Ötgan yilning oktabrida xuddi şu işni angliyalik futbol eksperti, sobiq hujumçi Gari Lineker qilgandi. "Menimça, Benzemaga haddan ortiq yuqori baho berib yuborilgan" - degandi u - ""Real"dek kuçli jamoa safida har ikki öyinda bir gol uriş u qadar katta iş emas. E'tirof etiş mumkin, ammo qarsak çalişga arzimaydi". Linekerning bu sözlari Benzema haqidagi futbol olamidagi, ayniqsa, jurnalistlar va muxlislar orasidagi umumiy fikrlardan u qadar farq qilmasa-da, katta rezonans berdi. Çunki Benzemaning atrofidagi futbolçilar va juda köp mutaxassislar Linekerdan butunlay özgaça fikrlarni aytib keladilar.
"U çempionatdagi eng yaxşi hujumçi va dunyodagi eng yaxşilardan biri" - degandi Kriştianu Ronaldu. Benzemaning yana bir jamoadoşi Marseloning fikrini öqib köring: "Bizning himoyamiz Benzemadan boşlanadi, u biz himoyaçilarning işini osonlaştiradi. Raqib futbolçilari jarima maydoni yaqiniga kelganda, ularda hujum qilişga kuç ham qolmagan böladi"
"U heç qaçon Kriştianu kabi bir yilda 60 gol urmaydi. Ammo uning jamoadoşlari bilan birga öyini va jamoaga kerakli yönalişda harakatlanişi ajoyib" - bu Zidanning gapi. Xolislik uçun, fransiyalik murabbiyning hali Benzemaga ustoz bölmasidan oldingi fikri olindi.
Pako Ayyestaran heç qaçon Benzema bilan birga işlamagan, u ham fransiyalik hujumçining ustunliklarini osonlik bilan payqadi.
"Real" doim Benzema maydonda ekanida yaxşiroq öynaydi. U töpni juda yaxşi uşlab tura oladi, hujumdagi har uçala zonada ham qaçon va qanday oçilişni zör his qiladi. U töpning u jamoadan bunisiga ötiş jarayonida benazir, şuningdek, maydonning har bir qismida son böyiça ustunlik yarata oladi" - deb Benzemaning öyinidan zavq olişini yaşirmayda Pako.
Benzemaning saviyasidagi bahslar şunçaki Linekerning aqlli ispanlar bilan qarama qarşiligi emas, bu yanada kattaroq, futbolga bölgan ikki xil - muxlisona va professional qaraşlar örtasidagi ziddiyatdir. Benzemaning tanqidçilarga qöyidagi javobi masalani köproq oydinlaştiradi.
"Hammasi sizning futbolni qanday tomoşa qilişingizga boğliq" - degandi u, - "men uçun futbol faqat gollardan iborat emas. Hujumçi jamoaviy öyinda iştirok etişi, jamoadoşlari uçun oçiq zonalar vujudga keltirişi, uzatmalar amalga oşirişi ham kerak. Bilaman, meni doim urişim kerak bölganidan kamroq gol urişda ayblaşadi - töğri, menga gol uriş yoqadi, bunga intilaman, ammo birinçi navbatda jamoaga keltiradigan foydam haqida qayğuraman. Eng muhimi şu. Zamonaviy hujumçi jamoasiga gollardan köra köproq narsani bera olişi lozim"
Mavzuga oid
Benzemaning bu sözlari, ya'ni zamonaviy hujumçi atamasiga urğu berişi, albatta, 80-yillarda qolib ketgan Linekerga qaratilmagandi, ammo bu holatga juda zör tuşadi. Lineker aynan öşa eski futboldagi tipik egoist hujumçi obraziga juda mos keladi. Taktik jihatdan bu holat qöyidagiça izohlanadi - egoist hujumçi töp bilan ham, töpsiz holda ham jamoasini bir kişi kam holatda qoldiradi, doim jarima maydoni yaqinida joylaşgan holda öz vaziyatini kutadi va jamoasi kamroq vaziyat yaratgan taqdirda ham öşa vaziyatlarning eng köpiga ega böladi. Albatta, gollari soni ham köproq böladi.
