Oldindan aytib qo‘yay: majburiy obunaga qarshiman va vaqti-zamonida, bundan besh-olti yil ilgariyoq bu haqda yozganman: majburiy obuna mamlakatda so‘z erkinligi bo‘g‘ilgani uchun badaldir, deb. Ya'nikim, matbuot o‘n ikki oy mum tishlab yurgani uchun yilda bir marta og‘ziga novvot tashlab qo‘yilgan. Mashhur kinoda aytilganidek: «Ishlamagan tishlaydi!.. O‘rgan, student!».
O‘rgangan ko‘ngil o‘rtanmay qo‘ymasligini o‘tgan obuna mavsumi yana bir karra isbotladi. 2017 yil adog‘ida duch kelingan qiyinchiliklar, keyingi paytda uyushtirilgan majburiy obunaga qarshi kampaniyaning ilmoqli ishoralaridan matbuotimiz darg‘alari yetarli xulosa chiqara oldi, desak adashamiz. Yangi yil boshida O‘zA e'lon qilgan gazeta adadlari ma'lumotnomasi shuni ko‘rsatmoqdaki, ayrim nashrlarda majburiy obuna imi-jimida, allaqanday yo‘llar bilan amallangan (atayin nomma-nom sanamadim, bosh muharrirlarning yuzi issiq). Ba'zi rahbar jurnalistlar esa oxiri nima bo‘lar ekan, deb vaziyatni chetdan kuzatdi yoki gazeta kimga kerak bo‘lsa, o‘zi chiqarvoladi, deganday beparvo qaradi. Tahririyatni iqtisodiy ta'minlashning majburiy obunadan tashqari ham yo‘li bordir, deya necha odam bosh qotirdi, shundan nechovi muqobil chorani topa oldi? O‘zA ro‘yxatida ko‘rsatilmagan, chunki yetarli tiraj to‘plolmagani bois 1-soni chiqmay qolgan «respublikanskiy» gazetalar ham bor ediki, ularga qarata ijtimoiy tarmoqlarda trendga aylangan «Uyat! Uyat!» degan gapdan boshqa nima ham deyish mumkin?!
Meni eng hayratlantirgan va achintirgani «Ma'rifat» gazetasining adadi edi – 12 700! Yaqin yillarda sakson mingning tagiga borib qolardi bu raqam. Yana-tag‘in, O‘zbekiston xalq ziyolilarining nashri emish-a! Maorif tizimida yarim million atrofida odam ishlaydi. Nahotki atigi besh foizi asosiy ta'lim nashriga obuna bo‘lmagan bo‘lsa?! O‘qituvchilar eng o‘qimishli qatlam emasmi axir?! Ayrim tizimlar nashrining tiraji bu yil ham chakana emas, endi qiyoslab ko‘raylik: qaysi sohada ko‘proq xodim bor? Shunday tang vaziyatda ham nisbatan yirik adadda chiqayotgan «jiddiy» gazetalar obunasining qancha qismi ta'lim muassasalari hisobiga to‘g‘ri keldi ekan?..
Sezib turibman, miyangizda ishtibohlar g‘imirlamoqda. Gap «Ma'rifat»ning mazmuniga, foydalilik darajasiga taqalsa, bundan ko‘ngilni to‘q tutishga asos bor. O‘zim shu tahririyatda necha yil xizmat qilib, undan ham ko‘proq yillar oddiy gazetxon sifatida kuzatib borib, ayniqsa, chinakam ziyoli pedagoglar fikr-mulohazalarini eshitib, «Ma'rifat»ni har bir o‘qituvchi o‘qishi kerak bo‘lgan nashr deya bemalol ayta olaman. Hozircha uning o‘rnini bosadigan na sayt bor, na boshqa vosita. Ayniqsa, Xalq ta'limi tizimidagi islohotlar va muammolar, rasmiy hujjatlar, zamonaviy pedtexnologiyalar, ilm-fandagi yangiliklar, darsliklarga qo‘shimcha ma'lumotlar, tarbiyaviy materiallar... eh-he, hamma-hammasi o‘qituvchining qo‘liga tayyor qilib tutiladi. Olsa, o‘qisa, darsiga tatbiq qilsa bo‘lgani.
