Kasanachi qanday zayom oladi?

Vazirlar Mahkamasining 29.08.2017 yildagi 681-son qarori bilan  “Kasanachilikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha Konsortsium” MChJ (Konsortsium) tomonidan zayom berish tartibi to‘g‘risida nizom tasdiqlandi. Bu haqda Norma.uz xabar bermoqda.
 
Eslatib o‘tamiz, Konsortsium Toshkentda tijorat banklari tomonidan tashkil etilgan bo‘lib, uning boshlang‘ich ustav jamg‘armasi 50 mlrd. so‘mni tashkil etgan.
 
Qanday hujjatlar zarur

Zayom ham kasanachining o‘ziga, ham kasanachilik mahsulotlari buyurtmachisiga (O‘zbekiston rezidenti – kasanachiga ish beruvchi) taqdim etiladi.

Zayom berish yoki uni berishni rad etish to‘g‘risidagi qaror hujjatlar kelib tushgan kundan boshlab 3 ish kuni doirasida qabul  qilinadi.
 
Zayomning shartlari qanday?

Eng yuqori miqdori 100 EKIH (buyurtmanoma berish sanasiga) bo‘lgan zayom bir nafar kasanachiga yoki buyurtmachiga 3 yil muddatga beriladi. Asosiy qarzni qaytarish 6 oylik imtiyozli davr tugagandan keyingi oydan boshlanadi.

Zayomdan foydalanganlik uchun foiz stavkasi MBning zayom shartnomasi tuzish kunidagi qayta moliyalashtirish stavkasidan yuqori bo‘lmagan miqdorda belgilanadi. Foizlar har kuni zayom bo‘yicha qarzning amaldagi qoldig‘iga hisoblanadi va shartnomada ko‘rsatilgan jadval bo‘yicha so‘ndiriladi.

Bunda majburiyatlar ta'minotining quyidagi turlari qabul qilinadi:

•  sotib olinadigan tovarlar (zamonaviy mashinalar va asbob-uskunalarni sotib olish uchun zayom berishda);
•  ko‘char va ko‘chmas mulk garovi;
•  qimmatli qog‘ozlar;
•  tijorat banki yoki sug‘urta tashkilotining kafolati;
•  uchinchi shaxsning kafilligi;
•  olingan zayomning kasanachi yoki buyurtmachi tomonidan qaytarilmaslik tavakkalchiligining Konsortsium foydasiga sug‘urta qilinganligi to‘g‘risida sug‘urta polisi.

Qanday sabablarga ko‘ra rad etishadi? 

Quyidagi hollarda zayom berishni rad etishlari mumkin:

•  zarur tarzda rasmiylashtirilmagan hujjatlarning taqdim etilishi;
•  taqdim etilgan hujjatlarda ishonchsiz va yoki noto‘g‘ri ma'lumotlarning mavjudligi;
•  ilgari berilgan zayomlar bo‘yicha muddati o‘tkazib yuborilgan qarzdorlikning mavjudligi;
•  buyurtmachida soliqlar, shuningdek tijorat banklarining kreditlari va xizmatlari bo‘yicha muddati o‘tkazib yuborilgan qarzdorlikning mavjudligi.

Yozma (elektron) xabarnoma rad etish sabablari ko‘rsatilgan holda tegishli qaror qabul qilingan kundan keyingi ish kunidan kechiktirmay kasanachiga yoki buyurtmachiga yuboriladi.