Bunday hujumçilarni faqat gollari soni böyiça baholaş mantiqan töğri. Lekin tan oliş kerak, unday hujumçilarning davri ötdi. Demak, hujumçini baholaş kriteriyalarini ham özgartiriş vaqti keldi. Muxlislar uçun ham.
("Mançester Yunayted" bilan boğliq kattaroq misol keltiramiz, ungaça, şunçaki Ibrohimoviç va Lukaku örtasidagi farqni aytib ötiş mumkin. Albatta, Zlatanni öşa eski "töqqizlik"larga qiyoslab bölmaydi, ammo yoşi ötib, biroz kam harakatlana boşlagaç, ötgan mavsumda aynan egoist hujumçi uslubida töp surgandi. Mavsumning şu davrida u 17 gol urgan va bu "MYu" kiritgan gollarining qariyb yarmini taşkil qilardi. Keyingi örindagi goleador hisobida 5 gol bölgan xolos. Bir qaraganda, Zlatan öz gollari bilan jamoani yelkasida olib yurgandek tuyuladi, ammo şvetsiyalik hujumçining aynan egoist rolda ekani yaratilayotgan vaziyatlarning aksariyat qismiga ega çiqişiga sabab bölardi. Umumiy hisobda jamoa juda kam gol urgandi.
Lukaku bilan "Mançester" ötgan yilgi şu vaqtga nisbatan deyarli ikki barobar köp gol urdi. Lukakuning gollari soni esa, Zlatannikidan 2 taga kam. Golli uzatmalar Lukakuda 5 ta, Zlatanda 1 ta edi. Zlatan "MYu"ning 49 foiz gollarini urgan bölsa, Lukakuning gollari 25 foiz ham çiqmaydi. Ammo Lukaku bilan "MYu" öyini kuçaydi, gol uriş osonlaşdi, Masalan, hozirda keyingi töpurarlar - Lingard 11, Reşford 10, Marsiyal 9 gol urişga ulgurdilar)
Misol uçun Raulga ham, xuddi Lineker kabi yangi tipdagi hujumçilar yoqmasligi mumkin, ammo u yangi trendni payqay oladigan darajada aqlli. U bu masalani juda nozik tuşuntirib bera olgandi:
"Hozirgi futbolda ajoyib hujumçilar an'anaviy "töqqizlik" böla olmaydilar. Albatta bu menga yoqmaydi. Futbol özgardi. Mening yoşligimda hamma gol urişni orzu qilardi. Hozirgi hujumçilar qaysidir ma'noda orqaroqqa köproq qaytişga urinadilar. Öyindagi eng muhim jihat nima qilib bölsa ham, gol uriş emas, jamoaviy öyin, şeriklar bilan boğlamlar bölib qoladi. Oldinda turib olib, yaratilayotgan vaziyatlarni golga aylantiriş bilan vasifa çeklanmayapti, murabbiylar hujumçidan öyinning har bir jarayonida iştirok etişni talab qilmoqdalar. Benzema - biz bilgan an'anaviy töqqizlik emas"
Benzemaning muxlisiga aylaniş va uni boriça qabul qiliş uçun bizga egoist hujumçilarning futbol olamida tutgan örni halaqit beradi. Albatta, har qanday holatda, köp gol uradigan hujumçilarni heç kim tanqid qila olmaydi. Gollar har qanday tanqidlarga eng munosib javobdir. Juda köp gol uradigan hujumçining jamoa öyiniga salbiy ta'sir körsatişi (Zlatan misolida, masalan) doimo qabul qilinavermaydi va kulgi ostiga olinadi. Qandaydir baxonaga öxşab qoladi. Bunday holatda gol ura olmaydigan Benzemaning "Real" öyinini yaxşiroq qilayotgani haqidagi gaplarni qabul qilişingiz qiyin, albatta.
Rud van Nistelroy - bu mavzuni oçiş uçun eng aniq örnak. U öz davrining eng samarali hujumçilardan biri bölgan. Ammo uning tarkibda bölişi jamoa öyiniga va natijalariga salbiy ta'sir körsatganining isboti va öşa davrda u bilan işlaganlarning e'tiroflari ham bor qölimizda.
