Qarindoş-uruğçilik Oq uyda ham bor: Ivanka Tramp otasining oldida işlaydi
|04:08 / 02.04.201716 0719 min
Ivanka Tramp rasman AQŞ prezidenti maslahatçisi lavozimini egalladi.
AQŞ prezidentining qizi Ivanka Tramp Oq uy rahbarining maslahatçisi rasmiy maqomiga ega böldi. Bu AQŞ tarixida davlat rahbarining yaqin qarindoşi uning maslahatçisi etib tayinlanganiga misol böluvçi ilk hodisa. Bu yil hukumatdagilarga qarindoş-uruğlarini lavozimlarga joylaştirişni taqiqlovçi maxsus qonun qabul qilinganiga 40 yil böladi, biroq qonun AQŞ prezidentiga ta'sir qilmaydi.
Otasining saylovoldi kampaniyasi davrida unga yordam bergan Ivanka Tramp endi rasman prezident maslahatçisi hisoblanadi. Oq uyning özi bu haqda rasman xabar tarqatgan. Endi Amerika prezidentining qizi uning mamlakat rahbariyati bilan yiğilişlarida hamroh böladi, buning uçun unga maxsus ruxsatnoma ham beriladi. Ivanka Trampning aytişiça, u "barça federal xizmatçilar böysunuvçi qoidalarga amal qiliş uçun" Oq uyning xodimasi bölgan.
Tramp xonimning aytişiça, u bu işida tekinga işlab beradi. Özining yangi roli misli körilmagan voqea bölişini ham u alohida qayd etib ötdi.
Prezidentning farzandlari Oq uyda rasmiy iş boşlagani AQŞning eng yangi tarixida şu paytgaça uçramagan edi. Biroq, ekspertlar Tramp prezidentligining özi ham odatdagidan özgaça, deya baholaşmoqda, çunki u prezidentlik ma'muriyatining köplab yozilmagan qonunlarini mudom inkor etib kelmoqda.
The New York Times gazetasining yozişiça, Ivanka Trampning bu lavozimga tayinlanişi "Tramp uçun kuyovi va qizining xayrixohligi qay darajada muhim ekanligini formal tan oliş" ekanligini bildiradi.
Şunday qilib, prezident Trampga endi uning özidan farqli ravişda, migratsiya va ozçiliklar huquqlari masalasida liberal qaraşlarga ega bölgan er-xotin Tramp-Kuşner juftligi maslahat berib turadi.
Boz ustiga, ularning ikkisi ham Demokratik partiya saylovçilari hisoblanişadi. Bu esa Donald Trampning jamoasida Stiv Bennon kabi ultrakonservativ maslahatçilariga qarşi muvozanatni tiklaydi.
Şuhratparastlik namoyişi
Oq uyda qarindoşlarning işga olinişiga rasman taqiq yöq, çunki prezident hokimiyatning boşqa böğinidagi mulozimlardan farqli ölaroq, lavozimga tayinlanişida alohida e'tiborga molik huquqlar bilan ta'minlanadi.
Bu haqda yanvar oyida Trampning kuyovi Jared Kuşner maslahatçi etib tayinlanganligi qonunga mos keliş-kelmasligi haqidagi masala kötarilganda AQŞ adliya vazirligi ma'lum qilgan edi.
Mavzuga oid
Trampning ortodoksal yahudiy hisoblanuvçi kuyovi yahudiylar orasida Trampning takliflarini ilgari surişda öz aloqalaridan foydalanadi.
Oq uyga qadam bosişidan avval Kuşner köçmas mulk savdosi bilan faol şuğullangan, şuningdek, The New York Observer jurnali noşiri hisoblanar edi.
Naşrdagi Kuşnerning sobiq xodimlaridan biri u bilan boğliq bir voqeani esga oladi: Kuşner Apple firmasi tomonidan işlab çiqarilgan qimmatbaho noutbukdan foydalanar, biroq unga Windows operatsion tizimi örnatib olgan ekan. Bundan xulosa qiliş mumkinki, Kuşner uçun birinçi galda öz şuhratparastligini namoyiş etiş muhimroq.
Qayd etiş lozimki, Kuşner Amerika Kongressining razvedka böyiça qömitasiga Tramp saylovoldi ştabi xodimlarining Rossiya banklari vakillari, şuningdek, Rossiya elçisi Sergey Kislyakov bilan uçraşgani borasida körsatma bergan insonlardan biri. Prezident kuyovi yopiq rejimda guvohlik bergan, biroq eşittirişlar jarayoni bilan taniş manbaning qayd etişiça, Kuşner Putin bilan muzokara olib borişga kömak berişi mumkin bölgan insonni axtargan.
Gazeta.Ru bilan suhbatda "Qora oqquş: Donald Trampning siyosiy tarjimai holi" kitobi muallifi publitsist Kirill Benediktov "Kuşner Ivankaga kuçli ta'sir ötkaza oladi, öz-özidan qaynotasiga ham", deya ta'kidlagan.
Ekspertning fikriça, yangi prezident ma'muriyatida Trampning katta maslahatçisi hisoblanuvçi Kuşnerning zimmasiga bir neçta vazifa yuklangan. Masalan, Kuşner Oq uyning Xitoy, Meksika va Kanada bilan hamjihatligiga javob beradi. Aftidan, u Falastin-Isroil mojarosini tartibga soliş masalalari bilan ham şuğullanadi, yaqinda esa Oq uyda tuzilayotgan yangi struktura — Amerika innovatsiyalari boşqarmasi boşliği ham etib tayinlandi.
