Rasululloh (s.a.v)da barcha yaxshi sifat va go‘zal axloq jamlangan edi. Shuning bois u zot (s.a.v) insonlar uchun namuna bo‘lishga eng haqli edilar. Alloh taolo payg‘ambarimizni barcha musulmonlarga namuna qilib yuborgan.
Bu haqida Alloh taolo Qur'oni karimning “Ahzob” surasi 21-oyatida bunday marhamat qilgan: “(Ey, iymon keltirganlar) sizlar uchun Alloh va oxirat kunidan umidvor bo‘lgan hamda Allohni ko‘p yod qilgan kishilar uchun Allohning payg‘ambarida go‘zal namuna bordir”.
Har bir musulmon bajarayotgan ishida payg‘ambari (s.a.v)dan ibrat olishi lozim. Ibrat olish esa u zotning xulqlariga, so‘zlariga itoat qilishdir. Bu haqida payg‘ambar (s.a.v): “Kimda kim payg‘ambarga itoat etsa, demak u Allohga itoat etibdi”, deganlar.
Itoat qilishda u zotni ko‘rish yoki hamsuhbat bo‘lish shart emas.
Rasululloh (s.a.v) hayotdan rihlat qilib sahobalardan oz sonlilari qolgan edi. Shulardan Miqdod ibni Asvad (r.a)ni oldilariga bir kishi kelib, ko‘zlariga termilib turib: “Qanday ham baxtli ko‘zlarki, bu ikkala ko‘z Rasululloh (s.a.v)ni ko‘rgan, koshkiydi biz ham siz ko‘rgan narsani ko‘rganimizda”, deb Rasululloh (s.a.v)ni iroda qildi.
Shunda Miqdod ibni Asvad (r.a) bu kishini gapiga taajjublanib dedilar: “Bilasizmi, Rasululloh (s.a.v) shunday bir zamonda dunyoga keldilarki, johiliyat avjiga chiqqan paytda Alloh taolo u zot a.s.ni Qur'on bilan yubordi, u paytda ibodatning eng afzali bud-sanamlarga sig‘inish edi. Ba'zi bir xonadonlarda o‘g‘il iymonga kelgan, ammo ota mushrik, ba'zilarida esa ayol musulmon, ammo farzandlari mushrik yoki aksincha. Gap ko‘zda emas, Allohga shukr qiling, chunki u zotni ko‘rmasdan turib iymon keltirib turibsiz. Bilasizmi, payg‘ambarni ko‘rgan ko‘pgina ko‘zlarni Alloh taolo yuz tuban jahannamga mustahiq qildi. Shuning uchun gap ko‘zda emas, balki iymonda”, dedilar.
Uvays Qaroniy haqlarida ham Payg‘ambar (s.a.v) jannatiylikni bashorat berishlariga sabab, u zotni ko‘rib iymon keltirgandan ko‘ra, ko‘rmasdan turib iymon keltirish afzal ekanini bilganlaridan edi. Biroq bir zamonda yashagan edilar, borib ko‘rishsalar bo‘lardi, ammo ko‘rishmasalarda u zotga muhabbatlari cheksiz edi.
Umuman olganda kishi o‘zga bir kimsaga muhabbat qo‘yishi uchun mahbubiga nisbatan unda to‘rt narsa sabab bo‘ladi.
1. Nasabining oliyligi.
2. Hasab, ya'ni xulqi atvori.
3. Jamolining go‘zalligi.
4. Kamolotga yetganligi.
Biz e'tibor beradigan narsa shuki Alloh taolo mazkur to‘rt sifatning barchasini Payg‘ambar (s.a.v)da jamlab qo‘ygan.
