Ғазога озиқ-овқат ёрдами камайди, Трамп Украина раҳбариятини ношукурликда айблади – кун дайжести
|15:281 5088 мин
Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.
Ғазода 500 минг кишига ёрдам тўхтатилди
БМТнинг Бутунжаҳон озиқ-овқат дастури маблағ етишмаслиги сабабли Ғазо секторидаги озиқ-овқат ёрдамини қисқартиришга мажбур бўлди. Ташкилотнинг 19 октябр куни маълум қилишича, ойлик ёрдам олувчилар сони 1,6 миллиондан 1,1 миллион кишига туширилади. Натижада 500 мингга яқин киши ёрдамсиз қолади.
Қисқартиришлар бошқа ёрдам турларига ҳам таъсир қилмоқда. Озиқ-овқат улушлари икки баравар камайтирилди, 75 минг оилага бериладиган нақд пул ёрдамининг миқдори эса 40 фоизга қисқарди. Овқат пишириш имкони йўқларга тарқатиладиган иссиқ овқатлар сони 250 мингдан 150 мингга тушди. Бориш қийин ҳудудлардаги айрим оилалар эса энди иссиқ овқатни кунора олади.
Ташкилот қисқартиришларни молиявий танқислик билан изоҳламоқда: Ғазо ва Ғарбий соҳилдаги муҳим операцияларни кейинги олти ой давомида давом эттириш учун зудлик билан 450 миллион доллар кераклиги маълум қилинди.
Ғазода очарчилик хавфи ҳамон сақланиб қолмоқда. БМТ идораси маълумотларига кўра, сектор аҳолисининг учдан икки қисми, яъни 1,4 миллион киши озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича инқироз даражасида яшамоқда. Улардан 200 мингга яқини фавқулодда вазиятда. АҚШ воситачилигида 2025 йил октябрда сулҳ имзоланган бўлса-да, Исроил зарбалари давом этмоқда. Ёрдам етказиб бериш эса чекланганича қолмоқда.
Украина-АҚШ келишмовчилиги
Украина президенти Володимир Зеленский АҚШ маъмуриятини ҳаво ҳужумидан мудофаа ракеталарини етказиб беришни кечиктиришда айблади. Душанба куни америкалик сенаторлар билан мулоқотда у Европадаги иттифоқчилари томонидан пули тўлаб қўйилган ракеталар Пентагон томонидан ушлаб турилганини маълум қилди.
Зеленскийнинг сўзларига кўра, тутиб олувчи ракеталар партияси Украинага юборилиши учун фақатгина АҚШ мудофаа вазири Пит Ҳегсетнинг имзосини кутмоқда. Шунингдек, Европа давлатларининг ўз «Patriot» ракеталарини Киевга топшириш бўйича келишуви ҳам Вашингтоннинг рухсатига боғлиқ бўлиб турибди.
Мазкур эътирозлар Россиянинг Украина энергетика инфратузилмасига уюштирган янги ҳужумлари фонида янгради. Душанбага ўтар кечаси Киев ва унинг атрофига йўлланган баллистик ракета зарбалари оқибатида ярим миллиондан ортиқ хонадон электр таъминотисиз қолди. Зеленский бу гал ҳам ҳамкорлардан ракета зарбалари ҳақида олдиндан огоҳлантириш олинмаганини таъкидлади.
Мавзуга оид
Бундан ташқари, Украинада Илон Маскнинг «Starshield» ҳарбий сунъий йўлдош тармоғига нисбатан чекловлар бўйича хавотирлар ортмоқда. Бироқ АҚШ давлат котиби Марко Рубио Киев билан разведка маълумотларини улашиш тўхтатилганини рад этди. Президент Доналд Трамп эса «Starshield» бўйича ҳеч қандай чеклов буюрмаганини билдирди.
Вашингтон ва Киев ўртасидаги муносабатлар шу кунларда янада таранглашди. Душанба куни Трамп Украина раҳбариятини яна бир бор ношукурликда айблаб, АҚШ Украинага кўп нарса бергани, бироқ эвазига ҳеч нарса олмаганини эслатди.
Шунингдек, у дизел келишувини танқид қилган Зеленскийни кескин қоралаб, унинг ўрнига бошқа одам келиши кераклигига ишора қилди: «Зеленский нима деяётганини ўзи ҳам билмайди. Очиғини айтганда, Украина номидан музокара олиб бориш учун бошқа бирор кишининг вақти келди деб ўйлайман».
Франция шаҳарларида комендантлик соати
Франциядаги намойишлар жиддий тартибсизликларга айланиб кетгач, ҳукумат 19 октябр куни Париж, Лилл ва Ница каби шаҳарларнинг айрим ҳудудларида комендантлик соати жорий этди.
France 24'га кўра, чекловлар шаҳарларга қараб турлича. Парижнинг айрим ҳудудларида соат 23:00 дан эрталаб 06:00 гача комендантлик соати амал қилди, бошқа қисмларида эса 20:00 дан кейин намойишлар тақиқланди. Марселда эса барча йиғилиш ва намойишлар тақиқланди.
