Дунё бўйлаб тадқиқотчилар глобал ҳароратнинг кўтарилиши давом этаётганини таъкидламоқда. 2026 йилда бир қатор мамлакатларда ҳарорат рекордлари янгиланди. Экстремал иссиқлик Россиянинг Арктика минтақасида ҳам кузатилди.

Россия Арктика зонасидаги Оленёк қишлоғида жойлашган метеостанция маълумотларига кўра, июль охири ва август бошларида ҳаво ҳарорати мунтазам равишда +30 даража атрофида бўлган.

1 август куни Оленёкда ҳарорат +32,7 даражага етган. Бу мазкур ҳудуд учун белгиланган иқлим меъёридан тахминан 10 даража юқори.

Шунга қарамай, бу Оленёк тарихидаги мутлақ ҳарорат рекорди эмас. У ердаги энг юқори кўрсаткич 1936 йил июлида қайд этилган бўлиб, ўшанда ҳаво ҳарорати +35,7 даражага чиққан.

Август ойи рекорди янгиланди

Қутб доирасидан бироз жанубда жойлашган Шелагонци метеорология станциясида эса 1 август куни +33,9 даража ҳарорат қайд этилган.

Бу станция учун август ойидаги янги рекорд ҳисобланади. Қайд этилган ҳарорат иқлим меъёридан 9,3 даража юқори бўлган.

Бироқ Шелагонцида ҳам мутлақ рекорд ҳали янгиланмаган. 2011 йил 15 июл куни бу ерда ҳаво ҳарорати +35,5 даражага етган эди.

Нега Арктика тезроқ исимоқда?

Метеоролог Алан Жерарднинг таъкидлашича, Арктикадаги ҳарорат сайёранинг қолган қисмига нисбатан анча тез кўтарилмоқда.

Бу жараёнда Арктика музларининг эриши муҳим рол ўйнайди. Муз ва қор қуёш нурларининг катта қисмини қайта акс эттиради. Муз майдони қисқарганда эса қоронғироқ океан юзаси очилиб, қуёш энергиясини кўпроқ юта бошлайди.

Натижада океан суви кўпроқ исийди ва бу ўз навбатида денгиз музларининг янада тез эришига олиб келади. Яъни исиш ва музларнинг йўқолиши бир-бирини кучайтирувчи жараёнга айланади.

Иқлимшунослар баҳосига кўра, Арктика ҳозир дунёнинг бошқа қисмига нисбатан тахминан тўрт баробар тез исимоқда.

2027 йил янада иссиқ бўлиши мумкин

Алан Жерард яқин вақт ичида ҳароратнинг кўтарилиши давом этиши мумкинлигини ҳам таъкидлаган. У буни яқинлашаётган Эл-Нино иқлим ҳодисаси билан боғламоқда.

Эл-Нино глобал об-ҳаво жараёнларига таъсир кўрсатиб, айрим даврларда сайёрада ўртача ҳароратнинг ошишига ҳисса қўшиши мумкин.

Метеоролог прогнозича, 2027 йил 2026 йилга нисбатан янада кучли иссиқлик олиб келиши эҳтимоли бор.

Арктикада кузатилаётган бундай юқори ҳароратлар минтақа иқлимидаги ўзгаришларнинг муҳим кўрсаткичларидан бири бўлиб, музликлар ва денгиз музларининг ҳолатига ҳамда Арктика экотизимларига таъсир кўрсатиши мумкин.