Miya yoshligi va sog‘lomligini saqlashga ko‘maklashuvchi 3ta oddiy tavsiya

Agar sport bilan yolg‘iz shug‘ullanish sizga to‘g‘ri kelmasa, jamoaviy turlarni tanlashingiz mumkin. Masalan, stol tennisi. O‘zaro ijtimoiy aloqa ham neyrogenezga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi. Bundan tashqari, stol tennisida siz diqqat-harakatni muvofiqlashtirishni o‘rganasiz. Bu miyaning kognitiv afzallik qatoriga kiruvchi tuzilish o‘zgarishlariga sabab bo‘ladi.

Mutaxassislar isbotlashgan: koordinatsiya va ijtimoiylashishning bir vaqtda rivojlanishi ijtimoiy va hissiy xotirjamlik bilan aloqador miya sohalaridagi po‘stloq qalinligini oshiradi. Bu esa yosh o‘tishi bilan juda muhim hisoblanadi.

2. Ovqatlanish odatlaringizni o‘zgartiring

Kaloriya va tanovul qilish mumkin bo‘lgan vaqtni qisqartirish, shuningdek davriy och qolish neyrogenezga ta'sir qiladi, ya'ni kognitiv xususiyatlar va miya tuzilishini yaxshilay olishi ilmiy jihatdan isbotlangan. Bundan tashqari, ular metobolik buzilishlar, masalan diabet alomatlarini kamaytiradi.

Ratsiondagi shakar miqdorini cheklash bosh miya hujayralaridagi oksidlash jarayonlarining salbiy ta'sirini kamaytirishga yordam beradi. Bu Alsgeymer kasalligi xavfi oldi olinishiga sabab bo‘ladi. Qo‘shimcha qilish joizki, bir kunlik suvli och qolish miya funksiyalarini yaxshilab, neyrogenezga turtki bo‘ladi.

Shifokor bilan maslahatlashgan holda quyidagi qoidalardan birini amalga oshirishga urinib ko‘ring:

• Oyda bir marta bir kunlik ochlik tashkil qiling.
• Haftada ikki marta har doimgidan 50-60 foiz kam kaloriyali taomlar iste'mol qiling. Bu holatni 2-3 oy davom etadigan yoki doimiy odatga aylantiring. 
• Ikki hafta davomida har kuni odatdagidan 2 foiz kam kaloriya qabul qiling. Bunday muolajani yilda 3-4 marta takrorlang.
• Ovqatlanishingiz mumkin bo‘lgan vaqt oraliqlarini aniqlashtirib oling: masalan, tonggi soat 8dan kechki soat 8gacha yoki kun yarmidan kechki soat 8gacha.

3. Uyquga alohida e'tibor qarating

Uyqu glimfatik tizim amalga oshiruvchi miya «tozalanishi»ni tezlashtiradi. U toksinlar yig‘ilmasi, ya'ni yuqorida eslab o‘tilgan tau-oqsillari va beta-amiloid yog‘ tanachalaridan xalos qiladi. Shuning uchun ham, yaxshi dam olmagan insonlarda xotira susayishi kuzatiladi.

Tadqiqotlarning ko‘rsatishicha, bedor o‘tkazilgan bir kecha IQ darajangizning bir necha ballaridan mahrum etadi. Shuning uchun 7-9 soat uxlashga va sizga zarur bo‘lganda tushlikdan so‘nggi mizg‘ib olishdan voz kechmaslikka harakat qiling.

Albatta, uyquga bo‘lgan talab individualdir. Uyqu odatlarini o‘zgartirish zarurati ham shunday. Agar siz dam olish kunlari ham aynan bir vaqtda tabiiy ravishda uyg‘onadigan bo‘lsangiz, demak katta ehtimol bilan, hammasi joyida. Yotoqda ko‘p qolib ketadigan yoki kuni bilan uxlashga odatlangan insonlarda esa dam olish vaqtlarini o‘zgartirishga sabab bor deya olamiz.

Yuqorida ta'kidlangan tavsiyalarning xohlagan birini tanlab olib, u odatga aylanmaguncha yurakdan amal qilishni boshlang. So‘ngra, keyingisiga o‘ting va shu tarzda davom eting. Bir yil o‘tishi bilan o‘zingizni hozirgidan ancha sog‘lom, baquvvat va harakatchan his qila boshlaganingizni payqaysiz. Va bunga yoshingiz bir yilga ortgani hech qanday ta'sirini ko‘rsata olmaydi.