Kuman va «Barselona». Savollar va javoblar

Men bu fikrlarga qöşilmayman. Messi – maydondagi hokimlikdan boşqasiga qiziqmaydigan, sahna orqasidagi intrigalardan xoli bölgan, xarakteri yoş bolanikiga öxşaş futbolçi. Messiga yoqişga uriniş, Messi bilan kelişa oladigan futbolçilarni asosiy tarkibga oliş kabi holatlar asosan, öşa murabbiylarning ojiz xarakterga ega ekanidandir. Agar maydonda jamoa kuçli, taşabbuskor öynasa, Messining atrofida uning darajasiga yaqin şeriklar bölsa, «Barselona» özi iştirok etadigan musobaqalarda sovrinlar uçun kuraşsa, Messi boşqa narsalarni öylab ham ötirmay, murabbiyning körsatmalarini bajarişi, u aytgan pozitsiya va vazifalarga könişi şubhasiz.

Orzu va qurbonliklar

Kumanning ba'zi mantiqsizdek tuyulgan qarorlari uning har tomonlama muvozanatli şaxs ekanini körsatmayapti. Masalan, «Barselona»dagi bugungi holat qörqinçli – xuddiki, avlodlar almaşinuviga oçiq bölsa-da, ajraliş imkonsiz bölgan (Messi) yoki katta maoşlar tufayli qiyin bölgan (Grizmann) futbolçilar bor. Transferlar borasida mutlaq erkinlik berilmaydi, çaqirayotgan Bartomeu kelasi yildayoq saylovda yutqazişi mumkin. Aynan mana şunday mavhumliklar tufayli Xavi taklifni rad etdi. Kuman esa, özi boşqatdan qurgan, salohiyati juda umidli bölgan, loyihasi – Niderlandiya milliy jamoasini taşlab, «Barselona»ga ketib qoldi.

Şunga öxşaş holat unda Angliyada ham bölgan – yöq joydan ança yuqoriga kötarib, «kuçli oltilik»ka yaqinlaştirgan «Sauthempton» bilan şartnomani yakuniga yetkazmay turib, «Everton» taklifiga rozi bölgandi va jamoasini yarim yölda taşlab ketgandi. Albatta, «Barselona»dan voz keçiş mumkin bölgan taklif yöq, ammo mana şunday qarorlar Ronald Kumanning mulohazali, muvozanatli şaxsiyat ekaniga soya solmaydimi?

Bunga baho beriş uçun Kumanni «Barselona»da işlaş orzusi doim ta'qib qilib kelganini ham e'tiborga oliş kerak.

• «Men murabbiylik faoliyatimni boşlaganimda ikkita katta orzum bor edi – Niderlandiya milliy jamoasi va «Barselona»ni boşqariş».

Aprel oyida ispan jurnalistlarning savollariga şunday javob bermagan bölganida ham, hamma allaqaçon Kuman Barselonaga qançalik talpinişini bilib bölgandi.

Hatto öz vaqtida bu orzu armonga aylanayozgani haqida ham aytgandi:

• «Barselona»da işlaş orzusi menga tinçlik bermaydi. Men doim u yerda murabbiy bölib işlaşni istayman, ammo u tomonda jimlik. Agar maqsadingga erişa olmasang, tabiiy ravişda, bori bilan kifoyalanişga majbur bölar ekansan. Bugungi işlarimni, vazifalarimni qadrlaşni boşladim, «Barselona»ni miyamdan çiqarib taşlaşga harakat qilyapman».

Şu darajada bir istak bilan yonayotgan odam hayotidagi balkim yagona imkoniyatni qöldan çiqarişi mumkinligiga işoniş qiyin. Birinçidan, «Barselona»da murabbiylik kursisi hozir böşadi, agar Kuman qabul qilmasa, boşqa murabbiy bilan bir neça yillik şartnoma imzolab qöyilişi mumkin edi. Ikkinçidan, kelasi yoz kutilgan taqdirda ham, Bartomeu saylovlarda yutqazişi va yangi rahbariyat butunlay boşqa reja va nomzodlar bilan kelişi mumkin.

Kumanning Niderlandiya milliy jamoasi bilan şartnomasida ham, Yevro-2020dan söng, agar taklif bölsa, «Barselona»ga ketişi mumkinligi qayd etilgan ekan. Pandemiya tufayli, Yevropa çempionatining surilişi vaziyatni qiyinlaştirdi, ammo Kataloniya klubi NFAga ma'lum miqdorda kompensatsiya tölab berişi orqali muammo hal böldi.

Balandparvozlikmi yoki reja?

