«Ilmiy potensialimizni oshirmasak, qishloq xo‘jaligida turli davlatlarga tobe bo‘lib qolaveramiz» - Jamshid Xo‘jayev

Bilasiz, bizda paxta va g‘alla eskitdan davlat tomonidan, ya'ni Agrobank orqali sug‘urtalanadi. Bu avtomatik ravishda bo‘lib kelmoqda. Bunda agar sug‘urtalash holati yuzaga kelsa pul davlat budjetidan ishlatiladi. Men qishloq xo‘jaligini sug‘urtalashga qiziqishi bor birorta xususiy sug‘urtalash kompaniyalarini bilmayman.

— Bizda qishloq xo‘jaligidagi ko‘pchilik urug‘lar import bo‘lib keladi. Bizga ma'lumot berishlaricha, karantin tufayli qishloq xo‘jaligi urug‘lari kelishi kamaygan. O‘zingiz bilasiz, poliz va sabzavot ekinlari urug‘chiligi bo‘yicha holatimiz qoniqarli emas.Chetdan keladigan sifatli urug‘larning kamayishi oziq-ovqat xavfsizligiga qanchalik jiddiy ta'sir o‘tkazadi?

— Bir necha oydan beri viloyatlarda yuribman.Menga ham ayrim dehqonlar bu yil urug‘ tanqis bo‘ldi, olib kela olmayapmiz, deyishyapti.Biz hozirda Gollandiya, Germaniya, Fransiya, Turkiya, Belgiya, Isroil, Rossiya kabi mamlakatlardan urug‘larni olib kelamiz, Ayniqsa, sabzavot urug‘larini. Biz hisoblab chiqqanmiz, har yili qariyb 20 ming tonnadan ortiq urug‘ chet eldan keltiriladi. Bu asosan kartoshka urug‘i. Pandemiya sababli ularni olib kelish va viloyatlardan viloyatlarga o‘tishda ba'zi bir qiyinchiliklar yuzaga kelgan edi. Lekin hozirga kelib hech qanday cheklov yo‘q, yuklar to‘xtatilmayapti. Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan bu borada Maxsus ishchi guruh tuzilgan. Unga ko‘ra, fermerlarimiz faoliyatiga va ularga urug‘ yetkazib berishga alohida e'tibor qaratiladi. Ayni paytda bu kabi muammolar, ya'ni urug‘larni ololmayapmiz yoki olib kela olmayapmiz, degan shikoyatlar bizga kelmayapti.

— Bizda paxta va g‘allachilik bo‘yicha ilmiy salohiyat, tajriba yuqori. Masalan, istagan fermer va dehqon ham o‘zi bug‘doy ekib, uni oziqlantirish texnikasini yaxshi biladi. Lekin qishloq xo‘jaligining boshqa ekinlari, masalan, oqsilbop turli ekinlarga kelganda afsuski, ko‘p narsa bilmaymiz. Sizningcha, shu yo‘nalishda ilmiy salohiyatimizni oshirishga nima xalaqit beradi, umuman, nega bu yo‘nalish bizda oqsayapti?

— Yashirmayman, bizda bu muammo bor. To‘g‘ri mavzuni ko‘taryapsiz. Yaqinda vazirligimiz va Jahon banki o‘rtasida qishloq xo‘jaligiga yo‘naltirilgan 550 million dollarlik kredit tizimi bo‘yicha shartnoma imzolandi.Biz Jahon banki bilan birinchi marta faqat iqtisodiy loyihalarda emas, aynan ilmiy salohiyat, laboratoriyalarimiz, ilmiy institutlarimizning infratuzilmalari va unga yetuk mutaxassislar jalb qilish bo‘yicha ham kelishib oldik. Bu masala Jahon banki ekspertlari tomonidan ham ma'qullangan. Endilikda biz qishloq xo‘jaligiga juda katta investitsiyalarni amalga oshirmoqchimiz. Biz qishloq xo‘jaligida ilmiy potensialimizni oshirmasak, sohada turli davlatlarga tobe bo‘lib qolaveramiz. Ilmsiz bularning iloji yo‘q. Har bir loyihamiz ilmiy yondashuvni talab qiladi. Hozir barcha intensiv bog‘larimizda chet el agronomlari.

Vazirligimiz yaqinda Toshkent davlat agrar universitetida yangi loyihani boshladi. Unga ko‘ra, universitetga chet eldan eng yaxshi talabalarni, professor, o‘qituvchilarni jalb qilamiz. Bu orqali yangi yo‘nalishlarda, ayniqsa, meva-sabzavotchilikda bilimli mutaxassislarni yetishtirmoqchimiz. Bu loyihani yilning oxiriga borib moliyalashtirish boshlanadi.

Ilyos Safarov suhbatlashdi.