Hayot davomiyligini qanday uzaytiriş mumkin?

"Yormalardan butkul voz keçişga hojat yöq, çunki ularda sellyuloza mavjud", - deb yozadi Lu Devis. "Tsellyuloza - soğlom ratsion asosi. U köproq kepak, bodom hamda yaşil nöxatda böladi va tana indeksini me'yorga keltirişga yordam beradi".

"Bir tadqiqot natijalariga köra, ratsionida yorma va sellyuloza kam bölgan ayollar yil davomida bu mahsulotlarni köproq iste'mol qilganlarga nisbatan köproq vazn töplaşgan"
— Lu Devis

Devisning sözlariga köra, sellyuloza miqdori yuqori bölgan ratsion oşqozon saratoni xavfini kamaytiradi. "Yevropaning 10 mamlakatini qamrab olgan tadqiqot natijalariga köra, insonlar gastronomik tanlovlarini özgartirib, sabzavot va mevalarni köproq iste'mol qilişsa, ular oşqozon saratoni xavfini 40 foizga qisqartirgan bölar edilar".

"Tsellyuloza diabet rivoji xavfini kamaytirişga yordam beradi. Yaqindagina ötkazilgan tadqiqotga köra, rafinadlangan uglevodlar va sellyuloza diabet xavfini kamaytirişi mumkin. Buning boisi - tarkibida sellyuloza bölgan yegulik boşqa ozuqaviy elementlarga ham boy böladi", - deydi Devis. 

5. Çekiş va içişni taşlang

Çenning ma'lum qilişiça, aksiloksidantlar faqatgina çekuvçilarda işlaydi. Çekiş öpka saratoni, yurak-qon tomir kasalliklari hamda nafas yölidagi muammolarga olib keladi. Bu borada Lu Devis şunday deydi: "Çekiş - har yili Buyuk Britaniyaning 100 ming kişisi hayotiga zomin böladi. Bundan taşqari, 42 ming kişi çekiş bilan boğliq saraton kasalligi tufayli hayotdan köz yumadi, 30 ming kişi yurak-qon tomir kasalliklari, 29 ming kişi esa - emfizemadan". 

Devisning sözlariga köra, spirtli içimliklar iste'moli reproduktiv xususiyatlarning yomonlaşuvi, jigardagi muammolar, onkologik va yurak-qon tomir kasalliklariga olib keladi. 

6. Stress va depressiya bilan kuraşing

"Özingizni boşqa odamlar bilan soliştirmang va heç kimning ustidan hukum çiqarmang, boringizga qanoat qilib yaşang - deb tavsiya qiladi Çen. - Şunisi qiziqki, yoş kiçikroq bölgan paytda boşdan keçirilgan stress ulğayganda uni yengişga yordam berar ekan, biroq muayyan bir yoşga yetganda stress faqatgina ziyon keltiradi".

"Bundan taşqari, yuqori darajali bezovtalik telomerlarning qisqarişiga olib keladi va u qariş mexanizmini işga tuşiradi. Şuni yodda tutingki, depressiya hayot davomiyligiga katta ta'sir körsatadi".
— Aleks Çen

Şuningdek Çen sababsiz ğazabni yengişga çaqiradi, zero bu narsa insonlar bilan munosabatlarga salbiy ta'sir körsatadi. 

7. Köproq muloqot qiling

"Hayotga qiziqiş bildiring, özingizga xobbi toping. Ortiqça pullar hayotingizni yaxşilamaydi, lekin mas'uliyatli iş stress bilan kuraşişga yordam berib, uning asoratlarini yengilroq ötkazişga zamin yaratadi".
— Aleks Çen

Şuningdek Çen odamlar bilan, ayniqsa, yoş avlod vakillari bilan köproq muloqot qilişga çorlaydi. Uning fikriça, bu özingizni yoşroq his qilişingizga sabab böladi. Bu esa öz örnida ruhiy holatni yaxşilab, hayot davomiyligiga ijobiy ta'sir körsatadi. 

8. Oila quring

"Statistikaga köra, 90 foiz oilali va 80 foiz oilasiz ayol 65 yoşga yetişga muvaffaq böladi, - deyadi doktor Xalttsman. Turmuş örtoği bilan yaşaydiganlarda ölim xavfi darajasi 50 foizga kamroq böladi". 

"Erkaklarda esa bu körsatkiç yanada yaqqol namoyon bölgan: 90 foiz uylangan va atigi 60-70 foiz uylanmagan erkaklar 65 yoşga yetişga muvaffaq bölar ekan. Yolğiz özi yaşaydiganlarda esa ölim xavfi 250 foizga yuqori böladi", -deya qöşimça qildi olim.

9. Avtomobillardan ehtiyot böling

"Yöl-transport hodisalari ölimning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi, - deb yozadi Çen. Şu bois avtomobilni boşqarayotganingizda ehtiyot böling va halokatga olib keluvçi vaziyatlarning oldini oling".

Bundan taşqari u tezlik rejimini oşirmaslik va burilişlarda ehtiyot bölişni tavsiya qildi. Çenning sözlariga köra, aksariyat YTHlar burilişlarda sodir böladi. "Agar sarxuş yoki çarçagan bölsangiz, jamoatçilik transportidan foydalaning". 

10. Ifloslangan havodan ehtiyot böling

"Avtomobillar yuradigan yöl yoki sanoat korxonalari joylaşgan hududda yaşamaslikka harakat qiling, - deya ogohlantiradi Çen. Bundan taşqari, lazer printerlardan uzoqroq yuring: ulardan nanozarraçalar ajraladi, bu esa soğliq uçun öta xavfli. Himoya uçun NeRA-filtrlar va VOC-kartrijlardan foydalaning", - deydi u. 

Havoni eng köp ifloslantiruvçi narsa - dizel yoqilğisi. Şu bois transport vositalaridan çiqayotgan gazlardan ehtiyot böling. Jamoatçilik transportini kutayotganda ham köça yuzidan orqaroqda turing. Tadqiqot natijalari havoning ifloslanişi miya faoliyatiga salbiy ta'sir körsatişini isbotladi. 
— Aleks Çen

11. Maşq qiling

"Jismoniy maşqlar bilan şuğullaning, - deb yozadi Çen. - Buning uçun marafonçi bölişingiz şart emas, me'yorida sport bilan şuğullaniş ozişingizga ham yordam beradi. Jismoniy maşqlar bilan şuğullanganda qorningiz tez oçayotganini sezsangiz, bu organizmingizni haddan ziyod zöriqtirayotganingizdan dalolat beradi".

Muallifning sözlariga köra, jismoniy maşqlar miya salomatligini mustahkamlaydi.

Lu Devis jismoniy faollikning yöqligi yurak-qon tomir kasalliklari, diabet, osteoporoz xavfini oşirişi, şuningdek ortiqça vazn töplaşga olib kelişini ta'kidladi. 

12. Yangi texnologiyalardan ehtiyotkorlik bilan foydalaning

"Yangi texnologiyalardan öylamay foydalanmang. Mobil telefonlardan foydalaniş miya saratoniga olib keliş yo kelmasligi borasida hanuz bir töxtamga kelinmagan, çunki texnologiya atigi 12-13 yil qöllaniladi", - deya ogohlantirdi Çen. 

Tadqiqot mualliflari mobil telefonda uzoq suhbatlaşiş hamda vaqt sinovidan ötmagan yangi texnologiyalarni qöllaşdan voz keçişga çaqirdi.