AQSh byudjyet kamomadi 2018 yilda 488 mlrd dollarni tashkil etadi

Donald Tramp ma'muriyatining 2018 moliya yili uchun taqdim etgan byudjyet loyihasi mudofaa xarajatlarini keskin oshirishni va xalqaro yordam uchun ajratiladigan mablag‘larni kamaytirishni ko‘zda tutadi. Ijtimoiy dasturlar va atrof-muhit muhofazasi uchun mablag‘lar ham kamaytiriladi. Garchi ma'muriyat byudjyet loyihasini e'lon qilmagan bo‘lsa-da, Reyter agentligi uni oshkor etishga ulgurdi. 

Avval xabar berilganidek, Trampning ilk byudjyeti mudofaa maqsadlaridagi xarajatlarni deyarli 10 foizga oshirishni ko‘zda tutadi. Bu raqamlarda 54 mlrd dollarni tashkil etadi. Shundan 52 milliardi Pentagonga, qolgani boshqa vazirliklarning mudofaa dasturlariga ajratiladi. 

Bundan avval, mudofaa byudjyeti 522 mlrd dollarni (yangi rejaga ko‘ra, 576 mlrd) tashkil etishi kerak edi. Aytish joizki, Kongressdagi respublikachilarni bu mablag‘ ham qoniqtirmayapti. Xususan, Senatning qurolli kuchlari qo‘mitasi rahbari Jon Makkeyn yiliga 640 mlrd dollar ajratishni taklif qilmoqda. 

Yangi byudjyet loyihasi terrorizmga qarshi kurash, yangi harbiy kemalar qurish va HHK uchun yangi F-35 samolyotlarini xarid qilishni ko‘zda tutadi. 

Ichki xavfsizlik vazirligi byudjyeti ham qariyb 7 foizga oshirilgan. Meksika bilan chegarada devor qurish uchun bu yilning o‘zida 1,5 mlrd dollar ajratiladi. Kelasi yilga bu raqam 2,6 milliard dollarni tashkil etishi kerak. 

Shu bilan birga, kelasi yilgi byudjyet loyihasida davlat departamenti xarajatlarini 28 foizga qisqartirish rejalashtirilgan. Bu haqda Oq uy ma'muriyati ma'muriy-byudjyet boshqarmasi rahbari Mik Malveyni ma'lum qilgan.

Agentlikka ko‘ra, AQSh davlat departamenti va AQSh xalqaro rivojlanish agentligiga atigi 25,6 mlrd dollar ajratiladi. Bu avvalgi yildan 10 mlrd dollar kam demakdir. 

Bundan tashqari, BMT, iqlim o‘zgarishlariga qarshi kurash va madaniy dasturlarga ham kam mablag‘ ajratiladi. Shuning barobarida xorijda, jumladan Afg‘oniston, Iroq va Suriyada kutilmagan xarajatlar ehtimoliga 12 mlrd dollar saqlanadi. 

AQSh Atrof-muhitni muhofaza qilish agentligi (YeRA) byudjyeti qariyb uchdan birga qisqartiriladi. Vazirlik ishchilarining 19 foizi yoki 3 ming nafardan ortig‘ini ishdan bo‘shatish belgilanmoqda. 

Bulardan tashqari, mehnat, ta'lim, shaharsozlik vazirliklari ham keskin tejash qurboni bo‘ladi. Tramp ularning har birida o‘nlab dasturlarni bekor qilishni rejalashtirmoqda. AQSh qishloq xo‘jaligi vazirligi byudjyeti esa 21 foizga qisqartiriladi. Obama ma'muriyatining havoga is gazini chiqarishni kamaytirish dasturi ham moliyalashtirilmaydi. 

Oq uy ma'muriyati ma'muriy-byudjyet boshqarmasi rahbari Mik Malveynining bayonot berishicha, mamlakatning 2018 moliya yilidagi davlat byudjyeti loyihasi kamomad miqdorini 488 mlrd dollar miqdorida saqlab qolishni ko‘zda tutadi. 

«Himoyaga ko‘proq pul bo‘ladi — bu 54 mlrd dollar. Chegarani qo‘riqlash va umuman xavfsizlikka ko‘proq mablag‘ ajratiladi. Bularning bari avval taxmin qilingan 488 mlrd dollar miqdoridagi defitsitga qo‘shilmasdan amalga oshiriladi», — degan Malveyni.

Uning ta'kidlashicha, byudjyetning yangi loyihasi «yumshoq kuch»ga emas, «qudratli kuch» qoidasiga asoslanadi.

«Biz ittifoqchilarimiz va salohiyatli raqiblarimizga ishora qilayapmizki, yangi ma'muriyat jiddiy kuchga tayanadi», — degan boshqarma rahbari.