Qöşilgan qiymat soliği böyiça eng köp berilgan savollarga javoblar
|02:12 / 31.12.201847 55110 min
Foto: : Biznes-VektorFoto: : Biznes-Vektor
2019 yil 1 yanvardan boşlab, yillik oboroti 1 milliard sömdan oşgan yuridik şaxslar qöşilgan qiymat soliğini (QQS) tölaydilar. Davlat soliq qömitasining matbuot xizmati QQS böyiça eng köp berilgan savollarga javoblarni taqdim qildi.
1. Korxona 2018 yilda 1 mlrd. sömdan ortiq oborot qilgan va qöşilgan qiymat soliğiga ötiş yuzasidan xabarnoma olgan, lekin uşbu korxona 2019 yilda 1 mlrd. sömdan kam oborot qilsa keyinçalik soliqlar qaysi tartibda tölanadi?
Uşbu korxona 2019 yil davomida umumbelgilangan tartibda soliq tölaşi lozim böladi. Agar 2019 yilda korxona 1 mlrd. sömdan kam oborot qilsa uning soliq soliş rejimi 2020 yilda qayta körib çiqiladi.
2. Korxonaning şaxsiy kabinetiga umumbelgilangan tartibda soliqlarni şu jumladan qöşilgan qiymat soliği tölaşga ötiş uçun kelib tuşgan xabarnoma haqida ma'lumot bering.
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 29 iyundagi PF-5468-sonli farmoniga asosan, 2019 yil 1 yanvardan boşlab ötgan yil yakunlari böyiça yillik oboroti (tuşumi) 1 milliard sömdan oşgan yoki yil davomida belgilangan çegaraviy miqdorga yetgan korxonalarni umumbelgilangan soliqlarni tölaşga, jumladan, QQS tölaşga ötkaziş belgilanganidan kelib çiqib, uşbu xabarnoma soliq majburiyatlarini bajarilişi yuzasidan manzilli maslahat xizmatlarini körsatiş maqsadida yuborilgan.
3. Korxonaning şaxsiy kabinetiga umumbelgilangan tartibda soliqlarni tölaşga ötiş yuzasidan yuborilgan xabarnoma qabul qilinganidan söng, qöşilgan qiymat soliği tölovçisi sifatida röyxatdan ötiş uçun ariza qanday tartibda jönatiladi?
Xabarnomada QQS tölovçisi sifatida röyxatdan ötiş uçun ariza şakliga havola qöyilgan bölib, uşbu havola orqali ariza şakliga ötiladi va rasmiylaştirib yuboriladi. Arizagöy avtomatik tarzda QQS tölovçisi sifatida röyxatdan ötkaziladi va belgilangan şakldagi guvohnoma şaxsiy kabinetga qayta yuboriladi. Şuningdek, QQS tölovçisi sifatida davlat soliq inspeksiyalarida taşkil etilgan “Maslahat xizmatlarini körsatiş” darçalari orqali ham röyxatdan ötiş mumkin.
4. Korxona bir neçta faoliyat turlari bilan şuğullansa va har bir faoliyat turi böyiça yalpi tuşumi 1 mlrd. sömdan kam miqdorni taşkil qilsa şaxsiy kabinetiga xabarnoma keladimi?
Korxonaning yillik aylanmasi barça faoliyat turlari böyiça umumiy tarzda aniqlanadi. Agarda korxonaning umumiy yillik aylanmasi belgilangan miqdorga yetsa, ya'ni 1 mlrd. sömdan oşganda korxona umumbelgilangan soliqlarni tölaşga ötişi lozim böladi, bunda korxonaning şaxsiy kabinetiga xabarnoma kelganligi yoki kelmaganligi ahamiyatga ega emas.
Mavzuga oid
5. Işlab çiqariş hamda avtomobillarga gaz (metan) töldiriş faoliyati bilan şuğullanuvçi korxonaning oboroti (tuşumi) 1 mlrd. sömdan oşsa 2019 yil 1 yanvardan umumbelgilangan tartibda soliqlarni tölaşga ötadimi?
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 29 iyundagi PF-5468-sonli farmoniga asosan, 2019 yil 1 yanvardan boşlab ötgan yil yakunlari böyiça yillik oboroti (tuşumi) 1 mlrd. sömdan oşgan yoki yil davomida belgilangan çegaraviy miqdorga yetgan barça korxonalarni umumbelgilangan soliqlarni tölaşga ötkaziş belgilangan.
6. Korxonaning yillik oboroti (tuşumi) 1 mlrd. sömdan oşganda 2019 yil 1 yanvardan umumbelgilangan soliqlarni tölaşga ötsa, QQS tölamaydigan firma bilan şartnoma tuzgan holda tegişli işlarni amalga oşirsa 2 baravar QQS tölanadimi?
