Ғазо бўйича «Тинчлик кенгаши» БМТ Бош Ассамблеясида анклавни тиклаш бўйича олти ойлик дастурни тақдим этди. Ҳужжат сўнгги бир йил ичидаги энг аниқ режа бўлиб кўринмоқда. Ҳозирча уни ишга тушириш учун ҳеч нарса йўқ: пул, кириш имконияти ва асосий шарт — ҲАМАС ҳаракатини қуролсизлантириш бўйича келишув йўқ. «Коммерсант», Axios, Reuters, AP, The New York Times, The Jerusalem Post ва Ynet нашрлари тафсилотларни келтирди.
23 сентябр куни кенгаш бош директори Николай Младенов 2,45 миллиард долларлик 66 та лойиҳа ҳақида ҳисобот берди. Уй-жой, шифохоналар, мактаблар, сув, электр энергияси, йўллар, иш ўринлари. Унинг сўзларига кўра, объектлар «молиялаштириш ва кириш имконияти пайдо бўлган заҳоти ишга тушишга тайёр». Қурилишни Ғазонинг ўзидаги компаниялар ва муҳандислар олиб бориши керак. «Бу истаклар рўйхати эмас, балки режа», - деб ёзди Младенов.
Режани кенгашга аъзо 28 мамлакат ва Фаластин миллий маъмурияти вакиллари салкам бир йил давомида тайёрлади. Бошқарув тизими ҳам аниқ белгилаб қўйилган: кундалик масалалар билан 15 нафар фаластинлик технократлардан иборат қўмита шуғулланади, кенгаш пулни назорат қилади, халқаро барқарорлаштириш кучлари эса тартиб ва қуролларни мусодара қилиш учун жавобгар бўлади.
Қоғозда бу гуманитар ёрдамдан қурилиш жараёнига ўтишдек кўринади. Ҳисобрақамларида эса ҳолат бошқача.
24 сентябр ҳолатига кўра, тузилмада 280 миллион долларга яқин маблағ бор эди. Секторни ўн йил давомида тўлиқ тиклаш 71,4 миллиард долларга, физик зарар эса тахминан 35,2 миллиард долларга баҳоланмоқда. Донорларнинг ваъдалари ҳақиқий пул ўтказмаларидан кўра баландроқ янграган. Потенциал инвесторлар шошилмаяпти: аниқ ҳокимият ва барқарор сулҳ бўлмаган ҳудудга сармоя киритишни деярли ҳеч ким хоҳламайди.
Сиёсий тугун молиявий тугундан ҳам қаттиқроқ. ҲАМАС қуролсизланмаяпти ва анклав устидан назоратни сақлаб қолмоқда. Ҳаракат учун қуролни топшириш техник жараён эмас, балки савдолашиш воситаси ҳисобланади. Исроил қуролсизланиш «ҳақиқий» бўлмагунча сектор расмийлари билан ҳамкорлик қилишдан бош тортмоқда. Бусиз секторга кириш имконияти йўқ. Кириш имкониятисиз қурилиш бўлмайди. Қурилишсиз донорлик пули бўлмайди. Ёпиқ ҳалқа юзага келган.
Қўшимча тўсиқ – Исроил тақвими. Кнессетга сайловлар 27 октябрга белгиланган. Бундай ҳафталарда музокаралар янада ҳиссиётли ва олдиндан айтиб бўлмайдиган тус олади.
«Тинчлик кенгаши» Доналд Трампнинг 2025 йилги режаси атрофида пайдо бўлган ва кейинчалик БМТ Хавфсизлик Кенгаши резолюциясида таянчга эга бўлди. Бир йил ичида унинг қуролсизланиш бўйича йўл харитаси, Фаластин ўтиш даври қўмитаси ва биринчи босқич сметаси пайдо бўлди. Бу бир йил олдинги ҳолатга қараганда кўпроқ. Аммо бу Ғазони тиклашни бошлаш учун ҳали ҳам етарли эмас.
