Ming afsuski, insoniyat yigirma birinchi asrga kelib ham qurollanish poygasidan voz kecha olmadi. Garchi dunyoga o‘tgan asrning oltmishinchi yillaridagi kabi atom urushi bevosita tahdid solmayotgan bo‘lsada, turli davlatlarning mudofaa nomi ostidagi harbiy xarajatlari hanuz hayratga soladi.
Qurollanish poygasining eng faol ishtirokchilari va o‘zaro raqiblari shubhasiz SSSR hamda AQSh edi. Bu ikki davlat o‘z davrida boshqalarning aqli bovar qilmas mablag‘ni militarizatsiya uchun sarflar va har ikkisining harbiy byudjyeti ko‘p jihatdan bir-biriga muvofiq kelardi. Masalan, 1976-1979 yillarda SSSRning harbiy byudjyeti 63 mlrd dollar bo‘lgani holda AQShniki 105 mlrd dollarga teng bo‘lgan, 1980-1985 yillar oralig‘ida bu ko‘rsatkich 87 mlrd.ga 187 mlrdni, 1985-1989 yillarda 108 mlrd.ga 285 mlrd, 1990 yilga kelib esa 127 mlrd.ga 310 mlrd dollarni tashkil qildi. Ya'ni, AQShning harbiy xarajatlari SSSRnikiga nisbatan kattaroq tezlikda osha boshladi.
SSSR tarqalib ketganidan keyin ko‘pchilik bu mavzu uzil-kesil yopildi, endi AQShning gegemonligiga hech kim soya solmaydi, deb o‘ylagandi. Bir jihatdan shunday bo‘ldi ham – Rossiya iqtisodiy muammolarga o‘ralashib qoldi, SSSRdan qolgan boyliklar katta sur'atlarda xususiylashtirildi, harbiy xarajatlar qisqarib ketdi. AQShda esa buning mutlaq aksi kuzatildi. Pentagon xarajatlarining o‘sishi iqtisodning o‘sishidan ham ortib ketdi. AQSh dunyoning deyarli barcha burchaklarida o‘z harbiy bazalarini ochdi, birvarakayiga ikki-uch davlat hududida urushlar olib bora boshladi.
Bu holat harbiy byudjyetlarda ham aks etmay qolmadi va o‘zaro farq Rossiya uchun ayanchli darajaga tushdi. 2000 yildagi ko‘rsatkichlarga e'tibor berilsa, Rossiya 7 mlrd dollar sarflagan bir paytda AQSh 295 mlrd dollarni ayamagani o‘zaro farq 40 barobardan ortib ketganini ko‘rsatadi.
Ammo Rossiya boshqaruvi Vladimir Putin qo‘liga o‘tganidan va neft narxi oshishi ortidan iqtisodiyotda tiklanish kuzatilganidan so‘ng vaziyat boshqa tomonga o‘zgara boshladi. 2005 yilga kelib bu raqamlar 17,5 mlrdga 390 mlrd ko‘rinishiga kelgan bo‘lsa, 2010 yildayoq 65 mlrd.ga 693 mlrd darajasiga yetdi. Albatta, farq hamon ulkan edi, ammo raqamlar o‘zgarishini kuzatadigan bo‘lsak, 10 yil oralig‘ida AQSh xarajatlari 2 barobardan sal ko‘proq oshgani holda Rossiyaning harbiy byudjyeti deyarli 10 barobar ko‘paygandi.
Ma'lumot uchun: 2011 yilda AQSh harbiy byudjyeti mutlaq rekord ko‘rsatkichga qayd etgan va 711,1 mlrd dollarga yetgan.
Bu holat G‘arb e'tiboridan chetda qolmadi albatta. Yuqori doiralarda Rossiya harbiy salohiyati keskin oshirilayotgani va raqiblariga real xavf solayotgani bo‘yicha ochiq e'tiroz bildirildi.
