Mark Tsukerberg öz pullarini nimalarga sarflaydi?
|06:51 / 26.01.201923 47810 min
Mark Tsukerberg — Facebook ijtimoiy tarmoğining işlab çiquvçilari va asosçilaridan biri, milliarder, Times versiyasiga köra 2010 yil kişisi. Forbes jurnali 2019 yil yanvar oyi holatiga köra, uning boyligini 53,8 milliard dollarga baholadi. 34 yoşli Tsukerberg Forbes naşri tomonidan tuzilgan eng yoş milliarderlar röyxatidan örin olgan.
Foto: Reuters
Kasalliklarga qarşi kuraş
Mark Tsukerberg va uning turmuş örtoği Prissilla Chan 2015 yilning 1 dekabrida, qiz farzandlarining tuğilişiga özlarining Chan Zuckerberg Initiative (CZI) fondi faoliyatini yölga qöyişganida Facebook aksiyalaridagi uluşlarining 99 foizini xayriyaga yönaltirişga va'da berişgan. Şu tariqa ular Bill Geyts va Uorren Baffet tomonidan yuritiluvçi "Hadya qasamyodi" kampaniyasi iştirokçisiga aylanişgan.
Bugunga kelib fond 250 nafar xodimga ega, ularning yarmi - texnologik sektor vakillari. CZI maqsadi — ta'lim va tibbiyotni rivojlantiriş. Fond missiyalaridan biri — kasalliklar profilaktikasi va ularni davolaş uçun ilmiy tadqiqotlarni qöllab-quvvatlaş.
"Kelgusi yuz yil içida aksariyat kasalliklar, ayniqsa, yurak kasalliklari, saraton, insult, neyrodegenerativ va infeksion kasalliklarning oldini oliş va davolaş uçun real imkonimiz bor".
Mark Tsukerberg
Qator ekspertlar global vazifa soddalaştirilgan bunday missiyani tanqid qilişdi. Biroq dunyoning eng badavlat kişilaridan biri hisoblangan Bill Geyts Tsukerbergni uning taşabbusida qöllab-quvvatladi.
2016 yilda Tsukerberg va Chan kelgusi ön yillikda tibbiy tadqiqotlarni moliyalaştiriş uçun 3 milliard dollar yönaltirişga va'da berişgan, bundan maqsad - dunyodagi barça kasalliklarni yengiş ekani qayd etilgan.
2018 yilning sentyabrida Tsukerberg Facebook aksiyalarini 13 milliard dollarga sotişga va'da berdi. Bugunga kelib u Facebook aksiyalarining deyarli 29 millionini umumiy hisobda 5 milliard dollardan ortiq summaga sotgan va bu mablağni Chan Zuckerberg Biohub tibbiy tadqiqot markaziga yöllagan.
2018 yilning fevral oyi ma'lumotlariga köra, Mark Tsukerberg öz aksiyalarini 500 million dollarlik summaga sotdi - Reuters'da şu haqidagi ma'lumot çop etildi.
Mavzuga oid
Chan Zuckerberg Biohub (CZB) taşabbuslaridan biri — "Inson hujayralari atlasi" loyihasi. Uning maqsadi inson organizmining har bir hujayrasi xaritasini aks ettirişdan iborat. Uşbu loyihani amalga oşirişga qança mablağ sarflangani noma'lum.
12,5 million dollar yönaltirilgan yana bir loyiha — biologik tadqiqotlar uçun molekulalar, hujayralar va töqimalar vizualizatsiyasi jihozlarini işlab çiqiş. Loyiha doirasida olimlar yaqin 3-5 yil uçun Amerika vizualizatsiya markazlarida tadqiqotlarni moliyalaştiriş imkoniga ega bölişadi.
"Bizning dasturimiz biotibbiyot rivojini sezilarli darajada tezlaştirişi mumkin, bunda takomillaştirilgan dasturiy va qurilmaviy vizualizatsiya ta'minoti, şuningdek biologlar va texnologik ekspertlar örtasidagi hamkorlik muhim ahamiyatga ega".
