Mirabror Usmonov va özbek futboli

Mirabor Usmonov davrida ÖFF salobatli, jiddiy, moddiy ta'minlangan baquvvat taşkilotga aylandi. Buning sabablaridan biri, Usmonovning bevosita ÖFFdan turib futbolni boşqarişga kirişganini ham aytiş kerak. Zero oldingi rahbarlar uçun futbol keyingi darajali masala bölib, boşqaruv köproq ramziy ma'noni kasb etardi. Boşqaruv va taşkilotni tamsil etiş esa, köpinça, pastroq lavozimdagi xodimlarga qolib ketardi.

Usmonov futbolning haqiqiy rahbariga aylandi, mamlakat içkarisidagi muhim şaxslar, amaldorlar bilan ham, OFK rahbarlari bilan ham bevosita özi uçraşdi, özi muzokaralar olib bordi. Aynan mana şu jiddiylik OFKga ham ta'sir qilgan albatta. Özbekiston va Osiyo futbolidagi hamkorlik aynan şu yillarda yuqori bosqiçga kötarilgani bor gap. Özbekistonda ilk bor ösmirlar örtasida Osiyo çempionatining taşkil qilinişi, Örta Osiyoda alohida konfederatsiyaning taşkil topişi, OFKda bir qator özbekistonlik mutaxassislar öz ovozlariga ega bölişlari ham aynan Mirabror Usmonov davriga töğri keldi.

Ayniqsa, yurtimizda ötkazilgan ösmirlar örtasidagi Osiyo çempionati Özbekistondagi futbolning örni, futbolga munosabat qaysi tomonga özgara boşlaganini körsatgandi. Undan oldin ham, masalan, futzal böyiça Osiyo çempionati 2006 yilda Toşkentda ötkazilganidan xabaringiz bor. Şu sohada işlagan insonlarning tan olişiça, öşa musobaqaga mezbonlik qilişda ÖFF juda köp tösiqlarga duç kelgan ekan. Turli lavozimlardagi bir qator amaldorlar bunday tadbirga keskin qarşi bölişgan, musobaqani sönggi pallalargaça bekor qilişga urinişgan. Şunga qaramay, ÖFF turnir mezbonligini saqlab qolişni uddalagan bölsa-da, katta ehtimol bilan öşa musobaqa biz uçun sönggisi bölib qolişi ham mumkin edi. Faqat Mirabror Usmonovning kelişi, uning hukumatdagi vazni va qat'iyati tufayli, ÖFF bu yönalişdagi işlarini davom ettirgan va yuqorida tilga olingan yana bir yirik turnirni yaxşi saviyada taşkil qilgandi. Bunday mezbonliklar keyinçalik biz uçun an'anaga aylandi – Toşkent yana uç marta futzal, bir marta ösmirlar örtasida jahon çempionatini qabul qildi.

Şimoliy Koreyaga qarşi finaldan keyin Zufaroviçning terma jamoamiz futbolçilarini maydondan çetlatgan hakamdan xafa bölib qolgani va qöl bermagani, alohida voqea. Öşa voqea Usmonovning nafaqat futbol rahbari, balki muxlisiga ham aylanib qolganidan darak beradi bizningça...

MUVOZANAT

Usmonov futbol yurtimizda urf mavzuga aylanib, pul yoğila boşlaganda ham, yoki 2011 yilda, esingizda bölsa, bir qator korxonalar klublarni moliyalaştirişdan boş tortgan pallalarda ham juda kerakli pozitsiyani egalladi va aytiş kerakki, har ikki holatda ham futbolimizni asrab qoldi.

2011 yilda u yirik korxonalarni futbolni quvvatlaşga çaqirgan va hatto bu borada alohida prezident qarori çiqişiga ham sabab bölgandi. Avvalgi qarorlardan farqli ravişda, bu safar qarorlar ijrosining moddiy ta'minotiga ham keng örin ajratilgan, şu tariqa, Özbekistonda kattalar va bolalar futboli qaytadan «tirildi».

Oldinroq esa, esingizda bölsa, futbolimizga «Bunyodkor» klubi va uning egalari katta ambitsiyalar bilan kirib kelgandi. Nafaqat Özbekiston, balki Osiyo miqyosida katta qadamlar taşlaşni niyat qilgan klubni qaysidir jihatlarda tiyib turiş ÖFFga oson emasdi. Öşanda klubga yon bermasdan, turli bosimlarga qarşi tura oliş, ÖFFning mana şunday katta loyihalar oldida ham obruyi va salobatini saqlab qolişni aynan Mirabror Usmonov uddalagandi.

Usmonov ba'zida töğri, ba'zida xato qarorlar qabul qilgandir, ammo bu işlar aynan ÖFF taşabbusi ostida bölgani, qaysidir klub, qaysidir viloyat yoki tuman hokimi, boşqa bir amaldorning bosimi ostida röy bermagani juda muhimdir.