Qöşilgan qiymat soliği ikki baravar tölanmaydi, ammo korxonada hisobga olinadigan QQS mavjud bölmaydi.
7. 2019 yildan yillik aylanmasi 1 mlrd.sömdan oşgan yagona yer soliği tölovçilari bölgan fermer xöjaliklari ham QQS tölaşga ötadimi?
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 29 iyundagi PF-5468-sonli farmoniga asosan, yagona yer soliği tölovçilari uçun amaldagi soliqqa tortiş tartibi saqlanib qolinadi.
8. Avtomobillarga yonilği quyiş faoliyati bilan şuğullanadigan korxona yillik yalpi tuşumi 1 mlrd. sömdan oşganda realizatsiya qilingan yonilği uçun QQS qanday hisoblanadi?
Soliq kodeksining 204-moddasiga asosan baholari (tariflari) davlat tomonidan tartibga solinişi nazarda tutilgan tovarlar (işlar, xizmatlar) realizatsiya qilinganda, soliq solinadigan baza belgilangan baholardan (tariflardan) kelib çiqqan holda aniqlanadi.
9. Korxonaning 2018 yil yakuni bilan yillik oboroti 1 mlrd. sömdan oşgan. Uşbu korxona 2019 yil 1 yanvardan ombordagi mavjud qoldiq tovarlar realizatsiya qilinganda QQS hisoblanadimi yoki yöqmi?
Korxona 2019 yil 1 yanvardan umumbelgilangan tartibdagi soliqlarni tölaşga ötsa, 2018 yil yakuni bilan uning omborida qolgan tovarlari ham QQS bilan sotiladi.
10. 2019 yilning 1 yanvaridan boşlab korxona tomonidan bojxona imtiyozlarini qöllagan holda import qilingan tovarlar içki bozorga realizatsiya qilinganda qanday tartibda QQS hisoblanadi?
Agar amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarda uşbu tovarlarni içki bozorda realizatsiya qilinişi uçun QQSdan imtiyozlar nazarda tutilmagan bölsa, belgilangan tartibda QQS tölanadi.
11. Kuniga yuzdan ortiq buyurtmaçilarga, şu jumladan YaTTlarga tovarlarni realizatsiya qiluvçi korxonalar uçun elektron hisobvaraq-fakturalarni töldirişda qanday qulaylik mavjud?
Elektron hisobvaraq-fakturalar şakllantirilganda xaridorning STIR raqami kiritilsa, uning rekvizitlari avtomatik tarzda şakllanadi va uşbu şakllangan elektron hisovaraq-fakturalarni yuboriş juda qulay va ortiqça xarajatlarning oldi olinadi, jumladan qoğoz tejaladi.
12. Yuridik şaxs korporativ karta orqali tovar xarid qilganida yuk xati (hisobvaraq-faktura) olişi şartmi?
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 30 oktyabrdagi PF-5564-sonli Farmoniga asosan, 2018 yil 1 noyabrdan boşlab yuridik şaxslar tomonidan naqd pulsiz hisob-kitoblarni oldi-sotdi şartnomalarini tuzmasdan invoys (hisob-faktura) beriş orqali korporativ bank kartoçkalaridan foydalangan holda amalga oşirilişini nazarda tutuvçi tartib joriy etilgan. Şunga asosan yuridik şaxs tomonidan korporativ karta orqali tovar xarid qilganda hisobvaraq-faktura olinişi şart.
13. Çakana savdo faoliyati bilan şuğullanuvçi yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan korporativ karta bilan savdo sotiq qilinganda, hisobvaraq-faktura rasmiylaştiriladimi.
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 30 oktyabrdagi PF-5564-sonli Farmoniga asosan 2018 yil 1 noyabrdan boşlab, yakka tartibdagi tadbirkorlar (YaTT) tomonidan naqd pulsiz hisob-kitoblarni oldi-sotdi şartnomalarini tuzmasdan invoys (hisob-faktura) beriş orqali korporativ bank kartoçkalaridan foydalangan holda amalga oşirilişini nazarda tutuvçi tartibi joriy etilgan. Şunga asosan YaTT korporativ karta orqali tovar sotganda hisobvaraq-faktura rasmiylaştirişi şart.
14. Elektron hisobvaraq-faktura qanday yuborildi?
Davlat soliq qömitasining my.soliq.uz sayti orqali şaxsiy kabinetga kiriladi va elektron hisobvaraq-faktura moduli orqali yuboriladi.
15. Elektron hisobvaraq-fakturalarni rasmiylaştirişda uni printerdan çiqarib, yozma ravişda tasdiqlaş şartmi?
Şart emas.