Kori Bargmann,
CZB ilmiy bölimi rahbari
Şuningdek CZI tadqiqot markazi:
Meta nomli qidiruv tizimiga ega böldi, u olimlarga zarur ilmiy naşrlarni osongina topişga yordam beradi;
Nyu-Yorkdagi Cold Spring Harbor laboratoriyasi bilan bioRxiv xizmatini yölga qöyişda hamkorlik qiladi, uning yordamida biologlar ilmiy işlarni izlaşadi va ularni özaro almaşişadi;
Biologik fanlarga doir tadqiqotlar uçun ma'lumotlar bazasini yaratayotgan Protocols.io startapi bilan hamkorlik qiladi, maqsad - tadqiqotlar usullari haqidagi ma'lumotlar bilan bölişiş;
Maslahatlaşuv guruhiga qöşildi va ASAPbio notijorat ilmiy taşkiloti uçun 150 ming dollar miqdoridagi grantni taqdim etdi, maqsad - biologiya yönalişidagi ilmiy tadqiqotlar va maqolalarni rağbatlantiriş;
Biologik tadqiqotlardagi vizualizatsiya uçun oçiq çiqiş kodiga ega dasturiy ta'minotni qöllab-quvvatladi. Tanlangan iştirokçilarga grantlar beriladi. Bugunga qadar uç loyiha tasdiqlangan — scikit-image, Fiji va CellProfiler;
CZI Neurodegeneration Challenge Network taşabbusi doirasida 51,95 million dollar ajratilgan 17 tadqiqotni tanlab oldi. Olimlarning vazifasi — Alsgeymer kasalligi, skleroz, Parkinson kabi qator kasalliklarning neyrodegenerativ buziliş birlamçi sabablarini tuşuniş.
Foto: Global Look Press
Ta'lim
2010 yilda Mark Tsukerberg Startup:Education jamğarmasini taşkil qildi va Nyuark davlat maktablari uçun "Opra Uinfri şousi"ga 100 million dollar va'da qildi.
Jamğarma faoliyati Nyuark (Nyu-Jyersi ştati) va AQŞning boşqa şaharlaridagi ta'lim tizimini yaxşilaşga qaratilgan.
2012 yilda Tsukerberg 18 million Facebook aksiyasini Kremniy vodiysi Jamoatçilik fondiga hadya qildi.Aksiyalar narxi 498 million dollarni taşkil qildi. Pullar ta'lim xayriya dasturlariga yönaltirildi.
2013 yilda Startup:Education taşabbusi doirasida Tsukerberg Panorama Education startapini moliyalaştirdi. Massaçusets loyihasi umumiy hisobda 4 million dollarni jalb qildi. Pullar SoftTech VC, Google Ventures, Yyel universiteti hamda A-Grade'ga safarbar etildi. Bu maktab öquvçilari, ularning ota-onalari va pedagoglar bilan aloqa qiliş uçun ma'lumot va tahlil yiğiş platformasi hisoblanadi. 2013 yilning oktyabriga kelib AQŞning 4 mingdan ziyod maktabi Panorama Education platformasidan foydalangan.
Tsukerberg, Bill Geyts va Twitter asosçisi Jyek Dorsi, LinkedIn asosçisi Reyd Xoffman hamda Google, Amazon, Microsoft kabi nufuzli kompaniyalar 2013 yilda Code.org notijorat taşkilotiga qiziqiş bildirişdi. Kompaniya maqsadi - AQŞdagi har bir maktabda axborot texnologiyalarini sifatli öqitiş va öqituvçilarga bu fandan bilim berişni örgatiş.
Code.org xayriyaparvarlar orqali qança pul töplaganini oşkor qilmadi. 50 ta maktabda haftasiga bir marta bir soatdan dasturlaş maşğulotlari kiritildi va buning uçun noutbuklar ajratildi. Şu tariqa, 10 million maktab öquvçisi dasturlaşni örgandi. Startap şu yöl bilan texnologiya sanoatidagi dasturçilar yetişmovçiligi muammosini bartaraf etişga umid bildiradi.
2015 yilda Tsukerberg va Chan fondi öquvçilarning individual yutuqlarini ölçaşga möljallangan dasturiy ta'minot işlab çiqiş bilan şuğullanuvçiMastery Connect kompaniyasi uçun 5 million dollar ajratdi.
Şuningdek Tsukerberg 2015 yilda eksperimental ta'lim beruvçi Alsçool maktablar tarmoğiga ham 100 million dollar yölladi. Loyiha doirasida har bir öquvçi uçun individual reja işlanadi, bu boşlanğiç ta'lim sifatini yaxşilaş yölida xizmat qiladi.
2017 yilda Tsukerberg va Geyts birlaşib, New Profit maktablaridagi individual ta'lim dasturlari uçun 12 million dollar grant ajratişdi.
CZI şuningdek New Profit'ga Proximity akseleratorini yaratiş uçun 750 ming dollar miqdorida qöşimça grant ajratdi, bu ijtimoiy tadbirkorlarga öz faoliyatini amalga oşirişga yordam beradi.
