Псков шаҳар суди судяси Виктория Малямова «Яблоко» партияси раиси ўринбосари Лев Шлосбергни Россия армиясини такроран «обрўсизлантириш» (280.3-модда, 1-қисми) ва ҳарбий «фейклар» тарқатишда (207.3-модда, 2-қисми «д» банди) айбдор деб топиб, 11 йил-у бир ой муддатга озодликдан маҳрум этиш тўғрисида ҳукм чиқарди.
Прокурор Анна Горячева сиёсатчини 12 йил-у бир ой муддатга озодликдан маҳрум этишни сўраганди. Ҳукм олдинги жазо инобатга олинган ҳолда чиқарилган – 2025 йил ноябрда «чет эл агенти» мажбуриятларига риоя этмагани учун Шлосбергга 420 соатлик мажбурий меҳнат жазоси тайинланганди.
Унга нисбатан армияни «обрўсизлантириш» бўйича иш очилишига «Одноклассники»да тарихчи Юрий Пивоваров билан дебати видеосини жойлаштиргани сабаб бўлганди, дебатда у Россиянинг Украина билан урушини дарҳол тўхтатиш зарурлигини ёқлаган. Шлосбергнинг қайд этишича, уни «дебатдаги мухолифининг фикрларини тарқатишда, яъни ўзи баҳслашган позицияни тарқатишда» айблашган.
«Фейклар» тўғрисидаги иш эса Шлосбергнинг телеграм-каналида 2022 йил 25 феврал куни «Эхо Москвы» нашрининг Британиядаги Daily Mirror газетасининг биринчи саҳифаси жойлаштирилган постини репост қилиши туфайли очилган. Ўша саҳифада қонга беланган аёл ва Владимир Путин тасвирланган, шунингдек, «Унинг қони... Унинг қўллари» ёзуви ёзилганди. Сиёсатчи ушбу репост Россияда армия ҳақидаги «фейклар» тўғрисидаги қонун (қонун Россия Федерацияси Президенти томонидан 2022 йил 4 март куни имзоланганди) пайдо бўлишидан олдин амалга оширилганига урғу қаратган.
14 август куни Псков шаҳар судида музокара бўлиб ўтди – унда сиёсатчининг адвокатлари қатнаша олмади (иккитаси бошқа суд жараёнлари билан банд эди, учинчиси шифохонага тушиб қолганди). Аммо судя Малямова суд мажлисини кейинга қолдирмади ва Шлосбергнинг эътирозларига қарамай, унинг учун давлат томонидан тайинланган адвокатни таклиф қилди. Ҳолбуки, жиноят-процессуал кодексига кўра, айбланувчи муайян адвокат хизматидан воз кечиш ҳуқуқига эга. Натижада сиёсатчи музокараларда иштирок этмади.
Ўша куни Шлосберг сўнгги сўз билан чиқиш қилди. Судя мунтазам равишда сиёсатчининг гапини бўлиб, унинг нутқига аралашди. Хусусан, Шлосберг Россия ва Украина ўртасида ўт очишни тўхтатиш зарурлиги ҳақида гапирганида, судя унинг гапини бўлиб қўйиб, буни «баён қилинган ҳолатлар кўриб чиқилаётган жиноий ишга алоқадор эмаслиги» билан изоҳлаган.
Лев Шлосберг – урушга очиқчасига қарши чиққан ва шу билан бирга Россияда қолган кам сонли россиялик сиёсатчилардан биридир. У 2022 йилдан бери айнан урушга қарши позицияда туриб келган: у доимо биринчи навбатда ҳарбий ҳаракатларни тўхтатишни талаб қилган. Шу сабабли у ҳамда мамлакатни тарк этган блогерлар ва сиёсатчилар ўртасида зиддиятлар юзага келган. Хусусан, публицистлар Виктор Шендерович ва Сергей Пархоменко Шлосбергни биринчи навбатда ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш тарафдори экани учун танқид қилишган. Сиёсатчининг ўзи Украина қуролли кучларини қўллаб-қувватловчи сиёсий муҳожирларни улар «ҳарбий ҳаракатлар Курск областига кўчгани, ҳарбий хизматчилар ва тинч аҳоли ўртасида қурбонлар бўлганидан хурсандчилик қилишгани» туфайли «бегона қондаги партия» деб атаган.
Шлосберг ўз позицияси ҳақида шундай ёзганди:
Агар сиёсатчи ўз мамлакати фуқароларига ўлим тилашни бошласа, у энди ушбу мамлакат сиёсатчи эмас. <…> Ватандан, жумладан, сени қувғин қилган ватандан айрилиш – оғир синов. Бу синовдан ўтиш учун мамлакатга алоқадорлик ришталари тушунчасини сақлаб қолиш керак – ҳатто халқ сени тушунмаган ва қабул қилмаган, сени заҳарлаган ва ўлим тилаган шундай оғир паллаларда ҳам. Сен ўз халқингга ўлим, қайғу, бахтсизлик тиламаслигинг керак – хориждалигингда ҳам, қамоқда ёки қамоқ хавфи остида бўлсанг ҳам. Агар, албатта, сен бу халқни ва мамлакатни ўзингники деб билсанг.
2023 йил июнда Шлосберг «чет эл агенти» деб эълон қилинган, кейин эса армияни «обрўсизлантириш» ҳақидаги модда ва «чет эл агенти» мажбуриятларига риоя этмаслик бўйича бир неча бор жаримага тортилган. Сиёсатчи 2025 йил июндан армияни «обрўсизлантирганлик» учун уй қамоғида ўтирган. Ўша йил декабрида – «фейклар» бўйича жиноий иш очилганидан кейин уни тергов изоляторига жойлаштиришган.
2014 йил августида директори Шлосберг бўлган «Псков губернияси» газетаси Украина шарқидаги жангларда ҳалок бўлган псковлик десантчиларнинг дафн маросими ҳақида хабар берган. РФ мудофаа вазирлиги ўша вақтда Россия мунтазам армияси ҳарбий қисмларининг Украина шарқидаги ҳарбий ҳаракатларда иштирок этаётганини қатъиян рад этиб, фақат ушбу ҳарбий хизматчилар ҳарбий машғулотлар чоғида ҳалок бўлганини тан олганди. Ўша мақола эълон қилинганидан кўп вақт ўтмай Шлосберг ҳужумга учраган: у мия чайқалиши ва бошқа жароҳатлар билан шифохонага тушиб қолганди.
