Yoshlar ittifoqi quruvçi tadbirkorning 10 mlrd söm haqini bermayapti
|15:58 / 11.05.202024 20312 min
2019 yil avgustida prezident Şavkat Mirziyoyevning körsatmasiga asosan, Yoshlar ittifoqi markaziy kengaşining buyurtmasi böyiça Jizzax şahri markazida qiymati 15 mlrd sömni taşkil qiluvçi «Yoshlar markazi» binosi qurib foydalanişga topşiriladi. Biroq, rekonstruksiya va qurilish işlarini bajargan «Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJning 10 mlrd sömdan oşiq pullari Yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşi tomonidan tölab berilmasdan, tadbirkor sarson qilinmoqda. Qurilish uçun ajratilgan pullar qayoqqa ğoyib bölgan?
Sönggi yillarda yoşlarga oid davlat siyosatini izçil va samarali amalga oşiriş, yoşlarni har tomonlama qöllab-quvvatlaş, huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qiliş, ayniqsa yoshlar zamonaviy kasb-hunarlarni puxta egallaşi uçun munosib şaroitlar yaratilmoqda. Sir emaski, uşbu maqsadlarni röyobga çiqariş yölida Yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşiga har yili davlat budjetidan bir neça yuz milliardlab mablağlar ajratilmoqda.
Biroq, tahririyatga kelib tuşgan navbatdagi murojaatda Yoshlar ittifoqi mas'ullarining beparvoligi va insofsizligi, şuningdek sohaga ajratilayotgan mablağlarning maqsadli işlatilmayotgani natijasida tadbirkorga 10 mlrd sömdan ortiq zarar yetib, yuzlab oilalar maoşsiz qolib ketgani bayon etiladi.
«Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJ direktori Şuhrat Sotvoldiyev
Prezident 2019 yil 31 yanvar kuni Jizzax viloyati faollari bilan bölib ötgan uçraşuvda Jizzax şahri markazida «Yoshlar markazi», amfiteatr va yoshlar istirohat boğini barpo etib, yoshlar böş vaqtini mazmunli ötkazişi uçun barça zarur şart-şaroitlarni yaratiş çoralarini köriş böyiça körsatma beradi.
Prezident raisligida ötkazilgan majlis bayoniga asosan, 2019 yil 19 aprel kuni Vazirlar Mahkamasining 05/1-1398-sonli çora-tadbirlar rejasi va 2019 yil 31 may kuni Yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşi Ijroiya qömitasining 01-04/532-sonli qarori bilan manzilli dastur tasdiqlanadi.
«Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJ qiymati 14 mlrd 498 mln söm bölgan «Yoshlar markazi» binosini quriş va rekonstruksiya qiliş işlari uçun boş pudratçi etib tayinlanadi.
Şunga asosan, «Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJ va Yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşi qoşida oçilgan, ittifoqning qurilişga oid buyurtmalari bilan şuğullanadigan «Yoshlar qurilish invest» MÇJ örtasida tegişli pudrat şartnomasi tuzilib, qurilish işlari boşlab yuboriladi.
Ma'lumot uçun: Özbekiston Yoshlar ittifoqi Markazi kengaşi «Yoshlar qurilish invest» mas'uliyati çeklangan jamiyatining 100 foizlik uluşga ega ta'sisçisi hisoblanadi. Jamiyatning ustav fondi miqdori 1 mlrd sömni taşkil qiladi, amaldagi rahbari Xöjaxonov Abbosxon Usmon öğli, jamiyat 2017 yil 26 dekabrda davlat röyxatidan ötgan
Mavzuga oid
.
Obekt mustaqillikning 27 yilligi bayrami arafasida topşirilişi lozimligi sababli 500 nafardan ortiq quruvçi-işçilar uç smenada tinim bilmasdan işlaşadi. Nihoyat, obekt 2019 yil 28 avgustida katta tantanalar bilan foydalanişga topşiriladi.
Binoning oçiliş marosimida Yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşi rahbariyati, prezident administratsiyasi, vazirlik va idoralar rahbar-xodimlari iştirok etişadi. Alohida ta'kidlaş örinliki, oçiliş marosimida faollar zali, forumlar zali, seminar va konferensiya zali, axborot-resurs markazi hamda zamonaviy kutubxonadan tarkib topgan bino qulayligi, körkamligi va zamonaviyligi bilan nafaqat viloyatda, balki respublikada sanoqlilardan biri ekani e'tirof etiladi.
Biroq, quruvçi tomonidan bajarilgan işlarning umumiy qiymati 15 mlrd 703 mln sömni taşkil qilgan bölsa-da buyurtmaçi uşbu summaning faqatgina 5 mlrd sömini tölab bergan, xolos.
Tadbirkor köp marta Markaziy kengaş va uning ta'sisçiligidagi «Yoshlar qurilish invest» MÇJga borib, qurilişga sarflangan pulini tölab berişlarini talab qilgan bölsa-da, bu murojaatlariga heç qanday reaksiya bildirilmagan.
