Bugunga kelib Markaziy Osiyo mintaqasida atrof-muhitni muhofaza qilish, suv resurslaridan oqilona foydalanish, ularni to‘g‘ri boshqarishga katta e'tibor qaratilayotgani sir emas. "Muammoni hal qilgandan ko‘ra uning oldini olgan yaxshi" deganlaridek, hozir bu yo‘nalishdagi mutaxassislarni tayyorlashga alohida diqqat qilinmoqda. Shu bois ushbu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan loyihalar bilan sizlarni tanishtirib borishga qaror qildik.
Markaziy Osiyoning besh mamlakati - O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston bilan bir qatorda Afg‘onistonni ham o‘z ichiga qamrab olgan Smart Waters umumiy qiymati 10,5 million dollarni tashkil qiluvchi loyihadir. U USAID tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi, loyihaga 2015 yilning oktabrida start berilgan bo‘lib, u 2020 yilning sentabr oyi oxiriga qadar davom etadi.
Suv, ta'lim va hamkorlik - Smart Waters loyihasi mohiyatini to‘liq ifodalaydi. Smart Waters to‘rt katta komponentdan iborat bo‘lib, ular bir-birini to‘ldirib turadi. Markaziy Osiyo mintaqaviy ekologik markazi (MOMEM)ning Smart Waters loyihasi menejyeri Yekaterina Strikeleva KUN.UZ'ga loyiha komponentlari haqida so‘zlab berdi.
Birinchi komponent - mintaqaviy komponent. Ular suv masalalari bilan shug‘ullanuvchi va shunga bog‘liq yo‘nalishlar (atrof-muhit muhofazasi, favqulodda vaziyatlar)da faoliyat yurituvchi yosh avlod mutaxassislarining salohiyatini oshirishni o‘z ichiga oladi. Bu suv resurslarini integratsiyali boshqarishga yo‘naltirilgan treninglar, texnik treninglar (sug‘orish texnologiyalari, suv resurslaridan foydalanishni monitoring qilish), Qozog‘iston-Germaniya universitetidagi magistrlik dasturining qo‘llab-quvvatlanishi orqali amalga oshiriladi. Ushbu ta'lim dargohida suv resurslarini integratsiyali boshqarish bo‘yicha maxsus mintaqaviy magistrlik dasturi mavjud.
"Smart Waters" loyihasi to‘rt yildan beri har yili har bir mamlakatdan ikkitadan vakilni ham moliyaviy, ham mavzuiy jihatdan qo‘llab-quvvatlab keladi. Biroq Smart'ning Qozog‘iston-Germaniya universiteti o‘quv dasturlaridan ajralib turuvchi asosiy jihati, biz davlat tuzilmalari tomonidan magistrlik dasturlarini o‘rganishga tavsiya etilgan ishtirokchilarni olib kelamiz. Ular o‘z vataniga qaytib, tavsiya etilgan idoralarida kamida uch yil ishlab berishlari kerak bo‘ladi. Dastur integratsiyali boshqaruvga doir global qamrov bilan ta'minlaydi - fanlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, suvning boshqa sektorlar bilan bog‘liqligi suv resurslarini boshqarishdagi jahon tendensiyalariga yanada kengroq qarash imkonini beradi. Mazkur magistrlik dasturini tugallagan kishilar uylariga mutlaqo yangicha qarashlar bilan qaytishadi", - deydi mutaxassis.