«Biz niderlandiyaliklarmiz, töpni nazorat qiliş, taşabbuskor bölişni yoqtiramiz. Töp orqasidan yuguriş biz uçun emas. Men şu ğoya asosida ulğaydim, tarbiya kördim va mana şu yönalişda davom ettirmoqçiman. Özimni «Barselona»ni boşqara oladigan malaka va tajribaga ega, deb hisoblayman. Niderlandiyaliklar va «Barselona» örtasida boğliqlik bor, öylaymanki, yangi vazifaga tayyorman», – dedi Kuman «Kamp Nou»dagi taniştiruv marosimida.  

Çiroyli gaplar, hammasi mos keladi, ammo Kike Setenning tayinlanişi ham xuddi şu kabi fikrlar bilan asoslantirilgandi – «Barselona» ğoyasini biladi, şu yönalişda işlaydi, töpni nazorat qiliş, qadriyatlar, «barsaça futbol» qabilidagi izohlar bilan murabbiydan köp narsa kutilgandi. Natijada nima böldi?

Valverde haq ekani, bugungi tarkib bilan taşabbuskor öynaş qiyin ekani isbotlandi. Töp nazorat qilişga uriniş, taşabbuskorlik juda köp harakatni, asosiysi yuqori pressingni talab qiladi. Buning uçun esa, maydondagi hamma futbolçi doim faol bölişi kerak. Gvardiola aynan mana şu talab tufayli, Aguerodan Jyezusni ustun körişni boşlagandi. «Barselona»da esa, Messi va Suares deyarli töpsiz harakat qilişmas, töpni qaytarib oliş doim jamoaga qiyin bölib qolgandi. Valverde şuning uçun vertikal futbolga urğu berib, bu kamçiliklarni yopdi, Seten esa, ğoyalarini amaliyotga köçira olmadi.

Niderlandiya futboli, töp nazorati haqida gapiriş oson, ammo bugungi tarkib bilan Kuman buni eplay oladimi?

Kumanning bugungi boşlanğiç nuqtasi Valverde yoki Setennikidan farq qiladi. Tabiiyki, bu murabbiylar ham yulduz futbolçilarga qanday harakatlaniş, töpsiz faol böliş haqida boni urişgandir, ammo Messi yoki Suares uçun aynan ularga moslangan va qulay futbol samaraliroq tuyulgan bölişi mumkin. Aytaylik, Messi hamma töpga yugurib, çarçab qolgandan köra, uning ba'zi qora vazifalardan ozod qilinişi, aynan kerakli pallada Messidan töliq foydalaniş imkonini beradi – bu ham öziga xos amaliy qaraş. Messining individual körsatkiçlari, juda köp öyinlarni qutqarib qolgani ham şunday izohlanişi mumkin.

Ammo endi, ayniqsa, 2:8 hisobidan keyin, futbolçilarning özi ham özgariş payti kelganini, yuqoridagi qaraş bilan zamonaviy futbolda biror iş çiqmasligini anglagan bölişlari tabiiy hol. Bundan taşqari, Luis Suaresning, undan taşqari, bir neça yoşi katta futbolçilarning transferga qöyilişi mumkinligi haqida xabarlar ham tarqaldi. Kuman «mana şu futbolçilar bilan şuğullanib, natija körsat» degan körsatma bilan çeklanmaydi, katta ehtimol bilan transferlar oynasida aynan Kuman uçun futbolçilar olib kelinadi. Sönggi yillarda «Barselona» murabbiylari orzu qilgan pozitsiyada turibdi Kuman.

Bundan taşqari, Kumanning «Valensiya», «Benfika» yoki «Everton»dagi muvaffaqiyatsizliklariga qarasangiz, bir umumiylikni körasiz –Kumanning qaysarligi. Ya'ni u har qanday holatda ham, öz yönalişini töğri deb bilgan va bundan çetga çiqmaslikka tirişgan. Yuqoridagi jamoalarda bu zararga işlagandir, ammo aynan «Barselona»da bu aksinça natija berişi mumkin. Çunki Valverde ham, Seten ham, ma'lum paytda natija yoki futbolçilarning munosabatini deb, öz ğoyalaridan voz keçişga majbur bölişdi. Mana şu xaraktersizlik oqibatda uşbu murabbiylarning jamoa içida hurmati pasaydi. Kuman bilan unday bölmaydi. 

Kumanning «Barselona»si qanday böladi?

Ronald Kuman uçun yana bir qulay holat şundan iboratki, u jamoa eng tubga tuşgan holatda keldi. Ya'ni qaysidir muddat, u öz ğoyalarini tatbiq qiliş uçun vaqt, öziga keraksiz futbolçilardan voz keçib, keraklilarini sotib olişga imkoniyat ham böladi. Dastlabki oylarda muxlislar darhol özgarişni kutişmaydi – Ispaniya çempionatida öşa rejimda ham peşqadamlik qiliş mumkin. Eng muhim pallalar esa bahorda – Seten kabi, jamoaga kelişi bilan YeÇLni yutiş vazifasi qöyilmagan. Rahbarlarning quvvatlaşi va muxlislarning tuşunişi Kumanga öz ğoyalarini tatbiq qiliş uçun yetarliça şaroit yaratadi.