Şundan söng «Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJ Toşkent tumanlararo iqtisodiy sudiga «Yoshlar qurilish invest» MÇJdan 10 mlrd 473 mln söm mablağni undiriş böyiça da'vo arizasi kiritadi. Toşkent tumanlararo iqtisodiy sudining 2020 yil 28 fevraldagi hal qiluv qarori bilan da'vo talablari qanoatlantiriladi va «Yoshlar qurilish invest» MÇJdan «Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJ foydasiga 10 mlrd 473 mln söm asosiy qarz va 160 mln söm penya undiriş belgilanadi.
Özbekiston Respublikasi Boş prokuraturasi xuzuridagiMajburiy ijro byurosidan olingan ma'lumotga köra, iqtisodiy sudning hal qiluv qaroriga asosan MIBning Şayxontohur tuman bölim tomonidan ijro işi qözğatilgan. Qarzdor «Yoshlar qurilish invest» MÇJning barça bank hisob raqamlariga taqiq qöyilgan. Körilgan çoralar natijasida qarzdorning bankdagi hisob raqamlaridan jami 530 mln 769 ming 668 söm pul mablağlari undirilgan.
Ijro harakatlari «Yoshlar qurilish invest» MÇJning kassatsiya tartibida kiritgan şikoyatiga muvofiq Toşkent şahar iqtisodiy sudi ajrimiga asosan kassatsiya instansiyasida iş yuritiş tamomlangunga qadar töxtatilgan.
Tahririyatning vaziyatga izox oliş maqsadida yöllagan söroviga Özbekiston yoshlar ittifoqi Markaziy Kengaşi tomonidan ma'lumotnoma taqdim etildi.
Ma'lumotnomada Jizzax viloyatida “Yoshlar innovatsion markazi”ni taşkil etiş vazifasi barça sarf-xarajatlari bilan birga Prezident tomonidan Jizzax viloyati hokimligi zimmasiga yuklatilganligi aytiladi. Bunga asos sifatida prezident raisligida ötkazilgan majlis bayonining 152-bandi körsatiladi.
Şunga köra ittifoq rasmiylari Boş vazirning birinçi örinbosari A.Ramatov imzolagan bayonni “Markaziy kengaş bilan kelişilmagan va prezident yiğilişi bayoniga zid” deb hisoblamoqdlar.
Ma'lumotda hozirgi kunga kelib pudratçi tomonidan bajarilgan işlar töliq nihoyasiga yetkazilmagani sababli bajarilgan işlar «Yoshlar qurilish invest» MÇJ (buyurtmaçi) tomonidan qabul qilib olinmagani bayon etiladi.
Biroq, «Jizzax Real qurilish ta’mir» MÇJ direktori Şuhrat Sotvoldiyev ittifoqning bu vajini mutlaqo asossiz deb hisoblaydi. Çunki obekt loyihadagidan-da ortiği bilan qurib bitirilib, belgilangan tartibda Markaziy kengaşga topşirilgan. Obektni «Yoshlar qurilish invest» MÇJning öşa paytdagi direktori B.Nurmatov va uning mas'ul xodimlari, şuningdek ittifoqning viloyat kengaşi raisi birgalikda qabul qilib olişgan. Bugungi kunda binodan töliq quvvatda foydalanilmoqda va u viloyat yoşlarining sevimli göşasiga aylanib ulgurgan.
Endi esa, Markaziy kengaş bugunga kelib «tegişli hujjatlarni imzolaşda B.Nurmatov korxonaning texnik nazorat böyiça mutaxassisi va boş hisobçisi bilan kelişmagani, şu sababli uşbu hujjatlarga texnik nazorat böyiça mutaxassisi va boş hisobçi imzo qöymagani, mazkur harakatlariga asosli izoh bera olmagani sababli B.Nurmatov bilan mehnat şartnomasi bekor qilingani»haqidagi tadbirkorga mutlaqo aloqasi bölmagan asoslarni keltirmoqda.
Şuningdek, ma'lumotda ittifoq Toşkent tumanlararo iqtisodiy sudining hal qiluv qarori ustidan kassatsiya tartibida şikoyat kiritilganini ham qöşimça qilgan.
Ittifoqning biror-bir mantiqqa töğri kelmaydigan yana bir bahonasiga e'tibor qarating: «Özbekiston yoshlar ittifoqi Markaziy Kengaşi Ijroiya qömitasining 2019 yil 30 dekabrdagi 01-04/626-sonli qarori bilan tasdiqlangan Özbekiston yoshlar ittifoqi mablağlari hisobidan 2020 yilda amalga oşiriladigan qurilish, rekonstruksiya va mukammal ta'mirlaş işlari Manzilli dasturining 8-bandida Jizzax viloyati «Yoshlar markazi»ni rekonstruksiya qiliş uçun obektning kutilayotgan umumiy qiymati 15 068 182 100 söm, 2020 yilda moliyalaştiriş közda tutilgan mablağ 1 465 683 100 söm (6-ustunda), şundan, Pudratçiga tölanişi lozim bölgan mablağ, ya'ni qurilish-montaj işlari uçun 1 376 500 300 söm (8-ustunda) ajratilişi belgilangan.
