Murakkab uslublarsiz mohir kitobxon böliş siri

Kitob mutolaa qiliş imkonini beradigan ilovalarni yuklab olişni maslahat beramiz. Odatda bunday ilovalarda bepul davr mavjud bölib, keynçalik tölov miqdori bir-ikki kitob narxidan oşmaydi. Bir oyda 50-60 ta kitob öqisangiz, obuna narxini bemalol “oqlaysiz”.

Birinçi kun: kitoblar bilan tanişib çiqiş

Kitob dökoniga boring, uydagi javonda turgan kitobni oling yoki ilovadagi fayllarni oçing. Birinçi kun har bir kitob uçun 15 daqiqa ajrating. Ba'zi kitoblarga 20-25 daqiqa vaqt ketadi, boşqalari uçun esa 8-10 daqiqa kifoya.

Kitobni oçib, uning tuzilişini “özingizga singdirişga” harakat qiling. Mundarija bilan tanişib çiqing, muqovasini közdan keçiring. Sarlavhalarni diqqat bilan öqing. Agar aniq ma'lumot yoki masalaning yeçimi kerak bölsa, e'tiboringizni javobni topişga qarating.

Qölingizga qalam oling yoki ilovadagi ajratib körsatiş moslamasi yordamida sizni qiziqtirgan mavzularni belgilab qöying. Agar kitob dökoni yoki kutubxonada öqiyotgan bölsangiz, belgilarni yon daftaringiz yoki ilovadagi qaydlar bölimiga kiriting. Siz uçun aynan hozir qiziq bölgan, oldingizga qöyilgan vazifalarni yeçişda yordam beradigan mavzularni tanlang. Özingizga köproq ma'lumotni “siğdirişga” intilmang.

Keyin 15 daqiqa mobaynida kitobni boşidan oxirgigaça varaqlab çiqiş, sarlavhalarni öqiş, har bir bölimning asosiy mazmunini anglaşga harakat qiling. Qalin şrift bilan belgilangan joylarni albatta öqing, jadval va röyxatlar bilan tanişib çiqing. 

Birinçi bosqiçdagi asosiy vazifa – kitobda yozilgan ma'lumotlar va ular qayerda joylaşganini tuşuniş.

Kitobdagi foydali va yangi narsalar hamda heç qanday yangilikka ega bölmagan ma'lumotlarni özingiz uçun bilib oling. Non-fikşn janrini kuzatib borsangiz, deyarli har qanday kitobning uçdan bir qismi muallifning şaxsiy hayotidan olingan hikoyalar, köplab misollar, biografik ma'lumotlar hamda ikkinçi darajali detallardan iborat böladi. Agar qisqa vaqt içida köproq kitobni qamrab oliş istagida bölsangiz, bu ma'lumotlarni filtrlaş kerak böladi. Diqqatingizni asosiy fikr, maslahatlarga qaratib, mohiyatni anglaşga harakat qiling.

Izohlar yozing

Har bir kitobni körib çiqib, undan oliş mumkin bölgan ma'lumotlarni tuşungaç, izohlar qoldiring. Özingizdan oldingi kitobxonlar izohlariga ham bir köz yugurtirişni tavsiya qilamiz – ulardan yangi narsalarni bilib olişingiz mumkin.

E'tibor bering: tölaqonli taqriz yozişga intiliş şart emas, sizdan yangi kitobni hissiy baholaş söraladi.

Baholaş ongda muayyan yorliq yaratadi. Izoh bu siz kitob bilan taniş ekaningiz, u siz uçun begona emasligini anglatuvçi belgidir.

Erinmang, izohlar qoldiring va baholar qöying. Agar fikringizni ommaviy tarzda bildirişni istamasangiz, özingiz uçun belgilab qöying, kitob haqidagi şaxsiy fikrlaringizni yon daftaringizga yozing, uni 10 ballik tizimda baholang.

Ikkinçi kun: Eng muhimini öqing

Ertasi kuni ma'lumot miyangizga joylaşgaç, kitoblar bilan yaqinroq tanişamiz. Birinçi kundagi hamma kitoblar ham ikkinçi kunga ötavermaydi. Köpinça muqova, taqriz va sarlavha qiziq, biroq kitobning içida yangi va foydali ma'lumot mavjud bölmaydi. Yoki muallifning uslubi sizni “kitobdan itaradi”.

