NBU fuqarolar bilan nega sudlaşmoqda?

Biroq Milliy bankning takroriy buyurtmasini amalga oşirgan Lider Konsalt Servis MÇJ sud qarorida belgilangan muddatga doir narxlarni topa olmaganini vaj qilib, 2015 yil oktabr va 2017 yil avgustda Navoiy köçasidagi 3 xonali xonadorlarning bozordagi taklif qiymatlarini taqqoslab, xonadonlarning narxini 521 mln sömdan 453 mln sömga tuşirgan. Xöş, baholaş firmasining bu amaliyoti qançalik töğri? Biz bu borada ekspertga murojaat qildik.

Umuman olganda, fuqarolar mazkur xonadonlar böyiça tölovlarni tölamaslik emas, balki zimmasidagi qarzdorlikdan tezroq qutulib, kadastr hujjatlarini tezroq rasmiylaştirişdan manfaatdor ekanliklarini bildirişmoqda. Ammo ular barça sohada bölgani kabi bu borada ham adolat tantana qilişini xohlaşmoqda. Sud mahkamasi xonadon qiymatini 2014 yil 4 avgust holatiga köra baholaş majburiyatini yuklagani holda, takroriy baholaş yana noxolis ötkazilganini ta'kidlaşmoqda. Biz murojaat qilgan ekspert ham mulkdor öziga tegişli mulkni istagança tasarruf eta olişi va istagan narxda sotişi mumkinligini qayd etgan bölsa-da, xonadonlarning bozor qiymati va asl sotilgan qiymati örtasida farq bölişini ta'kidlab, ana şu sotilişda qayd etilgan qiymat köçmas mulkning asl bozor qiymati bölişini uqdirdi. Bu nimani anglatadi?

Misol uçun, aytaylik, sotuvçi öz uyini 100 mln sömga sotmoqçi. Xarid qiluvçi ayni xonadonga 80 mln söm taklif etadi hamda ikki örtadagi savdo munozarasi asosida ikki tomonga ham ma'qul bölgan bahoda, ya'ni 90 mln sömga uy sotiladi. Ayni şu qiymat uyning haqiqiy bozor narxi hisoblanadi. Ya'ni, ekspertning tuşuntirişiga köra, faqatgina e'lon saytlari va bosma naşrlardagi e'lonlarda körsatilgan narxlardan kelib çiqqan holda xonadon narxini belgilaş töğri emas.

Vazirlar Mahkamasining 2016 yilda qabul qilgan 611-sonli farmoyişida ham ayni jihatga e'tibor qaratilgan bölib, Navoiy köçasi 35-uydagi xonadonlarni, ularni qurilişi vaqtida dastlabki tölovni tölagan jismoniy şaxslarga töğridan-töğri muzokaralar olib boriş yöli bilan sotişga ruxsat berilgan. Ammo bank bu jihatga diqqat qilmagan va Result Consult MÇJ bilan şartnoma imzolab, Navoiy köçasidagi 35-uydagi 40 ta xonadonning bozor narxini baholab berişni söragan.

Xullas, örganişlarimiz asosida bizda Taşqi iqtisodiy faoliyat Milliy bankning Navoiy köçasi 35-uydagi xonadonlarni sotişi bilan boğliq holatga doir qator savollar paydo böldi:

1. Nima uçun Milliy bank köp qavatli turarjoylarni baholaşni, fuqarolar bir neça bor murojaat qilganlariga qaramay, paysalga solib kelgan?
2. Vazirlar Mahkamasining 2016 yilda qabul qilingan 611-sonli farmoyişida belgilangan bölsa-da, Milliy bank har bir xonadonda yaşab kelayotgan fuqarolar bilan töğridan-töğri muzokaralar ötkazib, uylarni ularga sotiş çorasini köriş örniga nima uçun baholaş firmasiga murojaat qilgan?
3. Qolaversa, fuqarolik işlari böyiça Mirzo Uluğbek tumanlararo sudining 2017 yil 15 martdagi qarorida köpqavatli uy qabul qilingan 2014 yil 4 avgust sanasi böyiça qayta baholaş majburiyati yuklangani, apellyatsiya instansiyasi bu qarorni özgarişsiz qoldirganiga qaramay, uy-joylarni qayta baholaşda tuşunarsiz sxema qöllaganini qanday izohlaş mumkin?
4. Uylarning loyiha qiymati, depozitga olingan pullar sömda amalga oşirilgan. Ammo Lider Konsalt Servis MÇJ xonadonlar qiymatini baholaşda sömning dollarga nisbatan kursidan foydalanişi qançalik töğri?

KUN.UZ tahririyati mazkur tuşunmovçiliklar yuzasidan Taşqi iqtisodiy faoliyat Milliy bankidan izoh kutadi hamda fuqarolarning xonadonlarni adolatli qiymatda xarid qilişi bilan boğliq muammo özining ijobiy yeçimini topişiga umid bildiradi.

YouTube

Tas-IX

Tolib Rahmatov