60 yil muqaddam SSSRda Yerning ilk sun'iy yöldoşi uçirilgan edi. 1957 yilning 4 oktabrida Moskva vaqti bilan soat 22:28 da insoniyat yangi kosmik eraga qadam bosdi. «Tura tam» poligoni — Bölajak «Boyqönğir» kosmodromidan taşuvçi raketa tungi osmon sari parvoz qildi va tarixda ilk bor birinçi kosmik tezlikka erişib, Yerning sun'iy yöldoşini orbitaga olib çiqdi. Uning signalini butun dunyodagi radiohavaskorlar qabul qilişdi. Yöldoşning Yer atrofida aylaniş davri 96 daqiqani taşkil etdi. U yer orbitasida 1958 yilning 4 yanvarigaça parvoz qilib, 1440 marta Yer atrofini töliq aylanib çiqdi va yuksak ilmiy ahamiyatga ega köplab ma'lumotlarni yiğib berdi.

«Sputnik 1» kosmik apparatining «Boyqönğir» kosmodromidan uçirilişi. 1957 yil 4 oktabr
Foto: TASS
Ilk sun'iy yöldoşning sinov poligonidagi maketi
Foto: Wikimedia Commons
Yerning ilk sun'iy yöldoşi Melburn (Avstraliya) ustida, 1957 yil 8 oktabr
Foto: TASS
Yerning ilk sun'iy yöldoşi sxemasi. «Nauki i jizn» jurnali
Manba: «Nauki i jizn» jurnali
Yerning ilk sun'iy yöldoşi maketi
Foto: Nikolay Akimov/TASS
«Pravda» gazetasining sun'iy yöldoş uçirilganiga bağişlangan soni. 1957 yil 6 oktabr
Manba: «Pravda» gazetasi