Sog‘lom ovqatlanish haqida ma'lumotlar shu qadar ko‘pki, ularning qaysi biri haqiqatan ham foydali ekanini bila olmay qolasan ba'zan. Ko‘p mahsulotlar umuman "aybsiz aybdor"dek bo‘lib qolgan: sog‘lom turmush tarzi tarafdorlari o‘z ratsionlarida ularni bekorga chetlab o‘tishmoqda. "Layfxaker" nima uchun ketchup, makaron va shokoladlar ko‘pchilik o‘ylaganidan yaxshiroq ekaniga doir ma'lumotlar bilan bo‘lishdi.
Kartoshka
Foto: pixabay.com
Kartoshka to‘g‘ri ovqatlanish va ozish foydasiga ratsiondan olib tashlanishi kerak bo‘lgan mahsulotlar ro‘yxatida ko‘p bor qayd etiladi. Albatta, agar har kuni katta likopchani to‘ldirib qovurilgan kartoshka iste'mol qilib, vaznni kamaytirishga umid qilish noto‘g‘ri. Shunday bo‘lsa-da, kartoshka talay foydali xususiyatlarga ega.
Kartoshka - organizmda namlik muvozanatini saqlash va miyaga kislorod yetkazib berishni yaxshilash uchun muhim bo‘lgan kaliy manbai. O‘rtacha hajmdagi kartoshkada 20 foizgacha kundalik kaliy normasi bo‘ladi. Bu elementning maksimal miqdoriga erishish uchun pechda pishirilgan kartoshkani po‘sti bilan iste'mol qiling. Tabiiyki, bunda uning po‘stini oldindan yaxshilab yuvish shart.
Mahsulot tarkibidagi sellyuloza C va B6 vitaminlari bilan birga xolesterin miqdorini kamaytirishga yordam beradi. Shunday ekan, o‘choq yoki gaz pechida po‘sti bilan pishirilgan kartoshkani xush ko‘ruvchilar o‘z yurak va qon tomirlari uchun xotirjam bo‘lishlari mumkin.
Shokolad
Foto: pixabay.com
Bu yerda to‘g‘ri ovqatlanish tarafdorlari qisman haq. Agar normal tushlikni har kuni shokolad batonchasiga almashtirilsa yoki kuniga bittadan sutli shokolad iste'mol qilinsa, organizmingiz sizdan minnatdor bo‘lishi qiyin. Sutli shokoladni achchig‘iga almashtiring. U qadar shirin bo‘lmasligi mumkin, lekin foydali ekani aniq.
Birinchidan, shokolad iste'moli yurak-qon tomir kasalliklari xavfini qisqartiradi: teobromin va katexin qon tomirlari faoliyatiga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi. Shokoladda kakao qirindisi qancha ko‘p bo‘lsa, shuncha yaxshi. Bu borada sutlidan ko‘ra achchiq shokolad maqsadga muvofiq, oq shokoladni esa umuman jiddiy qabul qilmagan ma'qul.
Mavzuga oid
Ikkinchidan, flavonoidlar miqdori yuqori bo‘lgan shokolad terini ultrafiolet nurlar ta'siridan himoyalaydi. Albatta, bu quyoshdan muhofazalovchi kremni ham unutib, kuni bo‘yi shokolad yeb sohilda yaltoqlanib yotish kerakligini bildirmaydi, biroq shokoladni ratsionga qaytarish uchun arzirli sababdir.
Qahva
Foto: pixabay.com
To‘g‘ri ovqatlanish tarafdorlari "Kofeindan voz keching", "Qahva emas, choy iching" deyishadi. Bu ichimlikning "dushmanlari"ga ishonishga shoshilmang.
Tadqiqotlar teri saratonining turlaridan biri bo‘lgan bazal hujayrali katsinomaning paydo bo‘lish xavfining kamayishini aynan qahva iste'moli bilan bog‘laydi. Shuningdek qahva jigar uchun ham foydali: kuniga ikki shinjon qahva sirrozdan himoyalanishga yordam beradi.
Qahva dofamin miqorining oshishi hisobiga depressiyaga qarshi kurashishga yordam beradi, ikkinchi toifadagi diabetning paydo bo‘lish xavfini kamaytiradi... Dalillar yetarlimi? Faqat yodingizda bo‘lsin, hamma narsada me'yorga rioya qilgan ma'qul, qahvada ham shunday.
Sariyog‘
Foto: pixabay.com
Sariyog‘ maksimal darajadagi nosog‘lom yegulikdek tuyuladi. Butkul yog‘ bo‘lsa, nimasi foydali deyishingiz mumkin. Biroq bu mahsulotdan voz kechishga shoshilmang, u siz o‘ylaganingizdan ancha foydali.