"Old Trafford"dagi 5 yilda Rud 219 öyinda maydonga tuşdi va 150 gol urdi. Ammo bu mavsumlar sarf va natija ölçovi böyiça Aleks Fergyuson faoliyatidagi eng yomon davr edi - jamoa beş yilda atigi bir marta Angliya çempioni böldi. Nistelroyni sotgan Fergyuson keyingi beş yilda 4 çempionlik va bir marta Çempionlar Ligasini yutdi. Kamroq pul sarflagan bölsa ham.
Buni faqat Nistelroy bilan boğlaşimiz sizga ğalati tuyular va bir qator qarşi argumentlarni aytişingizga sabab bölar, ammo Ser Aleksning özi bu muammoni tilga olgan:
"Ba'zida Rud haddan taşqari xudbin" - degandi Fergyuson, 2002 yilda - "albatta, agar u xudbin bölmaganida bir mavsumda 36 gol ura olmasdi. Ammo u doim töpdan ajraliş uçun noqulay vaqtni tanlaydi - bu haqida u bilan gaplaşdim. Rud agar gol urmasam, jamoaga foyda keltira olmayman, deb hisoblaydi. Gol ura olmasa, jahli çiqadi. Ammo u hali yoş, kerakli yönalişlarda ösişi va rostan ham ajoyib hujumçi bölib yetişişi mumkin"
Qiziq, bir mavsumda 36 gol uriş Fergyusonga bir hujumçini ajoyib deb hisoblaşi uçun yetarli emas ekan. Murabbiy uçun gollar soni jamoaga keltirayotgan foydasini ölçaşda u qadar ahamiyatli emas ekan. E'tibor bering, Fergyusonning bu tanqidiy fikrlari Nistelroy jamoadan ketganida emas, hali jamoada ekanida aytilgan. Ya'ni, kimnidir oqlaş yoki qanaqadir tanqidlardan himoyalaniş uçun, matbuot uçun aytilgan gaplar emas.
Van Nistelroy Fergyuson urğu bergan oddiy haqiqatlarni tuşunib yetmadi va oqibatda ajoyib hujumçi bölib yetişmadi. "U ajoyib töpurar bölgandir, ammo heç qaçon haqiqiy top futbolçi bölmadi" - deb yozgandi şotlandiyalik murabbiy öz avtobiografiyasida.
Van Nistelroyning "xudbinligi" jamoa öyiniga şu qadar salbiy ta'sir körsatganini 2006/07 mavsum söngidagi Fergyusonning intervyusi ham isbotlaydi. Öşa mavsumdan keyin jamoani tark etgan Roy Kin va Rud van Nistelroylarga izoh berar ekan, murabbiy Royning ketişi bilan boğliq qarorni qabul qiliş oson bölmaganini, uning jamoadagi ahamiyati juda katta bölganini tan olar ekan, Van Nistelroydan voz keçiş tabiiy hol sifatida yuzaga kelganini va umuman muhim qaror deb hisoblamaganini aytgandi. Bu sözlarda murabbiyning hujumçidan xafsalasi butkul pir bölgani sezilib turardi.
Fergyusonning bahosi - biroz dangal, ammo ança obektiv tahlil xulosasi. "Rudni Lui Saa uçun qurbon qilişdi. Saa u qadar katta töpurar emasdi, ammo juda köp qora işlarni qilar, har bir töp uçun kuraşar, hujumni tezlaştirar va oçilgan zonalarda doim paydo bölardi. Rud men birga öynagan hujumçilar içida eng zörlaridan biri, ammo hozir baho bersak, uning ketişi jamoa öyiniga ijobiy ta'sir ötkazgandi" - deb eslaydi Gari Nevill.
Ikki xil hujumçining farqini şunday tuşuntiriş maqsadga muvofiq: Nistelroy "gol uriş mumkin bölgan har qanday zonalar"ga oçilib, töpni qabul qilişga harakat qiladi. Benzema esa, "paydo bölgan har qanday zona"ni töldiriş orqali, raqib himoyasini qiyin ahvolga soladi, şeriklariga yangi böş zonalar va kombinatsiya uçun oçiq xududlar paydo qiladi.
