14 may kuni Facebook ijtimoiy tarmog‘i asoschisi va dunyoning eng yosh milliarderlaridan biri Mark Tsukerberg 33 yoshga to‘ladi. Shu munosabat bilan HBR Tsukerbergning ishbilarmonlik, shaxsiy o‘sish, internet va kelajak haqidagi eng yorqin bayonotlarini chop etadi.

Facebook'ning boshlanishi haqida. «Ijtimoiy tarmoq» filmi biz haqimizda haqiqatni so‘zlamaydi. Aslida hammasi boshqacha bo‘lgan. Biz Facebook'ni yaratgunimizga qadar, Harvard universitetidan oldin, maktabda men internetdan foydalanar edim va qidiruv tizimidagi turli ma'lumotlarni kuzatardim. Qiziq paytlar edi. Internetdagi mavjud ma'lumotlarga ilk bor kirish imkoniga ega bo‘lganingizda ulkan taassurot olasiz. Sizdan oldingi avlodda bunday imkon bo‘lmaganini anglab yetasiz. Bu ajoyib bo‘lgan va shubhasiz foydali bo‘lgan, lekin men atrofimdagi kishilarning nimaga qiziqishini kuzatganman. Barchamiz insonlarmiz, shunday ekan, boshqalar bilan muloqot qilishni istaymiz. Bu dunyoni anglab yetish va unga boshqa kishilar ko‘zi bilan qarashga qiziqamiz... Facebook ishga tushgunga qadar internetda bunday imkoniyat bo‘lmagan. Boshqa odamlarning o‘y-xayollari, ularning hayotida ro‘y berayotgan voqealarni bilish uchun Google'dan foydalanib bo‘lmasdi, shu bois men insonlar bir-biri bilan ma'lumot almashishi mumkin bo‘lgan tarmoqni qurishga kirishdim.

Foto: Getty Images

G‘oyaning jiddiy loyihaga aylanishi haqida. Facebook'ning ilk versiyasini ishga tushirgan tunimiz bir umrga yodimda muhrlanib qolgan. Biz hozirda birga ishlab kelayotgan do‘stlarimiz bilan pitssa yeb, qachondir kimdir xuddi shunday dunyo hamjamiyatini tuzishi haqida mushohada qilgan edik... Biroq bu bizning o‘zimiz ekanimiz haqida hatto o‘ylamaganmiz ham... Menda dastlab ulkan kompaniyaga asos solish va uni boshqarish istagi bo‘lmagan, men shunchaki do‘stlarimiz bilan aloqada bo‘lishga yordam beruvchi tarmoqni yaratmoqchi bo‘lganman. Hech qanday katta rejalar bo‘lmagan. Saytning birinchi versiyasi bir necha haftaga yozilgan edi, bundan nima chiqishini kuzatish qiziq edi. Ma'lum vaqt o‘tgach, boshqa universitet va maktablardagi bolalar ham saytga qo‘shilish istagini bildirishdi. Shundan keyin boshqa mamlakatlardagi talabalar ham unga qo‘shilmochi ekanliklarini ma'lum qilishdi, bir necha yildan keyin esa saytimiz barchani qiziqtirib qoldi.

Yoshlikdagi xatolar haqida. Talabalik davrimda ancha ahmoqona ishlar qilganman. Biroq ular uchun uzr so‘ramoqchi emasman. Men haqimda aytiladigan gaplarning ba'zilari to‘g‘ri, ba'zilari esa - yo‘q... Men Facebook'ni 19 yoshimda yarata boshlaganman va bu vaqt ichida ko‘p narsa o‘zgardi.