16. Turistik xizmat körsatilganda, hisobvaraq-fakturalarda QQS körsatiladimi?
Agar körsatilayotgan xizmatlar qonun hujjatlari asosida QQSdan ozod qilingan bölsa, rasmiylaştiriladigan hisobvaraq-fakturalarda QQS körsatilmaydi.
17. Hisobvaraq-fakturalarni elektron tarzda kiritganda, uşbu elektron hisobvaraq-fakturalar korxonaning QQS hisoboti 7 va 8 ilovalariga avtomatik tarzda biriktiriladimi?
Rasmiylaştirilgan elektron hisobvaraq-fakturalar asosida QQS hisob-kitobi 7-8 ilovalarini avtomatik tarzda şakllanişini ta'minlaş yuzasidan bugungi kunda tegişli işlar olib borilmoqda.
18. Quriliş korxonasi soddalaştirilgan tartibda yagona soliq tölovçisi hisoblanib, markazlaşgan mablağlar hisobidan qurilişni amalga oşirsa, QQS tölaydimi?
Soliq solişning soddalaştirilgan tartibi nazarda tutilgan soliq tölovçilar Soliq kodeksining 349-moddasiga asosan, qurilişi moliyalaştirişning markazlaştirilgan manbalarini jalb etgan holda, tanlov savdolari asosida amalga oşirilayotgan obektlar böyiça qöşilgan qiymat soliğini tölaş majburiyati yuzaga keladi.
19. QQS böyiça Soliq kodeksining qaysi moddalarida imtiyozlar mavjud?
Soliq kodeksining 208-211-moddalarida QQS böyiça soliq imtiyozlari belgilangan.
20. Korxona import qilingan tovarlari uçun bojxonada töllangan QQS yillik soliq hisobotida hisobga olinadimi?
Soliq kodeksining 218-moddasiga asosan, import qilingan tovarlar böyiça bojxona rasmiylaştiruvi jarayonida byudjyetga tölangan QQS summasini hisobga oliş huquqiga ega böladi.
21. Eksport qilingan tovarlar uçun QQS dan imtiyoz bormi?
Soliq kodeksining 212-moddasida asosan, tovarlarni çet el valyutasida eksportga realizatsiya qiliş oborotiga nol darajali stavka böyiça qöşilgan qiymat soliği solinişi belgilangan.
22. Özbekiston Respublikasi rezidenti Özbekiston Respublikasi norezidentiga transport xizmati körsatganda QQS qanday tartibda hisoblanadi?
Soliq kodeksining 216-moddasiga asosan xalqaro yönalişda taşiş xizmatlariga nol darajali stavka böyiça qöşilgan qiymat soliği solinadi.
23. Korxona import asosida dori vositalarini olib keladi, bojxona tölovlarida QQS imtiyozidan foydalanadi, şunda qanday tartibda tölangan QQS hisobga olinadi?
Soliq kodeksining 218-moddasiga asosan, import qilingan tovarlar böyiça bojxona rasmiylaştiruvi jarayonida byudjyetga tölangan QQS summasini hisobga oliş huquqiga ega böladi. Agar import qilingan tovarlar böyiça soliqni byudjyetga tölaşdan ozod etiş tarzida böşagan mablağlarni aniq maqsadlarga yönaltiriş şarti bilan imtiyoz berilgan bölsa ham qöşilgan QQS hisobga olinadi. Agar realizatsiya qiliş oborotlari Soliq kodeksining 208-moddasiga asosan QQSdan ozod qilingan bölsa, bojxona tölovlari böyiça maqsadli imtiyozlar belgilangan bölsa ham QQS hisobga olinmaydi.
24. Yagona yer soliği tölovçisi bölgan fermer xöjaligi öziga tegişli bölgan transport vositalari yordamida boşqa xöjalik yurituvçi sub'yektlarga körsatgan texnika xizmatlari böyiça QQS tölaşi kerakmi?
Soliq kodeksining 363-moddasiga asosan, qişloq xöjaligi mahsulotini yetiştiriş va qayta işlaş bilan boğliq bölmagan faoliyat turlarini amalga oşirişda yagona yer soliği tölovçi mazkur faoliyat turlari böyiça alohida-alohida hisob yuritişi va yagona soliq tölovini yoki qat'iy belgilangan soliq tölanişi nazarda tutilgan faoliyat doirasida qat'iy belgilangan soliqni tölaşi şartligi belgilangan. Qöşilgan qiymat soliğini tölaş majburiyati vujudga kelmaydi.
25. Korxona alkogol mahsulotlarni ulgurji savdosi bilan şuğullanadi, korxona mahsulotlarni sotganda qaysi qiymatidan QQS hisoblaydi?
QQS realizatsiya qilinayotgan tovarlarning qiymatidan kelib çiqqan holda, ya'ni Soliq kodeksining 204-moddasiga asosan, sotiş qiymatidan kelib çiqqan holda hisoblanadi.