Rudning "gol urolmadingmi, demak yomonsan" mentaliteti köproq Lineker tilga olgan fikrga, köproq muxlisona qaraşga yaqinroqdir. Ammo murabbiy nuqtai nazaridan keskin farq qiladi. Aleks Fergyuson Van Nistelroydan köra, Lui Saa yoki Denni Uelbek kabi hujumçilar bilan kuçliroq, samaraliroq jamoa quriş osonroq ekanini isbotlay oldi.
Qiziq fakat, "MYu"dan ketganidan uç yil ötib, Rud "Real" safida Karim Benzemaning ilk goliga asissentlik qildi. Şu orqali yana Benzema mavzusiga ötib olamiz.
Xöş, Benzema top hujumçimi?
Benzema - Van Nistelroyning butkul aksi. Rud van Nistelroy şunça gollari bilan ham töliq ma'nodagi top futbolçiga aylana olmagan bölsa, Benzema uçun gollar butunlay ikkinçi darajali masala. Benzema öyinidagi pasayişlardan birini Zidan qöyidagiça izohlagandi:
"Karim boşqalarga gol urişda yordam bermoqda. Albatta, uning özi ham köp gollar urişini istaymiz, ammo uning öyinidagi eng muhim jihat, boşqalarga yaxşiroq öynaşga yordam berayotganidir"
Bu mantiq bilan Benzemaning top yoki top hujumçi emasligini ölçaş oson. "Real"ning jamoaviy yutuqlari. Karim Benzema bilan tarkibda, "Real" sönggi tört yilda uç Yevropa Çempionlar Ligasini, La Ligani, Ispaniya kubogini va bir qança superkuboklar-u klublar örtasidagi jahon çempionatlarini yutib oldimi? Yana nima muammo? Albatta, Benzema - top hujumçi.
Benzemaning muhimligini Karlo Ançelotti ham juda töğri tuşuntirgandi: "Karim öyin uslubimizning markazi edi. Odamlar uning hujumçi sifatida körişadi, lekin unda aqlli yarim himoyaçida böladigan barça jihatlar mujassam edi. U kabi keng qamrovli futbolçilar köp emas. U öyinimizni boğlab turardi. Uning maydonga tuşmasligi "Real" öyini sifatini va uslubiga juda qattiq zarba bölardi"
Benzemaning "Real" uçun ideal hujumçi ekanini isbotlovçi va şu davrda "Real"da işlagan Ançelotti, Zidan va hatto Benites tomonidan alohida e'tirof etilgan asosiy xususiyatlari qöyidagilardir:
- orqaroqqa va qanotlarga harakatlaniş orqali, himoyaçilarni öz ortidan ergaştiradi va muhimi, u bu harakatlar uçun juda qulay vaqtni payqay oladi
- vaziyatga boğliq holda yarim himoyaçi yoki vinger pozitsiyasiga tuşib qolganda özini yöqotmaydigan darajada yuqori texnika sohibi
- qarşi hujumlar paytida töğri oçilişni biladi va tezkor şeriklariga oçiq zonalar yarata oladi.
- pressingda ham, pozitsion himoyalanişda ham tinmay mehnat qiladi.
Mana sanab ötilgan jihatlar jamlanmasi böyiça u dunyoda eng yaxşilardan biridir. Benzemaning maydondagi vazifalari haqida bizdan yaxşiroq biladigan Zidan hujumçini aynan mana şu yönalişda baholaşni, vaziyatlardan foydalaniş yoki gollarning soniga qaramaslikni maslahat bermoqda.
