Tomorqa xöjaligi egalari özini özi band qilgan şaxs maqomini olişi mumkin

Umrbod egalik qiliş huquqi asosida berilgan şaxsiy tomorqa yer uçastkalari yoki ularning bir qismi meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qiliş huquqi saqlab qolingan holda jismoniy va yuridik şaxslarga vaqtinça foydalaniş uçun topşirilişi mumkin.

Yer uçastkalarini tomorqa xöjaligini yuritiş uçun beriş qonunçilikda belgilangan tartibda amalga oşiriladi.

Tomorqa xöjaligidagi faoliyat şaxsiy tomorqa yer uçastkasi egasining va oila a'zolarining şaxsiy mehnatiga asoslanadi.

Maydoni kamida 0,04 gektar bölgan şaxsiy tomorqa yer uçastkasida band bölgan yoki mazkur maydonda şoxli qoramol yoxud kamida ellik boş parranda boqayotgan şaxsiy tomorqa yer uçastkasining egasi yoki uning oila a'zolari ijtimoiy soliq tölaşi mumkin.

Bunda, şaxsiy tomorqa yer uçastkasining egasi yoki uning oila a'zolari ijtimoiy soliqni ixtiyoriy asosda tölaydi. Ijtimoiy soliqning belgilangan miqdorini tölaş mehnat stajini hisoblab çiqariş çoğida bir kalendar yili deb hisobga olinadi. Ijtimoiy soliqni tölaş tartibi Özbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilanadi.

Tomorqa xöjaligini yuritişda tomorqa yer uçastkasida joylaşgan turar joy, işlab çiqariş, maişiy va boşqa binolar, şuningdek transport vositalari va qişloq xöjaligi texnikasi, aşyolar, asbob-uskunalar, qişloq xöjaligi hayvonlari, asalarilar, parrandalar, ipak qurti (pilla) va boşqa mol-mulkdan foydalanilişi mumkin.

Şaxsiy tomorqa yer uçastkalaridan tomorqa xöjaligini yuritiş uçun foydalanuvçi şaxslar quyidagi huquqlarga ega:

• tomorqa xöjaliklarini erkin va mustaqil ravişda boşqariş, şu jumladan, yetiştirilgan hamda mustaqil tarzda qayta işlangan qişloq xöjaligi mahsulotlarini erkin realizatsiya qiliş, mustaqil ravişda narx belgilaş va olingan daromadlarni tasarruf etiş;
• özi yetiştirgan yoki qayta işlagan qişloq xöjaligi mahsulotlarini bozorlarda, savdo şoxobçalarida mustaqil ravişda yoki öz vakillari orqali moneliksiz va erkin realizatsiya qiliş;
• agroklasterlar bilan hamkorlik qiliş, şuningdek, qişloq xöjaligi kooperativlariga ixtiyoriy ravişda a'zo böliş;
• issiqxonalar taşkil etiş, uruğliklar, köçatlar, çorva mollari hamda parrandalar, qişloq xöjaligi aşyo-anjomlari va uskunalari, suğoriş qurilmalari (nasoslar, artezian quduqlar va boşqalarni) sotib oliş uçun qonunçilikda nazarda tutilgan imtiyozlardan, şu jumladan, imtiyozli kreditlardan, subsidiyalardan va boşqa preferensiyalardan foydalaniş;
• Özbekiston fermer, dehqon xöjaliklari va tomorqa yer egalari kengaşiga ixtiyoriy ravişda a'zo böliş;
• yerga oid taşkilotlarning hamda xizmat körsatuvçi boşqa taşkilotlarning qişloq xöjaligi mahsulotlarini yetiştiriş va realizatsiya qilişga doir xizmatlaridan foydalaniş;
• şaxsiy tomorqa yer uçastkalarida davlat organlarining, şu jumladan, arxitektura-quriliş, ekologiya, sanitariya-gigiyena organlarining hamda yonğin xavfsizligini ta'minlovçi organlarning ruxsatnomasini oliş zaruratisiz yengil konstruksiyalardan issiqxonalar quriş;
• suv resurslaridan foydalaniş.

Şaxsiy tomorqa yer uçastkalaridan tomorqa xöjaligini yuritiş uçun foydalanuvçi şaxslar qonunçilikka muvofiq boşqa huquqlarga ham ega bölişi mumkin.

Şaxsiy tomorqa yer uçastkalaridan tomorqa xöjaligini yuritiş uçun foydalanuvçi şaxslar:

• yer uçastkalaridan maqsadli va oqilona foydalanişni ta'minlaşi, şu jumladan, yer uçastkalarida qişloq xöjaligi ekinlarini ekiş yoki obodonlaştirişni amalga oşirişi;
• tuproq unumdorligini saqlaş va oşiriş çoralarini körişi;
• suv resurslaridan oqilona va tejab foydalanişi;
• uy-joy quriş huquqisiz ajratilgan yer uçastkalarida binolar va inşootlar qurmasligi;
• qişloq xöjaligi mahsulotlarini yetiştirişda ekologiya hamda sanitariya talablari va normalariga rioya etişi şart.