BARQARORLIK

2014 yilda Mirabror Usmonov ÖFFdan ketayotgani haqida aytib, endi federatsiya moddiy jihatdan baquvvat taşkilotga aylangani, endi Özbekistonning barça terma jamoalari öz oldiga eng yuqori maqsadlar qöyişga tayyor holatga kelganini e'tirof etgandi.

Kelajak uçun işlab turgan tizim va moddiy baza yaratiş bilan birgalikda, bu davrda planka yuqoriga kötarilganini ham ta'kidlaş kerak. Usmonov kelgunça, atigi bir marotaba, 2003 yilda yoşlar terma jamoamiz jahon çempionatiga çiqqan bölsa, keyingi ön yilda turli yoşdagi terma jamoalarimiz uçun mundialga çiqiş oddiy holga aylandi, yoşlarimiz muntazam ravişda nafaqat jahon çempionatida qatnaşiş, balki pley-off bosqiçlariga ham çiqa boşladi.

Milliy, olimpiya va yoşlar terma jamoasiga yaratilayotgan şaroitlar ança yaxşilangani va bir neça poğona yuqori bosqiçga kötarilganini e'tirof etiş kerak.

Mirabror Usmonovning ÖFF rahbari sifatida ikki orzusi bor edi. Birinçisi, terma jamoamizni jahon çempionatida köriş bölsa, ikkinçisi, jahon miqyosidagi musobaqani yurtimizda qabul qiliş. Bir qaraganda juda uzoq bölgan ikkala manzilga ham Mirabor Usmonov ança yaqin kelganini e'tirof etiş kerak. JÇ-2014 va JÇ-2018 iştirokçisi böliş uçun milliy jamoamizga atigi bir-ikki gol yetmay qolgan bölsa, ayollar örtasidagi U21 jahon çempionati Özbekistonda bölib ötişi lozim edi. Ammo noma'lum sabablarga köra, bu musobaqa mezbonligi keyinçalik Özbekistondan tortib olindi.

BAĞRIKeNGLIK

Inson tanqidlarga qançalik bağrikeng bölsa, şunçalik salobatli körinadi. Tanqidni qabul qila oliş, kerak bölganda, öz xatolarini tan ola biliş ham katta odamning xususiyatlaridandir.

2013 yilda Özbekiston terma jamoasi jahon çempionatiga töğridan töğri çiqiş imkoniyatini qöldan boy bergaç, stadion.uz saytida juda köp tanqidiy maqolalar çop etilgandi. Asosan boş murabbiy Mirjalol Qosimov, ÖFF mutaxassisi Asqar Tolibjonov va albatta, ÖFF boşliği sifatida Mirabror Usmonov tanqidlarning asosiy nişoni bölgandi. Öşanda Usmonov Sport TVda çiqiş qilgan va öşa tanqidlarda faol bölgan bir qator jurnalistlar – Şuhrat Şokirjonov, Bobur Akmalov, Olimxöja Böronov va mening nomimni tilga olib, tanqidlarimiz asossiz ekanini aytgan va bizni diletantlikda ayblagandi. «Sen özing yurting uçun nima qilib qöydingki, Qosimovni yoki Ermatovni tanqid qilasan, bunga ma'naviy haqqing bormi?» qabilidagi e'tirozlar yangragandi öşanda ÖFF prezidenti tilidan.

Ammo oradan biroz vaqt ötib, terma jamoamiz Iordaniyadan mağlub bölgaç, yoki undan ham avvalroq, Mirabror aka öz xatosini tuşungan ekan. Bu şubhasiz, zero öşa yilning oxirida u aynan öşa dasturda tilga olingan jurnalistlarni öz qabuliga çaqirgandi. Biz borgandik. Öşanda Usmonov yozda tanqidlarimizga keskin fikr bildirib notöğri qilganini tan olgan, hatto uzr ham söragan, ikki soatga yaqin vaqt mobaynida dardlaşgandi. U kabi yirik amaldor şaxs uçun bu juda e'tirofga loyiq iş edi, nazarimda. Ha, u mukammal inson bölmagandir, uning xatolari bölgan, inkor etmayman. Lekin muammolar haqida ötgan zamonda gapiriş uçun, öşa muammo bugun öz yeçimini topgan bölişi kerak, fikrimça.

Bugun Mirabror Zufaroviç Usmonovni sönggi yölga kuzatişdi. Vafot etgan insonni yaxşi gaplar bilan eslaş kerakligi, aynan bugungi kun, aynan Usmonov uçun juda mos deb öylayman. Bir narsaga aminmanki, Özbekiston futboli tarixida Mirabror Usmonov juda katta örin tutadi. futbolimizdagi Krasnitskiy, Abduraimov, Imomxöjayev, Qosimovlar qatorida Mirabror akaning nomi ham öz örnini topadi, albatta...

Mirabror Zufaroviçni Alloh öz rahmatiga olgan bölsin.

Qahramon Aslanov