Jamoalar jamoasi

Bularning barçasiga ular tinimsiz mehnat, tinimsiz maşğulotlar bilan erişdi, deb öylaysizmi? Yöq. Tinimsiz maşğulotlar, mehnatlar harakatlar har doim ham asqatgan. Lekin keçagi ğalabani men jamoa bölib yutiş, degan bölardim.

Keçagilar individual sportçilar emasdi, keça har safar ringga butun boşli jamoa çiqdi. Har bir zarbani birgalaşib berişdi. Ring yonida ötirgan Bahodir Jalolovni kuzatdim. Akalari safiga endi-endi qöşilib kelayotgan Şunqorni, Xudoynazarni kuzatdim. Ular şu kuni qalban Hasanboy bilan birga ringga kötarilişdi, u bilan birga jang qilişdi. Endigina jangini tugatgan Hasanboy darhol ringga qaytib Iqbol, Isroil va Sanjarga qöşilib yana jang qildi. Yana öşa öz jangidagi emotsiyalarini boşidan keçirdi. Sanjarning har bir zarbasiga Bahodir Jalolovning, Tölqin Qiliçevning, Rahmatjon Rözioxunovning muştlari qöşilgandi. Janglarni «Sport» telekanali şarhlovçilari bilan yonma-yon kuzatib ötirdim. Har bir raund tugagaç, xuddi özi ringdan tuşib kelgandek, «Bu raundda nima böldi?» deb har bir boksçining har bir raundidan keyin bizdan sörab turgan Bahodirni bu jamoa uçun qançalik qayğurayotganini kördim.

Boksçilarimizning mehnatlarini, harakatlarini qayd etmaslikning iloji yöq. Buning uçun ularga rahmat aytamiz. Ammo keçagi janglarda faqatgina maşğulotlar bilan ğalaba qozonib bölmasdi. Kuçli raqibga qarşi ğalabalar faqatgina tinimsiz maşğulotlar ham iş bermay qolişi mumkin, ana şunday paytda atrofingda yiğilgan yaqinlaring kömagini har qaçongidan köproq his qilasan.

Janglardan bir kun oldin Şahobiddin Zoirovdan «Ertaga uzoq vaqtdan buyon katta janglarga qaytişni ikki karra olimpiya çempioniga qarşi boşlaysiz», degan ma'noda savol söraganimda u şunday javob bergandi: «Uç karra olimpiada çempioni bölsa ham farqi yöq. Men undan qörqmayman, buni jangda isbotlayman». Keça Zoirov buni isbotladi. U boksçi uçun uzoq tanaffusdan söng tarixda qolgan ğalabalari tasodif bölmaganini isbotlaşi kerak edi. U qaytdi, isbotladi. Isbotlay oldi. «Sanjar Savonni yutmagan, ertaga xudo xohlasa, albatta yutadi», deb işonç bilan gapirgandi Tölqin Qiliçev. Sanjar murabbiyining aytgan gaplarini yuzaga çiqara oldi. Sanjarning ğalabasiga, Şahobning qaytişiga ularning özi ham murabbiy ham, boşqa jamoa a'zolari ham işongandi. Ular birgalikda ğalaba qozonişdi, birgalikda qayta olişdi.

Bilasizmi, «Natijaga erişişimiz uçun birgalikda işlaşimiz kerak», «Bir yoqadan boş çiqarişimiz kerak», «24 soat işlaşimiz kerak» kabi balandparvoz gaplarni istagança aytiş mumkin. Lekin quruq gap bilan natijaga erişib bölmaydi. Haqiqiy birdamlik, haqiqiy bir yoqadan boş çiqariş sözda emas, amalda, mana şunday bahslarda böladi. Buni söz bilan, qandaydir yiğilişlar ötkazib, örgatib bölmaydi. Bunaqa hissiyot öz-özidan, tabiiy yöllar bilan paydo böladi. Çiroyli gapirişni bilmaydigan, xudoni tilidan tuşirmaydigan, vatan nomini har gapida eslaydigan mana şunday yigitlar isbotlay oladi. Men, siz, ular muxlis bölib qolişiga sababçi böladi. Endigina maktabga çiqqan bolakayni özidan katta ryukzakni yelkasiga osib olib, sport tögaragiga kelişga majbur qila oladi. Bunda barçasi tabiiy, samimiy böladi. Vatanning yangi qahramonlari şunday tuğiladi. Yurt şa'nining haqiqiy himoyaçilari şunaqa paydo bölişadi.

Yuqorida eslagan filmga qaytamiz. Tarasovning öta qattiqqöl murabbiyligi, noodatiy va murakkab maşğulotlari, çörtkesarligi köpçilikka yoqmasdi. Jamoadagi içki muhitning buzilişi ham ayrim kişilarning gij-gijlaşi, Tarasovga qarşi harakatlarning bir qismi edi. Ular jamoani izdan çiqariş orqali Tarasovni çetga surib qöyişmoqçi böladi. Ammo murabbiyning birgina aqlli qarori bu jamoani yanada jipslaştiradi. Yanada kuçliroq qiladi. Bir oilaga aylantiradi. Ular olimpiada çempioni böla olişadi. Öşa ğalaba hozirgaça Sobiq Ittifoq tarixidagi eng buyuk ğalaba sifatida eslanadi (1972).

Keça «Uzbek Tigers»ning janglarida men haqiqiy jamoani, haqiqiy oilani kördim. Ular tarqalgan har xil xabarlardan keyin ham birlaşa olişlarini, yanada kuçliroq, yanada birdamroq böla olişlarini isbotlay olişdi. Ularning içida murabbiy-şogird tuşunçasi u yerda haqiqiy oila bor. Ota-farzand bor, aka-uka bor. Respublikaning turli burçaklaridan kelgan, bir maqsad yölida birlaşgan katta jamoa bor. Ruslarda yaxşi ibora bor — «Bolşe çem komanda». Keçagi, bugungi «Uzbek Tigers» aynan şu ta'rifga mos keladi. Bu yerda jamoadanda ustunroq, ta'riflab bölmaydigan darajadagi omillar bor.

1994 yil Osiyo öyinlarida ğalaba qozongan Özbekiston futbol jamoasi qanday bölganini yaxşi bilmayman. U paytlari ança yoş bölganman. Tuşunib körganlarim içida eng zör jamoa bu Abramovning 2011 yilgi Osiyo kubogida qatnaşgan jamoasi edi. Özbek sporti tarixida hali bu qadar kuçli jamoani körmaganman. Lekin keçagi «Uzbek Tigers» Abramovning öşa 2011 yildagi jamoasidan ham kuçliroq edi.

Azamat Murodov