Ярим миллиондан ортиқ киши қатнашган намойишлар ва тартибсизликлар кўлами катта бўлди. Дам олиш кунлари 2400 га яқин киши ҳибсга олинган, қарийб 3000 та дўкон зарар кўрган.
Ҳукумат хавфсизликдаги камчиликлар учун танқид остида қолди. Президент Эммануэл Макрон ички ишлар вазири Лоран Нунеснинг истеъфо таклифини қабул қилмади. Макрон ундан баррикадалар ҳамда талончиликка барҳам беришни, разведка ва олдиндан кўра билишдаги хатолар юзасидан шаффофликни таъминлашни талаб қилди. Нунес 60 минг нафар полиция ва бошқа хавфсизлик ходими сафарбар этилганини, бироқ бу зўравон оломонни назорат қилишга етмаганини тан олди.
Лекорню тартибсизликларнинг бир қисмида президентлик сайлови арафасида мамлакатда чуқур нотинчлик келтириб чиқаришга интилаётган ўта сўл гуруҳларни айблади. Президентликка номзод сўл сиёсатчи Жан-Люк Меланшон эса бош вазирдан далил келтиришни, акс ҳолда узр сўрашни талаб қилди.
Намойишлар ортида эса иқтисодий норозилик ётибди. Улар бир неча ҳафта давом этган талабалар акцияларидан кейин авж олган бўлиб, иштирокчилар яшаш ва ёқилғи нархларининг ошиши ҳамда давлат хизматлари сифатининг ёмонлашувидан норози. Намойишчилар таълимга ажратиладиган маблағ бўйича ўқувчиларнинг талабларини ҳам қўллаб-қувватлаган.
Макрон эса ёқилғи нархини тушириш учун қўшимча бензин ва дизел етказиб беришни кафолатлаш мақсадида Форс кўрфази мамлакатларига сафар уюштирмоқда. У 19 октябр куни Кувайтга етиб борди.
Ҳусийлар Яман жанубидаги Шабва вилоятида ҳукумат кучларининг ўқув лагерига баллистик ракеталар билан зарба берди. Расмийларнинг маълум қилишича, ҳужумда камида 58 киши ўлдирилган, 200 дан ортиқ киши яраланган. Қурбонларнинг аксарияти янги чақирилувчилардир.
The Guardian'нинг ёзишича, ҳужум 19 октябр куни Жардан туманидаги ал-Алам лагерига уюштирилди. Лагерда янги чақирилувчилар саф тортиб турган пайтда учта баллистик ракета тушган. Ярадорлар вилоят маркази Атақдаги касалхонага етказилди ва аҳолидан қон топшириш сўралди.
Халқаро миқёсда тан олинган Яман ҳукумати ҳужумни фалокат деб баҳолади ва зудлик билан қаттиқ жавоб қайтаришга ваъда берди. Яман Президентлик раҳбарият кенгаши раиси Рашод ал-Алимий БМТ бош котиби билан телефон орқали гаплашиб, ҳусийларни «хорижий террористик ташкилот» деб тан олишни сўради.
Ҳусийлар эса ҳужумни бошқача талқин қилмоқда. Гуруҳнинг ҳарбий матбуот котиби улар саудиялик офицерлар бошқарадиган лагердаги «Саудия душмани» кучларини нишонга олганини айтди. Унинг даъвосига кўра, ҳужумда ўнлаб киши, жумладан, саудиялик офицерлар ҳам ўлдирилган ва яраланган. Яман ҳукумати вакили эса бу даъвони рад этмоқда.
Яманда сўнгги бир ой давомидаги жангларда минглаб киши ўлдирилгани тахмин қилинмоқда.
АҚШда Раул Кастрони ҳибсга олишга ордер
Флорида штати суди 2021 йилгача Куба Коммунистик партиясини бошқарган 95 ёшли Раул Кастрони ҳибсга олиш учун ордер берди. Cуднинг фикрича, Кастро 1996 йилда биринчи даражали қотиллик содир этиш мақсадида Куба разведкаси агентлари билан тил бириктирган, деб ҳисоблашга етарли асос бор.
Гап ўша йили Куба қирувчи самолётлари Флорида бўғози устида иккита фуқаровий самолётни уриб тушириши ҳақида бормоқда. Самолётлар денгизда ёрдамга муҳтож кубалик қочқинларни қидираётганди. Ҳодисада АҚШнинг уч фуқароси ва бир нафар кубалик ҳалок бўлганди.
Вашингтон ўша пайтда Куба қуролли кучлари вазири бўлган Кастрони ҳодисага бевосита масъул деб ҳисоблайди. АҚШ ҳукумати унга 2026 йил май ойида расман айблов эълон қилганди. Айби исботланса, Кастрога умрбод қамоқ жазоси таҳдид солади.
Ордер АҚШнинг Кубага босими кучайган бир пайтда берилди. АҚШ президенти Доналд Трамп олдинроқ Кубани «муваффақиятсиз давлат» деб атаб, уни «дўстона босиб олиш» ҳақида ҳам гапирганди.