Sariyog‘ ko‘rish qobiliyati, moddalar almashinuvi va jinsiy gormonlar sintezida muhim bo‘lgan A vitaminiga ega. Bu vitamin yog‘da eruvchan bo‘ladi, shunday ekan, sariyog‘ ushbu vitaminning mukammal manbai bo‘la oladi.
Shuningdek, mahsulot E (immunitetni mustahkamlaydi), K (kalsiyni o‘zlashtirishda ishtirok etadi va buyraklarning normal ishlashiga yordam beradi) hamda D (saraton va yurak-qon tomir kasalliklari profilaktikasida juda muhim) vitaminlariga boydir. Darvoqe, bu vitaminlarning barchasi yog‘da eruvchan. Bu nimani anglatishini tushungandirsiz? To‘g‘ri, sariyog‘ iste'mol qilish kerak.
Makaronlar
Foto: pixabay.com
O‘z taomnomasi haqida qayg‘uradiganlar uchun yana bir dahshat. Likopcha to‘la makaron - bu axir dahshat, qanchadan-qancha kaloriya... Yoki unday emasmi?
Qanday makaron tanlanishiga bog‘liq! Bug‘doyning qattiq navlaridan tayyorlangan pasta ovqatni yaxshi hazm qilish uchun kerak bo‘lgan sellyulozaga boy. Tsellyuloza hatto ozishga yordam beradi: u anchagacha to‘qlik hissini beradi. Boz ustiga sifatli makaron qondagi qand miqdorini oshirmaydi.
Kepakli makaronlar homilador ayollarda homilaning yaxshi rivojlanishi uchun kerak bo‘lgan foliy kislotasi (B9)ga ega bo‘ladi. Bu vitamin erkaklar uchun ham foydali: u jismoniy quvvatni oshiradi.
Bundan tashqari, selen. U moddalar almashinuvini nazoratida ishtirok etadi, qalqonsimon bez va immun tizimi faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. Kepakli makaron doimiy ratsionga qo‘shish kerak bo‘lgan selen manbaidir.
Semirishdan qo‘rqsangiz, yog‘li va to‘yimli souslardan voz keching. Ularning o‘rniga makaronlarga biroz sifatli ketchup qo‘shing.
Yong‘oqlar
Foto: pixabay.com
To‘g‘ri ovqatlanish tarafdorlarida yong‘oqlar iste'moliga qarshi ikki asosiy dalil bor: ular haddan tashqari kaloriyali va yog‘li. Shunda bo‘lsin ham deylik, ammo yong‘oqlarni ratsiondan butkul o‘chirib bo‘lmaydi.
Yong‘oqlar - bu sellyuloza va oqsillar. Tsellyuloza ovqatni yaxshi hazm qilish uchun kerak bo‘lsa, oqsil - "qurilish" materiali, usiz organizm normal faoliyat yurita olmaydi. Bodom va funduqda immunitetni mustahkamlovchi va miyani kislorod yetishmovchiligidan asrovchi E vitamini ko‘p. Bundan tashqari, bodom ichaklar mikroflorasi uchun ham foydali.
Oddiy yong‘oqlar esa miya faoliyati uchun yaxshi, yeryong‘oq yurak-qon tomir tizimidagi muammolarni bartaraf etish xususiyatiga ega.
Ketchup
Foto: pixabay.com
Tomat sousi sog‘lom ovqatlanish tarafdorlari tomonidan bekordan-bekor rad etib kelinadi. Barchasiga vijdonsiz ishlab chiqaruvchilarning nayranglari aybdor, ular kraxmal, bo‘yoqlar va aromatizatorlar aralashmasi haqiqiy pomidorlarning o‘rnini bosa oladi deb o‘ylashadi. Bunisi endi ishlab chiqaruvchilarning vijdoniga havola.
Haqiqiy va foydali ketchup uchun u qadar ko‘p masalliq kerak bo‘lmaydi: tomat pastasi, suv, shakar, tuz va ziravorlar. Bunday ketchuplar kamchilikni tashkil qiladi, lekin aynan shularni tabiiy deb atash mumkin.
Pektin va likopin yana nimasi bilan foydali? Pektin - qondagi qand va xolesterin miqdorini kamaytiruvchi tabiiy enterosorbent. Likopin aterskleroz rivojlanishining oldini oladi va saratondan himoyalaydi. Tomatlardan tayyorlangan yaxshi ketchupda uning konsentratsiyasi sarxil pomidordagidan-da ko‘p bo‘ladi.
Sevimli taomlaringizga sous qo‘shib, bekorga xavotirlanmang: tabiiy ketchupning foydasini inkor etib bo‘lmaydi. Asosiysi, uning tarkibida arzon ketchuplarga qo‘shiluvchi kraxmal bo‘lmasin.
Me'yordan ko‘p iste'mol qilingan har qanday mahsulot foydadan ko‘ra ko‘proq zarar yetkazadi. Sifatli mahsulotlarni tanlang va uni qancha miqdorda iste'mol qilishga aql bilan yondashing.