Foto: Bloomberg
Breakthrough Energy Ventures jamğarmasi — sof energetika
Breakthrough Energy Ventures'ga 2016 yilda asos solingan. Investorlar qatoriga Tsukerbergdan taşqari Bill Geyts, Maykl Blumberg, Reyd Xoffman va boşqa milliarderlar kiradi. Jamğarma sof energetika, bioyoqilği va ekologiya hamda iqlim uçun xavfsiz quriliş materiallari bilan şuğullanişni rejalaştirgan.
Jamğarma Form Energy va Quidnet Energy'ga 1 milliard dollar investitsiya kiritgan. Form Energy hamyonbop va uzoq vaqtga çidamli yuqori siğimli qayta tiklanuvçi batareyalarni işlab çiqaradi.
Robototexnika va sun'iy intellekt
2014 yilning martida Mark Tsukerberg, Ilon Mask va Eşton Kutçer inson miyasi neokorteksini örganuvçi va uni kompyuter kodi funksiyasiga ötkazişga harakat qilayotganVicarious kompaniyasiga umumiy hisobda 40 million dollar investitsiya kiritişdi. Neokorteks tana, nutq va fikrlaş nazorati uçun javob beradi. Investorlarning har biri aynan qança mablağ sarflagani noma'lum.
Vicarious miya funksiyasini kodga aylantiriş orqali inson kabi fikrlovçi va bilim oluvçi dasturiy ta'minotni yaratişni rejalaştirmoqda. Kompaniya işlanmalaridan biri — tasvir va videolarni inson sifatida qabul qiluvçi vizual tizim.
Şuningdek Vicarious saytlarda odamlarni robotlardan farqlaş uçun qöllanuvçi kapçilarni hal qiluvçi dasturiy ta'minotni yaratdi, 2017 yilda esa uni modifikatsiya qildi.
Asana
2016 yilda Asana jamoaviy işni rejalaştiruvçi startapi 50 million dollar sarmoya töpladi. Mablağlarni yiğişda vençur kapitalistlar hamda Mark Tsukerberg va Prissilla Chan iştirok etişdi. Sarmoyadorlarning har biri aynan qançadan mablağ yöllagani noma'lum.
2008 yilda Facebook hammuassisi Dastin Moskovits va Google hamda Facebook'ning sobiq muhandisi Jastin Rozenşteyn Asana faoliyatiga asos solişdi. Asana - jamoaviy muloqot imkoniga ega vazifalar rejalaştiruvçisi. Ilova tez tanildi. Hozirda Google, Lyft, Uber, Airbnb kabi maşhur kompaniyalar ilova mijozlari hisoblanadi. 2018 yilda kompaniya qiymati 1,5 milliard dollarga baholandi.
Foto: Reuters
Okean tadqiqotlari
2018 yilning oktyabrida Chan Zuckerberg Biohub jamğarmasi tibbiy maqsadlarda okeanni tadqiq qilişga doir yangi dasturi haqida e'lon qildi, ma'lum bölişiça, bunga 14 million dollar ajratiladi. Tadqiqotlar korallarning hujayra mexanizmlarini örganişga yönaltirilgan, zero ular uzoq yillar davomida saratonga çalinmay yaşay olişi va kattalaşişi mumkin.
Şu bilan birga, baliqlar miyasi hujayra regeneratsiyasini örganişga ham mablağ yöllanadi. Uşbu summaning 4 million dollari mikrobiomani tadqiq qilişga ajratiladi. Olingan bilimlar tibbiyotda qöllaniladi.
Breakthrough Prize mukofoti
Breakthrough Prize 2012 yilda Yuriy Milner tomonidan ta'sis etilgan. Dastlab mukofot fundamental fizikadagi yutuqlar uçun topşirilar edi, mukofot fondi esa 3 million dollarni, ya'ni Nobel mukofotidan ikki baravar katta summani taşkil qilgan.
2013 yilda Mark Tsukerberg va Prissilla Chan, Google asosçisi Sergey Brin va uning turmuş örtoği, xitoylik milliarderlar Ma Xuaten va Jyek Ma taşabbusni qöllab-quvvatlaşdi. Iştirokçilarning har biri mukofot fondiga qançadan mablağ yönaltirgani noma'lum.
Biroq birgalikdagi sa'y-harakatlar bilan mukofot fondi 22 million dollargaça oşirildi. Şu bilan birga, nominatsiyalar soni ham köpaydi - tibbiyotdagi yangiliklar uçun tört mukofot hamda matematika va fizikadagi yutuqlar uçun uç mukofot qöşildi. Bundan taşqari, istiqbolli ilmiy işlar va tadqiqotlar uçun topşiriluvçi "Yangi ufqlar" oltin mukofoti kiritildi.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi