Бу муаммо қандай ҳал қилиниши мумкинлиги ҳозирча аниқ эмас. Мен вазиятнинг яқин орада енгиллашишини кўрмаяпман. Аксинча, муаммо чуқурлашиши эҳтимоли юқори.
