Sobit Sodiqjonov Kun.uz tahririyatiga murojaat yo‘llab, birjadagi «o‘yinlar» narxning asossiz oshib ketishiga sabab bo‘layotganini iddao qildi. Uning aytishicha, qonunchilikdagi ayrim bo‘shliqlar bunga yo‘l qo‘ymoqda.
Kun.uz masala yuzasidan bevosita brokerning o‘zi, Monopoliyaga qarshi kurashish qo‘mitasi bo‘lim boshlig‘i Obidjon Soatov va birja bo‘lim boshlig‘i Alisher O‘rinovni munozaraga taklif qildi.
«2004 yildan birjada broker sifatida faoliyat yuritaman. O‘sha paytlarda tovar-xomashyo birjasida savdolar o‘tkazilishida shaffoflik juda yuqori darajada bo‘lgan edi. Ming afsuski, bular hammasi o‘tgan zamonda qoldi, deb aytishga majburman. Hozir bu jarayon 100 foiz shaffof emas, deya olmayman, lekin shunga turli omillar ta'sir o‘tkazyapti. Bu – bizning fikrimiz, biz birjaning asosiy ishtirokchilari – brokerlarmiz», – deydi Sobit Sodiqjonov.
Uning bildirishicha, shaffoflik kamayishiga qonunchilikdagi o‘zgarishlar sabab bo‘lgan.
«Masalan, birjalar faoliyati to‘g‘risidagi qonun yangi tahrirda qabul qilingan, 2003 yilda ro‘yxatdan o‘tgan hisob-kliring faoliyati to‘g‘risidagi nizom talablari bekor bo‘ldi. Hukumatning 2018 yildagi 33-sonli qarori qabul qilindi. Unda esa sotuvchi va xaridorning kelishuviga ko‘ra, shartnomalarni jarimasiz bekor qilish tartibi belgilangan. Bizning fikrimizcha, bu xato bo‘lgan», – deydi u.
Tovar-xomashyo birjasi bo‘lim boshlig‘i Alisher O‘rinov brokerning fikriga munosabat bildirib, u ko‘tarayotgan masalaga oydinlik kiritdi.
«Shaffoflik o‘zi nima? Shaffoflik – amalga oshirilayotgan barcha amaliyotlarni barcha uchun ochiq va erkin shaklda namoyon etish. Bugun birjada yopiq ma'lumot deyarli qolmagan. Negaki, tovar-xomashyo birjasida o‘tadigan savdolar to‘liq onlayn platformada amalga oshiriladi. Savdolarda ishtirok etayotgan har bir tomon ma'lumotlar bilan tanishishga teng imkoniyatli. Har bir soniyada berilayotgan buyurtma soni va miqdori ko‘rsatiladi, faqat savdo yakuniga qadar taraflarning kim ekani oshkor etilmaydi. Sababi shundaki, kelgusida xaridor yo brokerlarning sotuvchi bilan kelishgan holda narx bermasligining oldini olish uchun bu joriy qilingan. Bunda shaffoflik darajasi yo‘qoldi, deyish asossiz bo‘ladi»,
