Fevral oyidagi kotirovkalarning qulashi jahon fond bozorlaridan 4 trillion dollarni yo‘q qildi, biroq Milliy basketbol assotsiatsiyasi (MBA) jamoalari bundan jabrlandi, deb o‘ylamang. Forbes MBAning eng yirik teleshartnomasi, Xitoyga ekspansiya va yangi reklama loyihalari - dunyoning asosiy basketbol ligasi qanday pul topayotganiga doir maqolasini taqdim etdi.
2018 yilda franshizaning o‘rtacha narxi rekord darajadagi 1,65 milliard dollarga yetdi, bu o‘tgan yilgi raqamlarga qaraganda 22 foizga ko‘pdir. So‘nggi 5 yilda esa MBA jamoasi narxi uch baravarga qimmatlashdi. Tarixda birinchi marta har bir jamoa (ular jami - 30 ta) 1 milliard dollarga baholanmoqda. MBA iqtisodiyoti joyida, uning xalqaro istiqbollari esa Amerikaning boshqa sport ligalariga qaraganda ijobiy ko‘rinish olgan.
Endi MBA franshizasi Milliy futbol ligasi(MFL)dan qimmatga baholanuvchi dunyo aqldan ozgan kishining safasatasi emasligi ayon. Sarmoyachilarning fikricha, basketbol ligasi chet elda o‘sish uchun katta salohiyatga ega - AQShdan tashqarida MBA daromadlari yil sayin oshib bormoqda, e'tiborli tomoni - o‘sish ko‘rsatkichlari shunchaki mikrofoizlarga emas.
Ha, MFL franshizasining o‘rtacha qiymati 2,5 milliard dollarni tashkil qiladi, bu basketbol ko‘rsatkichlaridan 52 foizga ko‘pdir, biroq so‘nggi besh yilda oradagi farq ikki baravardan ko‘proqqa qisqardi. «Bruklin Nets» va «Xyuston Rokets» o‘rtasidagi shartnomalar MBA jamoalarini sakkiz barobar yillik daromadga baholamoqda, MFL franshizalari qiymati esa - olti barobarga yaqinroq.
"MBA xalqaro o‘sish uchun ajoyib pozitsiyalarga ega, - deb hisoblaydi Galatioto Sports Partners moliyaviy-konsalting kompaniyasi rahbari Sel Galatioto. - Liga ajoyib mahsulotni taklif qilmoqda, basketbolga bo‘lgan qiziqish esa butun dunyo bo‘ylab o‘sishda davom etmoqda".
Masalan, Xitoyda 300 millionga yaqin kishi basketbol o‘ynaydi. 2015 yilda MBA mahalliy Tencent kompaniyasi (mamlakatdagi mashhur messenjerlar va ijtimoiy tarmoq egasi) bilan o‘z platformalarida liga o‘yinlari va boshqa kontentlarni namoyish qilishga doir besh yillik shartnomani imzolagan. Kelishuv MBAga 800 million dollardan ortiq daromad keltirishi kerak, hamkorlikni davom ettirishga doir muzokaralar esa boshlanib bo‘lgan. Liga Xitoyda 34 media va marketing-hamkorga ega, shuningdek ijtimoiy tarmoqlardagi foydalanuvchilari soni - 144 million - bu boshqa har qanday sport turiga nisbatan ko‘p.
MBA 10 yil ilgari NBA China loyihasini yo‘lga qo‘ygandi, endi esa u 4 milliard dollardan ortiqqa baholanadi. Liga komissar o‘rinbosari Mark Tatum bu borada shunday deydi: "Biz biznesning barcha jabhalarida - u xoh kontentni kengaytirish bo‘ladimi, homiylikmi yoki merchandayzing - o‘sish ko‘rsatkichlarini namoyish qilmoqdamiz".