Yuqoridagi 2019 va 2020 yillardagi manzilli dasturlardan kelib çiqib, Investor «YOSHLAR QURILISH INVEST» MÇJga uşbu yillar uçun Jizzax viloyati «Yoshlar markazi»ni rekonstruksiya qiliş uçun jami 5 420 571 300 söm tölanişi lozim bölgan».
Buni öqib kulişni ham, yiğlaşni ham bilmaydi kişi. Qurilish 2019 yil avgustidayoq tugallanib, obekt foydalanişga topşirilgan bölsa-yu, mudrayotgan ittifoq rasmiylari bu işlar 2020 yilda amalga oşiriladi, deb tursa...
Ittifoq öz izohida pul tölab bermayotganining yana bir sababi sifatida obekt qiymatining 6 950 786 600 sömini Jizzax viloyat hokimligi ajratişi kerakligini körsatmoqda.
Ammo rasmiy hujjatlarda «Yoshlar markazi» qurilişi uçun viloyat hokimligi mablağ ajratişi kerakligiga oid birorta asosli ma'lumot keltirilmagan. Viloyat hokimligi va quruvçi örtasida özaro majburiyatlarga oid hujjatlar mavjud emas.
Xullas, tahlil qilib körilsa yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşining ma'lumotida keltirilgan vajlarning birortasi tadbirkor bilan boğliq emas. A.Ramatov imzolagan bayonning «xato»ligi böladimi, Manzilli dastur böladimi, yoinki özining tizimidagi taşkilot rahbarining xatosimi, ahamiyatsiz. Muhimi, şartnoma imzolangan va tadbirkor şartnomadagi öz majburiyatlarini töla ado etgan. Pulini tölaş navbati kelganida esa bunday bahonalar öylab topilişi, töğrisi kulgili holat.
Yoshlar ittifoqining pul bermaslik uçun bahonalari talaygina, lekin ularning birortasi tadbirkor bilan tuzilgan şartnomaviy munosabatlarga aloqador emas. Maqsad vaqtni çöziş, pul berişdan qoçiş bölmoqda, xolos.
Şunday ekan, nima uçun qurilish işlarini boşlaşdan avval yoki qurilish davom etayotgan, juda bölmaganda şartnoma va unga qöşimça kelişuvlar imzolanayotganda bu haqida öylab körilmagan. Ittifoqning obekt bitib, foydalanişga topşirilgandan söng bunday yöl tutişi «işi bitgunça - eşagi loydan ötgunça» degan maqolni yodga solmoqda.
Tadbirkorlar mahalliy hokimliklardan pulini ololmay sarson qilinganiga oid holatlarga bot-bot közimiz tuşaverib, könikib ham qolgan edik. Biroq, kimsan yurt va vatan kelajagi bölgan yoşlarga rahnamolik qiluvçi taşkilotning ham şunday yölga ötib olgani açinarli holdir, albatta.
Darvoqe, maqola avvalida qurilish uçun ajratilgan pullar qayoqqa ğoyib bölgani haqidagi savolni bejiz qöymadik. Tahririyat qölga kiritgan ma'lumotlarda bu savolga qisman javob bor. Lekin bunisi alohida mavzu. Rasmiy idoralar qölga kiritilgan mazkur ma'lumotlarni tasdiqlaganidan söng bu mavzuga alohida töxtalamiz.
Ittifoqning qurilish sohasidagi faoliyatiga doir yana bir ma'lumot: «Yoshlar qurilish invest» MÇJning hisob raqamiga sud qaroriga asosan MIB tomonidan band solinganidan buyon yoshlar ittifoqi Markaziy kengaşi özi buyurtmaçi bölgan boşqa qurilish va rekonstruksiya işlariga uç tomonlama (Markaziy kengaş, «Yoshlar qurilish invest» MÇJ va pudratçi taşkilot) şartnomalar tuziş orqali töğridan töğri pul ötkazişga majbur bölmoqda. Samarqand viloyatining 3ta tumanida (Nurobod, Qöşrabot va Paxtaçi) va Sirdaryo viloyatining markazi Guliston şahrida qurilayotgan yoshlar markazlari şular jumlasidan. Tadbirkorni işlatib pul bermaslik an'ana tusiga kirgudek bölsa, yaqin kelajakda Samarqand yoki Guliston taraflardan ham ana şunday mazmundagi şikoyatlar kelib qolsa ajab emas...
Ha aytgança, Jizzaxdagi masala bilan Kun.uz sayti qiziqayotganidan xabar topgan ittifoqdagilar harakatga tuşib qolgan körinişadi. Quruvçi Şuhrat Sotvoldiyevning ma'lum qilişiça şu yil 7-8 may kunlari Markaziy kengaş vakillari u bilan muzokaralar olib borib, hozir 1,5 mlrd söm ötkaziş, qolgan mablağni esa yil oxiriga qadar, har oyda bölib-bölib tölab beriş haqida taklif kiritgan. Buning uçun tadbirkordan MIBdagi ijro hujjatlarini qaytarib olişni söraşgan. Tadbirkor moddiy ahvolidan kelib çiqib bu taklifni rad etgan.