Tanganing boşqa tomonini tilga olmaslik mumkin emas. Benzemaning bu uslubi unga doimiy baxonaga aylanmasligi kerak - gol urdi, qoyil, urolmadi, baribir qoyil, çunki yaxşi himoyalanadi, şeriklariga imkon beradi va hokazo hokazo, deyiş ham notöğri. Albatta, Karimda ham öta omadsiz öyinlar böladi. Faqat bu omadsiz öyinlar öşa öyinda kiritgan yoki kiritilmagan gollar bilangina ölçanmasligi kerakligi aytilmoqda xolos. "Real"da işlagan murabbiylar doimiy ravişda Benzemaga işonib kelmoqdalarmi, demak bunday öyinlar aslida biz öylagan darajada köp emas. Benzema öz öyini bilan jamoa öyinini kuçaytirişi şubhasiz ekanini tan olgan holda, uning xavfli vaziyatlarni golga aylantiriş qobiliyati örtaça hujumçidan ham pastroq körinayotganini qayd etamiz, albatta. Ammo Benzema "Real"da doim ikkinçi töpurar maqomida ekanini hamma qabul qiladi - u penalti yoki jarima töpi tepmaydi, teng vaziyatda töp uzatilişi mumkin bölgan asosiy manzil emas, şunday bölsa ham 256 öyindan 124 gol - bu "Real"ning barça davrlardagi ikkinçi töpurarlari içida eng yaxşi körsatkiç. Öz jamoalarida ikkinçi töpurar bölgan zamonaviy hujumçilar içida faqat "Barselona"dagi Suaresning natijasi yaxşiroq xolos.
Egoist va keng qamrovli hujumçi örtasidagi bahs davom etaveradi. Bugungi "Real"ga ularning qaysi biri kerak ekani haqidagi fikrlarda Benzema hozirça ustunroqdek. Töğri, ba'zida egoist hujumçilar zarur bölgan pallalar keladi, masalan, jamoa yarim himoyada raqibni butkul yengişi va jarima maydonidan qimirlamay, öz vaziyatini poylaydilan "ovçi"lar lozim bölib qolişi mumkin. Ammo bunday öyinlar kamayib bormoqda. Ayniqsa, el-klasikolar haqida gap borganida, Benzema bunday öyinlar uçun ayni muddao ekanini e'tirof etiş kerak. Uning "Barselona"ga qarşi öyinlarda maydonda eng yaxşilardan bölişi tasodif emas. Masalan 2014 yilning oktabridagi öyin - Benzema yorqin öyini bilan hatto Ronaldu va Messini soyasida qoldirib ketgan. Yoki 2015 yilning baxoridagi öyinni eslaş mumkin, Benzema "Real" tarkibida eng yaxşi futbolçi bölgan, faqat şeriklarining vaziyatlardan foydalana olmasligi jamoa ğalabasiga halaqit bergandi. Avgust oyidagi superkubok öyinlarida Benzema porladi. Javob öyinida özi gol uriş bilan birga, himoyalanişdagi körsatkiçlar böyiça mavsumdagi eng zör natijani qayd etdi.
Şubhasiz, futbol öyiniga, ayniqsa hujumçiga gollar yordamida baho beradilar. Fergyuson yoki Zidanning fikrlari qançalik aniq va mantiqli yangramasin, baribir, Benzema qulay vaziyatlardan foydalana olmas ekan, "Real"ga ğalaba olib keladigan hal qiluvçi gollarga mualliflik qilmas ekan, narigi tarafning asoslarini ham qabul qilişga majbur bölib qolaveramiz.
Ular beşafqat. Yaqinda, "Arsenal" - "Çelsi" öyinida Alvaro Morata uçta yuz foizli vaziyatni golga aylantira olmadi va öyin 2:2 hisobida tugadi. Keyinroq ijtimoiy tarmoqlarda bir hazil tarqaldi. "Çelsi" öyinçisi Eden Azarning naqadar omadsiz ekani ta'kidlangan va uning "Çelsi"dagi şerigi Morata, terma jamoadagi şerigi Lukaku, balki bölajak jamoasidagi şerigi Benzema bölişi mumkinligi asos qilingan. Beçora Azar...
Morata yoki Lukakuni bilmadik, ammo dunyodagi eng baxtli ikki futbolçidan biri aynan Azar öynaydigan pozitsiyada Benzema bilan 8 yildan beri birga töp surib, uç yuzga yaqin gol muallifiga aylanganiga e'tibor qaratsak...
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
