Hujjatga muvofiq, 2021 yil 1 fevralga qadar xorijiy tajribani o‘rgangan holda maxsus iqtisodiy zonalar faoliyatiga tashqi boshqaruvni joriy etish hamda ularni bosqichma-bosqich xususiylashtirish bo‘yicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritilishi belgilandi.
Maxsus iqtisodiy zona nima?
2020 yil fevralda qabul qilingan «Maxsus iqtisodiy zonalar to‘g‘risida»gi qonunga ko‘ra, maxsus iqtisodiy zona — tegishli hududni jadal ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish uchun chet el investitsiyalari va mahalliy investitsiyalarni, yuqori texnologiyalar hamda boshqaruv tajribasini jalb etish maqsadida maxsus ajratilgan, belgilangan chegaralarga va maxsus huquqiy rejimga ega bo‘lgan hudud.
Maxsus iqtisodiy zonalar (MIZ) bir necha turda, xususan, erkin iqtisodiy zona, maxsus sanoat zona, turistik-reakratsion zona, maxsus ilmiy-texnologik zonalar ko‘rinishida tashkil etilishi mumkin. MIZ jozibadorligini oshirish va unga investorlarni ko‘proq jalb etish maqsadida barcha talablarga mos kelgan loyiha egalari turli imtiyozlardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lgan. Masalan, O‘zbekiston prezidentining tegishli farmoni bilan zona a'zolariga soliq va bojxona to‘lovlari bo‘yicha turli imtiyozlar berilgan edi.
Investorlar quyidagi imtiyozlardan foydalanishgan:
- yer solig‘i, daromad solig‘i, yuridik shaxslar mulk solig‘i, mikrofirmalar va kichik korxonalar uchun yagona soliq to‘lovidan;
- bo‘shab qoladigan mablag‘larni maqsadli yo‘naltirish sharti bilan o‘z ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun olib kiriladigan uskunalar, xomashyo, materiallar hamda butlovchi qismlarni bojxona to‘lovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi yig‘imlaridan tashqari);
- O‘zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan va loyihalarni amalga oshirish doirasida chetdan keltiriladigan qurilish materiallarini bojxona to‘lovlari (bojxonada rasmiylashtirish yig‘imlari bundan mustasno) to‘lashdan ozod qilinadi.
Nima o‘zgardi?
2020 yil 1 yanvardan kuchga kirgan yangi tahrirdagi Soliq kodeksining 473-moddasiga muvofiq, erkin iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga faqat mol-mulk solig‘idan, yer solig‘idan va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqdan ozod qilish tarzida soliq imtiyozlari berilgan.
