Quyida Jahon banki turli mamlakatlardagi kambağallik darajasini qanday ölçaşi haqida ma'lumot beriladi.
Kambağallik çegarasi nima?
BMT kambağallik çegarasini asosiy tovar va xizmatlar (oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-keçak, turar-joy haqini tölaş, suv bilan ta'minlaş, elektr energiyasi, maktab ta'limi, tibbiy xizmat) uçun zarur bölgan daromadlar sifatida belgilaydi. Kambağallik darajasi nisbiy tuşunça sanaladi va muayyan mamlakatdagi umumiy farovonlik darajasiga boğliq. Kambağallik mutlaq va nisbiy kabi turlarga bölinadi. Mutlaq kambağallikda kun keçiruvçi odamlar biologik tirik qolişni ta'minlaydigan minimal ehtiyojlarnigina qondirişlari mumkin.
Hukumat mahalliy organlari aholining kam ta'minlangan qatlamlarini aniqlaş, ijtimoiy himoya sohasidagi vazifalarni aniqlaş maqsadida kambağallik çegarasini belgilaydi. Bunda turli mezonlardan foydalaniladi, boy mamlakatlarda qaşşoqlik çegarasi, kambağal mamlakatlarga qaraganda yuqoriroq.
Jahon banki metodikasi
1990 yilda Jahon banki ekspertlari kambağal davlatlarda qöllanadigan standartlardan foydalanib, dunyodagi kambağal aholi sonini ölçaşni taklif qilişgandi. 15ta davlatdagi kambağallikning milliy darajasini örganib, xarid qobiliyati asosida valuta kurslarini qöllagan holda (xarid qobiliyati; butun dunyodagi ana şu narxlar asosida hisoblanadi) qayta hisoblaşdi. Tovar va xizmatlar töplami narxini barça mamlakatlarda töğri taqqoslaş uçun ana şunday qilingan.
Natijada ekspertlar örganilayotgan qaşşoq mamlakatlarning oltitasida kambağallik darajasi kuniga bir kişi uçun 1 dollarga yaqin körsatkiçni taşkil qiladi. Bu körsatkiç ilk xalqaro qaşşoqlik çegarasi sifatida qabul qilinadi.
Dunyo mamlakatlaridagi hayot qiymatidagi tafovutlar ortib borgani sababli Jahon banki global kambağallik körsatkiçini vaqti-vaqti bilan qayta körib çiqiş zaruriyatiga duç keldi. 2005 yilda bank dunyoning eng qaşşoq mamlakatlarida qabul qilingan kambağallik darajasi asosida ana şu körsatkiçni qayta hisobladi. Natijada global qaşşoqlik çegarasi 1,25 dollargaça kötarildi. 2015 yilda çegara qayta körib çiqildi va 1,9 dollargaça ortdi.
Bundan taşqari, Jahon bankida örtadan past, örta va yuqori– 3,2 dollar, 5,5 dollar va 21,7 dollar daromadlarga ega mamlakatlar uçun kambağallikning yuqori darajalari qabul qilingan. Bank mutaxassislari bu körsatkiçlar pul mezonlariga asoslangani va ular ta'lim oliş, soğliqni saqlaş xizmatlari va suv hamda elektr energiyasi bilan ta'minlanganlik kabi jihatlarni hisobga olmasligini ta'kidlaşadi.