Şunga öxşaş vaziyat Kuman uçun begona emas. 2011 yilda u «Feyyenord»ga kelganida, jamoa inqirozga tuşib qolgan, «PSV»dan 0:10 hisobida yutqazgandi. Kuman asta-sekin jamoani önglab bordi. «Feyyenord» sovrin yutmagan bölsa-da, örtamiyonalikdan butunlay çiqib, Kuman bilan ikki marta 2-örinni qölga kiritdi.

«Suares 30 yoşda, Messi va Pike ham, Buskets ham», – degandi Kuman bir yil oldin, Esport3 telekanaliga bergan intervyusida – «albatta, ularda yana bir neça yil bor, lekin keyinçi? Jamoada özgariş qiliş kerak, ammo har bir çiziqdagi asosiy futbolçilarning yoşi ötib boryapti. Nima qilasiz? Şuning uçun menga mahalliy futbolçilar bilan öynaş yoqadi, çunki ular «Barselona» uslubini yaxşi özlaştirişgan. Men yoşlarni maydonga tuşirişga qörqmayman. Agar ikki bir xil futbolçi, biri 30, ikkinçisi 22 yoşda bölsa, ikkinçisini tanlayman, çunki kelajak ham muhim».

Bu fikrlar Bartomeuning Suares, Alba, Pike, Rakitiç, Buskets kabi futbolçilarga boğliq rejalariga mos keladi. Bu yulduzlarning ba'zilari jamoani tark etişlari, qolganlari ham, yangi mavsumda asosiy planda bölmasliklari mumkin – bu bir.

Jamoa tarkibidagi, kelajagi mavhum bölgan bir qator futbolçilarning taqdiriga oydinlik kiritiladi. Todibo, Alenya, Miranda, Rafinya, Oriol Bustkets, Monçu kabi futbolçilar nihoyat, yana bir imkoniyatga ega bölişlari mumkin – bu ikki.

Tabiiyki, Kuman köz ostiga olgan ba'zi transferlar amalga oşiriladi. Bu asosan yoş niderlandiyalik yulduzlar bölişi ehtimoli yuqori. Masalan, ilk kunlardan van Der Bekning «Kam Nou»da De Yongga şerik bölib, ikki yil oldingi «Ayaks» markazi taşkil topişi mumkin. Şuningdek, «Yuventus»da u qadar işonçli debyut qilmagan De Ligt - «Barselona» variantini öylab körsa, Pikega munosib örinbosar.

Alfred Sxroyder omili

Yuqorida aynan «Ayaks» variantiga urğu berilgani bejiz emas. Uşbu mutaxassis «Hoffenhaym»da Nagelsmannga, öşa Yevropada furror kötargan «Ayaks» – 2017-2019 yillarda Erik Ten Haagga yordamçi bölgan. Ötgan mavsumda Sxroyder «Hoffenhaym»ga boş murabbiy sifatida qaytdi. Uning natijasi Nagelsmann darajasida bölmadi, ammo yevrokubok örinlaridan birini oldi. Lekin uning boş murabbiy sifatidagi natijalari emas, Nagelsmann va Ten Haag yordamçi sifatida özlariga aynan uşbu mutaxassisni tanlaganliklari e'tiborga molik. 

Sxroyder har ikki murabbiy ştabida bir xil vazifani bajargan – har bir futbolçi bilan individual şuğullaniş orqali, uning kamçiliklarini baholab, ularni bartaraf etiş ustida işlaş. Sodda qilib aytganda, murabbiy öz uslubini stol ustiga qöyadi, Sxroyder esa, amaliyotda bunga xalaqit berişi mumkin bölgan illatlar ustida işlaydi. Ya'ni futbolçilarga qarab, uslubni singdirmaydi, konkret uslubga futbolçilarni moslab beradi.

Ma'lum bölişiça, u «Barselona»ning yana bir sobiq futbolçisi Henrik Larsson bilan birgalikda Kumanning murabbiylar ştabidan örin oladi.

Buning eng foydali tomoni, «Barselona»ning asosiy muammolariga yeçim berişidir. Ma'lumki, «Barselona» futbolçilari erkinlikni yaxşi körişadi va aynan şu jihat qaysidir ma'noda Valverde va Setenning muvaffaqiyatsizliklariga sabab böldi. Yulduz futbolçilarga mos tizim işlab çiqiş yölida qiyinçiliklarga uçradilar.

Kuman esa öz ğoyasi, uni amalga oşiriş rejasi va kuçli yordamçilar bilan Barselonaga otlandi. Köramiz.

Qahramon Aslanov