Sizga bir körişda yoqmagan kitoblarni darhol çiqarib taşlang: ilk tasavvur köpinça aldamaydi. Agar kitob haqiqatan ham foydali va muhim bölsa, siz u bilan yana uçraşasiz.

Tanlab olingan kitoblarda bizni öziga jalb qilgan va eng qiziq va muhim ma'lumotga ega bölgan bölimlarni öqiymiz. Köpçilik kitobni qat'iy ravişda boşidan oxiriga qadar, boblar ketma-ketligida öqiş kerak deb hisoblaşadi. Bu notöğri fikr. Örganişga “sabringiz çidamayotgan” boblarnigina öqing. Eng qiziq joylarning tagiga çizib qöying (agar dökonda öqiyotgan bölsangiz, uşbu boblar töğrisida esingizda qolgan fikrlar, qanday savollarga javob topganingizni uyda yozib qöying).

Agar bu kitob sizga butunlay qiziq va undagi har bir bob foydali bölsa, uni bir çetga olib, boşidan oxirigaça öqing. Bunday kitoblar juda kam uçraydi: amaliyotning ilk oylarida oyiga 3-4 kitob, keyinçalik bu körsatkiç kamayib boradi.

Eng qiziq kitoblarni qanday qilib örganiş mumkin

Eng qiziq va muhim kitob sifatida saralab olingan kitoblarni butunlay öqib çiqişingiz mumkin. Eslab qoliş va muhim joylarini tizimlaştirişning yaxşi usuli – har bir bob böyiça fikrlar xaritasi (mind map) işlab çiqişdir. Agar qoğoz bilan işlaşni yoqtirsangiz, konspekt yozing. Kitob qançalik qiziqarli bölişiga qaramay, uni qayta öqimang. Har bir bob uçun aniq vaqt, kitobni butunlay öqib çiqiş uçun qança kun ketişini aniq belgilab oling.

Mutolaani tugatgaç, amaliyotning ilk kuniga qaraganda batafsilroq izoh yozing. Ijobiy va salbiy jihatlarini birma-bir ayting, baho qöying.

Tajribalardan kelib çiqqan maslahatlar

1. Mutolaa töğrisidagi yangliş fikrlardan xalos böling

Kitobni boşidan oxiriga qadar öqiş majburiy emas. Qança vaqt ketkazişingiz va qança varaqni özlaştirişingiz muhim emas. Amaliyot şuni körsatadiki, kitob bilan 15 daqiqa davomida tanişib çiqiş ongimizda uning barça boblarini bir oy davomida öqişda olingançalik ma'lumot qoldiradi.

2. Öqiganlaringizni barini eslab qoliş yoki kitobni yodlab olişga harakat qilmang

Asosiy maqsad – kitobni yodlab oliş emas, kerakli ma'lumotni olib, xulosa çiqarişdir.

3. Tez öqiş sababli “miyangizda ğuvillaş” paydo bölişi qörqinçli emas

Yengilmang va amaliyotda davom eting. Dastlab ana şunday böladi, bu ğayrioddiy yoki siz nimanidir notöğri bajarayotganingizni anglatmaydi. Ma'lumot ongingizga singişiga qöyib bering.

4. Parallel ravişda bitta badiiy kitobni sekin va maroq bilan öqing

Sizga zavq beradigan kitobni toping. Qiziq badiiy adabiyotni  şoşilmay öqiş — ajoyib tafovut va miya uçun xordiq.

Ikki kunlik amaliyot natijasi

Tavsiyalarga amal qilgan holda ikki kun mobaynida quyidagilarni amalga oşira olasiz:

• 10 ta  kitobni körib çiqiş, eng yaxşilarini tanlab oliş va ular bilan yaqindan tanişiş;

• asosiy ma'lumotni öqib çiqiş, har bir kitobning asosiy fikrini anglaş;

• eng foydali jihatlarini ajratib, özingiz uçun belgilab oliş;

• kitobning tuzilişini “singdiriş” va keyingi safar undan oson yönaliş oliş, kerakli ma'lumotni muammosiz topiş;

• har bir kitobdan uni boşidan oxirigaça, ipidan ignasigaça öqib çiqqandagi kabi ma'lumot oliş.

Izohlarda oyiga neçta kitob öqişingiz va bu sonni nima uçun bir neça marta oşiriş istagida ekaningiz haqida aytib bering.