To‘ylarni kamxarj o‘tkazishda odamlarni san'atkorlarga to‘lanadigan haq eng ko‘p qiynamoqda

“O‘zbekkonsert” davlat muassasasida Senatning Yoshlar, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi hamda To‘y-hashamlar, oilaviy tantanalar, ma'raka va marosimlar, marhumlarning xotirasiga bag‘ishlangan tadbirlar o‘tkazilishini tartibga solishga oid jamoatchilik fikrini o‘rganish bo‘yicha Respublika ishchi guruhi hamkorligida “To‘y-hashamlarda konsert-tomosha xizmatini ko‘rsatishni qonunchilik va milliy qadriyatlar asosida tartibga solish muammolari: amaliyot va istiqboldagi vazifalar” mavzusida davra suhbati o‘tkazildi. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati axborot xizmati xabar bergan.

Ta'kidlanishicha, keyingi paytlarda oilaviy tadbirlarni o‘tkazishda shuhratparastlik, o‘zini ko‘z-ko‘z qilish, boshqalarning ijtimoiy ahvolini inobatga olmaslik, isrofgarchilik, xalqimizning urf-odatlari va an'analarini mensimaslik kabi illatlarning oldini olish masalasiga katta e'tibor qaratilmoqda.  

Ayni paytda To‘y-hashamlar, oilaviy tantanalar, ma'raka va marosimlar, marhumlarning xotirasiga bag‘ishlangan tadbirlar o‘tkazilishini tartibga solishga oid jamoatchilik fikrini o‘rganish bo‘yicha Respublika ishchi guruhi tomonidan joylarda xalqning talab va istaklari o‘rganilmoqda.

Respublika ishchi guruhi o‘rganishlari natijasiga ko‘ra, bugungi kunda oilaviy marosimlarni kamxarj o‘tkazishda odamlarni eng ko‘p qiynayotgan masalalardan biri konsert-tomosha o‘tkazishda san'atkorlarga to‘lanadigan haq ekani oydinlashmoqda, deyiladi xabarda.

Birgina 2017 yilning o‘zida respublika bo‘yicha 3 mingdan ziyod jismoniy shaxslarga (819 nafar xonanda, 807 nafar ovoz operatori, 460 nafar dijyey, 355 nafar sozanda, 344 nafar raqqosa, 203 nafar boshlovchi, 22 nafar so‘z ustasi va 19 nafar ma'mur) konsert-tomosha faoliyati uchun litsenziyalar berilgan.

Qonunchilikda konsert-tomosha faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxslar uchun bir qator imtiyozlar ko‘zda tutilgan. Kontsert-tomosha faoliyati bilan shug‘ullanish uchun davlat boji to‘lovchi jismoniy shaxslar mazkur faoliyat bo‘yicha qat'iy belgilangan soliqni to‘lashdan ozod etilgan, ular yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun nazarda tutilgan tartibda, eng kam ish haqining bir baravari miqdorida sug‘urta badalini to‘lashi belgilangan.

Biroq, yaratilgan imtiyozlarga qaramasdan, to‘y-hashamlarni o‘tkazishda xizmat ko‘rsatuvchi jismoniy shaxslar (san'atkor, tasvirchi, suratkash, bezakchi, transport xizmati ko‘rsatuvchilar va hokazolar) tomonidan qo‘yilayotgan narxlarning haddan ziyod yuqorilab borayotgani aholining jiddiy e'tiroziga sabab bo‘lmoqda. Bundan tashqari, ayrim viloyatlarning to‘y va tantanalarida raqqosalarning raqsga tushish, pul sochish, pul qistirish hamda yoshlar ongiga salbiy ta'sir ko‘rsatuvchi boshqa odobsiz shoularning namoyish etilishi, xizmat ko‘rsatuvchi shaxslar tomonidan milliy urf-odatlarimiz va qadriyatlarimizga mos kelmaydigan kelin-kuyov raqsi, “sevgi tarixi” (“Love story”) sahnalarining namoyishi va boshqa bachkana holatlarning kuzatilishi odob-axloq qoidalariga hamda milliy mentalitetga zid kelmoqda.

To‘yxonalarda insonlar salomatligiga va ruhiyatiga salbiy ta'sir ko‘rsatuvchi ovoz kuchaytirgich uskunalaridan keng foydalanilishi, fonogrammaning ommalashishi, san'atkor va raqqosalar kiyinish madaniyatiga rioya qilmayotgani, voyaga yetmagan yosh ijodiy guruhlarning xizmat ko‘rsatishga jalb etilishi, so‘z ustalarining bachkana chiqishlari ham bu boradagi og‘riqli masalalardan sanaladi.

Tadbirda oilaviy tantanalarda san'atkor va boshqa xizmat ko‘rsatuvchi jismoniy shaxslar tomonidan tashkil etilayotgan dasturlarning milliy qadriyatlarimizga mos tarzda o‘tkazilishini har tomonlama tartibga solish yuzasidan tizimli ma'naviy-ma'rifiy targ‘ibot ishlarini olib borish bo‘yicha fikr-mulohazalar bildirildi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq uch viloyatda to‘y-hashamlar bo‘yicha yig‘ilishlar o‘tkazilgani xabar berilgandi.