17 iyun kuni Financial Times nashrida «Rivojlanayotgan mamlakatlar ham miqdoriy yumshatishdan foydalanishi mumkin» sarlavhali maqola e'lon qilindi. Maqolada bugungi kunda iqtisodiyotni rag‘batlantirishda miqdoriy yumshatishdan nafaqat rivojlangan, balki rivojlanayotgan mamlakatlar ham foydalayotganiga e'tibor qaratiladi. Buni Xorvatiya, Polsha, Ruminiya, Chili va Indoneziya kabi rivojlanayotgan davlatlar tajribasi ko‘rsatmoqda, ular yil boshidan ushbu siyosatni qo‘llab, pandemiya sharoitida belgilangan vazifalarni samarali hal qilmoqda.
- Miqdoriy yumshatish – monetar siyosat instrumenti bo‘lib, bunda markaziy bank naqdsiz pul emissiyasi o‘rniga hukumat, bank va xususiy kompaniyalardan chiqarilish davrida ham, uning kelgusi muomalasi uchun ham qarz qimmatli qog‘ozlarni sotib oladi. Bilvosita ta'sirning an'anaviy instrumentlari ish bermaganda mana shunday siyosat qo‘l keladi. Uning mohiyati ortiqcha bank rezervlarini oshirish hamda shuning hisobiga aktivlar hamda foiz stavkalarini mos ravishda pasaytirishdan iborat.
O‘zbekiston Respublikasi Kapital bozorini rivojlantirish agentligi direktori Otabek Nazirov O‘zbekiston monetar siyosatida ushbu instrumentni qo‘llash imkoniyati yuzasidan o‘z mulohazalarini bildirdi.
«Financial Times maqolasida bayon etilgan holatlar O‘zbekiston uchun pragmatik ahamiyatga ega, ular o‘zbek monetar siyosati uchun ham, fond birjasi uchun ham foydali. Mahalliy sharoitda mavzuning dolzarbligiga alohida e'tibor qaratilib, korporativ obligatsiyalarni chiqarish jarayonini jadallashtirish hamda, eng muhimi, davlat qimmatli qog‘ozlari bozorini erkinlashtirish va rivojlantirish lozimligi ko‘rsatilgan.
Davlat va korporativ obligatsiyalar birlamchi bozorida bitimlar tuzilishi mumkinligi jihatidan bunday moliyaviy instrument O‘zbekiston uchun nihoyatda dolzarb deb o‘ylayman.
Ayonki, iqtisodiyot, mahalliy kapital bozorini qo‘llab-quvvatlash hamda budjet defitsitini moliyalashtirish uchun bizda ham QE (quantitative easing) (tahr. – miqdoriy yumshatish) siyosatini qo‘llash mumkin, bunda markaziy bank hukumat (Moliya vazirligi) chiqargan obligatsiyalarni sotib oladi», deydi agentlik rahbari.
Ta'kidlanishicha, Kapital bozorini rivojlantirish agentligi tomonidan normativ hujjatlar bazasi ishlab chiqilgani bois birinchi vazifa bo‘yicha qonunchilik muammolari qisman hal qilindi. 19 iyun kuni O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati korporativ MChJlarga (AJ soni 600 bo‘lsa, MChJlar soni 140,000dan ortiq) obligatsiyalarni chiqarish huquqini berish orqali bu jarayonni bir qadar yengillashtiruvchi o‘zgartirishlarni ma'qulladi va qimmatli qog‘ozlar bozori qonunchiligiga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritdi.