"Kuşnerning lavozim ustiga lavozimlar bilan ta'minlanişi Trampga qarşi OAVlarda tanqid tölqinini keltirib çiqardi. Endi Ivanka Tramp Oq uyning ğarbiy qanotida maoş olmay işlovçi maslahatçi etib tayinlanganidan söng, bu tanqidlar yanada kuçayadi", — deydi ekspert, Ivanka ilgariroq AQŞ prezidenti ma'muriyatida işlamoqçi emasligi, "faqat prezident qizi bölib qolişni möljallayotgani"ni aytganini eslatar ekan.
Endi Ivankaning raqiblari uni yolğonçilikda ayblay boşlaşadi, deya başorat qilmoqda Benediktov: "Bu esa, şubhasiz, tobora tezlaşa boradigan ayblov kampaniyasining boşlanişi böladi".
Siyosatdagi oşna-oğaynigarçilik
Ivanka Tramp prezident-otaning maslahatçisiga aylangan ilk qiz emas. Tarixda Klod Şirak — Fransiya prezidenti Jak Şirakning qizi — voqeasi ham maşhur: u otasining matbuot bilan aloqalarini nazorat qilar, prezidentni jurnalistlar bilan aloqa qilişdan qizğanar edi. Şirakning özi qizi bilan prezidentlik kampaniyasiga boğliq turli mavzularda maslahatlaşar edi. Jak Şirakning öz maslahatçilariga beradigan sevimli savoli: "Bu borada Klodning fikri qanaqa?" edi.
Rossiya prezidenti Boris Yeltsinning qizi Tatyana Dyaçenko ham Klod Şirak tajribasidan foydalangan. U hatto otasining 1996 yilgi prezidentlik kampaniyasida yordam beriş uçun Frantsyaiga ataylab borib, Kloddan iş ham örganib kelgan.
Rossiya birinçi prezidenti Boris Yeltsinning bevasi Naina Yeltsinaning Gazeta.Ru’ga ga bildirişiça, Yeltsinning özi qizidan yordam söragan.
"Juda murakkab saylovoldi poygasi kuzatilayotgan edi, uning saylovoldi ştabida janjal yuzaga keldi va Boris yonida özi töliq işonişi mumkin bölgan insonga ehtiyoj seza boşladi. Biroq Tanyaning özi heç qaçon siyosiy işlar bilan şuğullanişni xohlamas edi", — degan sobiq birinçi xonim.
Siyosiy şarhlovçi, amerikanist Mixail Taratuta Ivanka Trampni "Tatyana Dyaçenkoning amerikaça varianti", deb ataydi.
"Bu Donald Tramp istaganiça işonişi mumkin bölgan bir insondir, albatta, Trampning holatida boşqa bunday odamni topiş juda qiyin. U otasining işonçli közi, va ehtimol, soğlom aqli böladi. Garçi yuzaki qaralganda bu klassik nepotizm (hokimiyatdagi qarindoş-uruğçilik) kabi körinsa-da, pirovardida bu Tramp uçun ham, Amerika uçun ham foydali bölib çiqişi mumkin", — deydi Gazeta.Ru’ga Taratuta.
Ivanka Trampning Oq uyga kelişi ung öz siyosiy karerasini boşlaşga yordam berişi mumkin, AQŞ prezidenti ma'muriyatida işlaş unga bunday imkoniyatni taqdim etadi ham. Lekin bu haqda gapirişga hali erta.
"Hammasi Ivankaning öziga boğliq. Asosiysi u "general xonim"ga aylanib, hammaga buyruq berişni boşlab yubormasa bölgani", — deydi Ruzvelt nomidagi fonda rahbari Yuriy Rogulev.
Ekspertning fikriça, biznesdan çiqqan Tramp siyosiy doiralarda tayançga ega emas, şu sababli jamoaga Ivankaning jalb etilişi u faqat qarindoş-uruğlaridan iborat öz kuçlarigagina işonişi mumkinligidan dalolat beradi.
Bu vaziyatda ekspert Tramp öz qarindoşlarini davlat xizmatiga joylaştirgan amerikalik ilk siyosatçi emasligini qayd etadi. Bill Klinton AQŞ prezidenti bölgan paytlarda uning rafiqasi Hillari Klinton mamlakatning birinçi xonimi sifatida soğliqni saqlaş sohasini isloh qiliş bilan şuğullangan.
1960-yillarda prezident Edvard Kennedi ma'muriyati amalda bölgan çoğlarda uning akasi Robert AQŞ adliya vaziri etib tayinlangan. Amerikaning The Nation jurnali öşanda bu tayinlovni "mamlakat şu paytgaça boşdan keçirgan oşna-oğaynigarçilikning eng yaqqol misoli", deya baholagan.
Bunday voqealarning kelgusida takrorlanmasligi uçun 1967 yilda Lindon Jonson ma'muriyati hokimiyat tepasiga kelgaç, hokimiyatda qarindoş-uruğçilikni taqiqlovçi qonun qabul qilingan edi.
Qonunda yozilişiça, davlat xizmatçisi özi xizmat qilayotgan strukturada qarindoşini yollaş, unga yordam beriş va karerasini ilgari surişga haqli emas.
Ivanka Tramp va uning turmuş örtoği Tramp jamoasidagi yagona qarindoşlar emas. Tramp hukumatidagi transport vaziri Eleyn Çao senat köpçiligi yetakçisi Mitçem MakKonnellning rafiqasi hisoblanadi, biroq bu vazifa manfaatlar töqnaşuvi ta'rifiga unçalik mos kelmaydi, çunki ular formal jihatdan iş yuzasidan bir-birlariga boğliq emas.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
